Từ Hạ viện đến Thượng viện, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ sẽ đối mặt những 'cửa ải' luận tội như thế nào?

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth. Ảnh: AA/TTXVN

Theo truyền thông Mỹ ngày 10/11, nghị sĩ đưa ra các điều khoản luận tội là ông Thomas Massie. Động thái của ông Massie có thể khiến Bộ trưởng Hegseth trở thành thành viên nội các thứ ba trong lịch sử Mỹ bị luận tội.

Quy trình luận tội

Hiến pháp Mỹ trao cho Hạ viện quyền duy nhất tiến hành luận tội và trao cho Thượng viện quyền xét xử tất cả các vụ luận tội.

Quy trình có thể bắt đầu bằng cuộc điều tra của một ủy ban thuộc Hạ viện. Kết quả điều tra sau đó được trình lên toàn thể Hạ viện để tiến hành bỏ phiếu về các điều khoản luận tội. Cuộc bỏ phiếu luận tội tại Hạ viện chỉ cần đa số phiếu thuận là được thông qua.

Sau đó, Thượng viện có thể tổ chức phiên xét xử. Để kết tội, cần đạt được đa số tuyệt đối, tức 2/3 tổng số thành viên Thượng viện.

Tuy nhiên, quy trình không nhất thiết phải diễn ra theo trình tự này.

Sau khi ông Massie đưa ra nghị quyết kêu gọi luận tội ông Hegseth, các lãnh đạo đảng Cộng hòa có hai ngày làm việc để đưa nghị quyết này vào chương trình nghị sự và sắp xếp lịch bỏ phiếu tại Hạ viện.

Các lãnh đạo đảng Cộng hòa có thể đưa ra kiến nghị hoãn xem xét hoặc bác bỏ nghị quyết khi đến thời điểm bỏ phiếu. Tuy nhiên, nếu Hạ viện thông qua nghị quyết luận tội, vấn đề sẽ được chuyển lên Thượng viện.

Mặc dù cần 2/3 số phiếu thuận để kết tội khi kết thúc phiên xét xử tại Thượng viện, nhưng Thượng viện có thể lựa chọn phương án khác để chấm dứt tiến trình trước khi phiên xét xử diễn ra.

Nếu cuộc bỏ phiếu luận tội tại Hạ viện thành công, Thượng viện nhiều khả năng sẽ tìm cách bác bỏ vụ việc hoặc chuyển hồ sơ cho một ủy ban để tiếp tục xem xét. Cả hai phương án đều cần được thông qua bằng đa số phiếu.

Lý do các nghị sĩ muốn luận tội ông Hegseth

Nghị sĩ Massie đã đưa ra 8 điều khoản luận tội ông Hegseth.

Nghị quyết cáo buộc Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ phát động chiến tranh tại Iran mà không có sự chấp thuận của Quốc hội, phớt lờ các quy định pháp luật về giảm thiểu thương vong dân thường và chỉ đạo Bộ Chiến tranh tiến hành các vụ giết người ngoài vòng pháp luật.

Nghị quyết đề cập đến các hoạt động quân sự của Mỹ tại Iran, Venezuela, Yemen và những cuộc tấn công nhằm vào các tàu thuyền ở Tây Bán cầu bị nghi chở ma túy. Từ khi các chiến dịch này bắt đầu vào năm 2025, ít nhất 80 tàu thuyền đã bị phá hủy và 243 người thiệt mạng. Tuy nhiên, Lầu Năm Góc chưa công bố bằng chứng chứng minh những cáo buộc nhằm vào các nạn nhân trong những chiến dịch này.

Liên quan Iran, các điều khoản này nêu rõ ông Hegseth đã lạm dụng quyền lực khi nắm chức vụ cấp cao khi thực thi mệnh lệnh trái pháp luật nhằm phát động các hành động thù địch, bất chấp việc không có tuyên bố chiến tranh, không có sự cho phép cụ thể theo luật định hoặc không có tình trạng khẩn cấp quốc gia phát sinh từ một cuộc tấn công nhằm vào Mỹ, các vùng lãnh thổ hoặc vùng đất thuộc quyền sở hữu của nước này hay các lực lượng vũ trang Mỹ.

Theo các điều khoản luận tội, cuộc không kích đẫm máu của Mỹ nhằm vào một trường tiểu học ở Iran là hệ quả có thể lường trước từ các quyết định của ông Hegseth.

Liên quan Yemen, các điều khoản luận tội cáo buộc ông Hegseth tiến hành một cuộc chiến bất hợp pháp, góp phần gây ra cái chết của dân thường.

Liên quan Venezuela, nghị quyết mô tả chiến dịch dẫn đến việc bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro là hành động chiến tranh nhằm vào một quốc gia có chủ quyền, được thực hiện dưới vỏ bọc thực thi pháp luật về chống ma túy. Nghị quyết nêu rõ: “Trong tất cả những việc này, Bộ trưởng Hegseth đã hành động trái với trách nhiệm và nghĩa vụ của mình trên cương vị Bộ trưởng Chiến tranh, đồng thời phá hoại chính quyền theo hiến pháp, gây tổn hại nghiêm trọng đến sự nghiệp bảo vệ pháp luật và công lý cũng như trực tiếp gây thiệt hại cho người dân Mỹ”.

Khả năng ông Hegseth bị cách chức

Để cách chức một quan chức thông qua thủ tục luận tội, cần có 2/3 số phiếu tại Thượng viện ủng hộ kết tội theo các cáo buộc luận tội. Điều này chưa từng xảy ra đối với một thành viên nội các.

Một trợ lý của đảng Cộng hòa bình luận rằng có cơ sở vững chắc để Thượng viện chuyển vụ việc cho một ủy ban điều tra thay vì tiến hành xét xử ngay lập tức. Tuy nhiên, người này lưu ý rằng chưa có quyết định nào được đưa ra cho đến khi việc luận tội chính thức diễn ra.

Phản ứng của ông Hegseth

Ngày 9/11, ông Hegseth tuyên bố không lo ngại trước nỗ lực luận tội nhằm vào mình, đồng thời cho biết ông đồng tình với Tổng thống Donald Trump rằng nếu có cơ hội làm lại, ông vẫn sẽ phát động cuộc chiến tại Iran.

Ông nói những bất đồng trong Quốc hội về các quyết định chính sách tại Lầu Năm Góc thực chất là “những bất đồng với thành công” của ông và những người phản đối các chiến dịch quân sự dưới sự lãnh đạo của ông cũng chính là những người đang chỉ trích các binh sĩ.

Trong một video đăng trên mạng xã hội X tuần trước, ông Hegseth nói rằng phe đối lập đang bị ám ảnh bởi vấn đề này. Ông Hegseth tuyên bố: “Tất cả chỉ là trò chơi chính trị nhằm hủy hoại danh dự cá nhân. Điều đó đã không hiệu quả với Tổng thống Trump và cũng sẽ không hiệu quả với tôi. Mọi người có thể hoàn toàn yên tâm về điều đó”.