Từ hai nấm mộ còn sót lại, tìm thấy hài cốt liệt sĩ sau hơn 50 năm

Từ ký ức của người dân

Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời) thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh Cà Mau vừa tổ chức tìm kiếm, quy tập một hài cốt liệt sĩ tại khu vực nghĩa trang tạm Cây Méc, thuộc ấp Ngô Kim, xã Ninh Thạnh Lợi.

Đại tá Lê Quang Luật, Phó Chính uỷ Bộ CHQS tỉnh Cà Mau thắp hương hài cốt liệt sĩ vừa được quy tập

Dự và chỉ đạo buổi tìm kiếm có Đại tá Lê Quang Luật, Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Cà Mau, cùng lãnh đạo Đảng ủy, UBND xã Ninh Thạnh Lợi.

Đây là hài cốt liệt sĩ thứ ba được đơn vị tìm kiếm, quy tập thành công trên địa bàn tỉnh kể từ khi thành lập, trong quá trình thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm cao điểm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Theo hồ sơ khảo sát, trong thời kỳ chiến tranh, trên địa bàn xã Ninh Thạnh Lợi có 4 nghĩa trang tạm, là nơi chôn cất bộ đội và du kích địa phương.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, chính quyền địa phương tổ chức cất bốc, quy tập các phần mộ về Nghĩa trang liệt sĩ huyện Phước Long cũ, nay thuộc xã Phước Long.

Theo thời gian, những khu đất từng là nghĩa trang tạm có nhiều thay đổi. Nhiều nơi được khai hoang, bồi đắp, trở thành nhà ở, chợ dân sinh, ao nuôi tôm, ruộng lúa. Dấu tích các phần mộ năm xưa vì thế cũng dần bị phủ lấp.

Tại Cây Méc, một ký ức được người dân lưu giữ suốt nhiều thập kỷ đã trở thành manh mối quan trọng.

Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ Bộ CHQS tỉnh khảo sát nắm thông tin tại nhà ông Phạm Văn Hoành

Ông Phạm Văn Hoành (SN 1960), cựu chiến binh từng tham gia chiến trường K, hiện trú tại ấp Ngô Kim cho biết, ông sinh sống gần khu vực nghĩa trang Cây Méc từ nhỏ.

Theo ông Hoành, khu vực này rộng khoảng 200m², nằm cạnh đường bê tông, song song với kênh Cộng Hòa. Trước đây, nơi đây từng có khoảng 30-40 mộ bộ đội, du kích được chôn cất theo hàng lối.

Năm 1985, sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự trở về địa phương, ông Hoành trực tiếp chứng kiến đợt cất bốc, quy tập các phần mộ tại đây.

Tuy nhiên, sau khi lực lượng chức năng hoàn tất công việc, ông nhận thấy vẫn còn 2 nấm mộ nhưng sau đó chưa thấy lực lượng chức năng quay lại tìm kiếm. Hai dấu tích ấy được ông ghi nhớ suốt hơn 40 năm.

Lực lượng chức năng tiến hành khai quật tìm hài cốt liệt sĩ tại nghĩa trang tạm Cây Méc

Đến nay, khu đất đã trở thành khu vực bỏ hoang, cây tạp mọc um tùm cạnh ao tôm ông Hoành thuê canh tác. Từ nguồn tin của ông, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời) Bộ CHQS tỉnh Cà Mau tiến hành khảo sát, xác định vị trí và tổ chức đào tìm.

Sau hơn một ngày tìm kiếm, lực lượng chức năng phát hiện một hài cốt liệt sĩ nằm sâu dưới lòng đất.

Tiếp tục tìm kiếm, xác định danh tính

Hài cốt được tìm thấy trong điều kiện phần xương cốt đã có dấu hiệu phân hủy do thời gian chôn cất kéo dài.

Dù địa hình đã thay đổi nhiều, thông tin do người dân cung cấp cùng quá trình rà soát, xác minh đã giúp lực lượng chức năng tìm thấy phần mộ không còn nguyên dấu tích.

Tấm vải được tìm thấy cùng hài cốt liệt sĩ

Trung tá Lê Quang Thái, Đội trưởng Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời) Bộ CHQS tỉnh Cà Mau cho biết, đơn vị sẽ tiếp tục rà soát, xác minh thông tin và mở rộng tìm kiếm tại những khu vực có dấu hiệu còn phần mộ liệt sĩ.

Mục tiêu là tìm kiếm, quy tập những người đã hy sinh còn nằm lại trong lòng đất, đưa các liệt sĩ trở về với đồng đội, gia đình và quê hương.

Ngay sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết, đơn vị đã lấy mẫu sinh phẩm để thực hiện giám định ADN, phục vụ xác định danh tính liệt sĩ theo quy định.

Tại khu vực nghĩa trang tạm Cây Méc, lực lượng chức năng tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm, kiểm tra kỹ những khu vực từng có các phần mộ nhằm không bỏ sót những dấu tích còn lại.

Đại tá Lê Quang Luật, Phó Chính uỷ Bộ CHQS tỉnh Cà Mau tặng quà cho cán bộ, chiến sĩ đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ

Sau hơn 50 năm nằm lại nơi đây, hài cốt người lính đã được tìm thấy. Danh tính vẫn đang chờ kết quả giám định, nhưng từ ký ức được gìn giữ suốt hơn bốn thập kỷ của một người dân, thêm một hành trình tìm kiếm người đã hy sinh được nối dài.

Đó cũng là minh chứng cho ý nghĩa của việc phát huy nguồn tin trong nhân dân, góp phần đưa những liệt sĩ còn nằm lại trong lòng đất trở về với đồng đội, gia đình và quê hương.