Từ học sinh chuyên Lý Đà Nẵng đến nhà khoa học được vinh danh tại Mỹ

Ngày 10/3, Viện Hàn lâm Khoa học và Kỹ thuật bang Connecticut (CASE), Mỹ, công bố danh sách 36 chuyên gia hàng đầu được bầu làm thành viên. Đây là những nhà khoa học, kỹ sư có đóng góp nổi bật trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học và y học.

Trong danh sách này có TS Thanh Nguyen (tức Nguyễn Đức Thành), Phó Giáo sư Khoa Kỹ thuật Cơ khí tại Đại học Connecticut (Mỹ). Việc được bầu vào CASE là sự ghi nhận những đóng góp khoa học xuất sắc, đặc biệt trong các lĩnh vực tiên phong.

Theo CASE, PGS Thành được vinh danh nhờ những nghiên cứu tiên phong về vật liệu áp điện phân hủy sinh học và công nghệ miếng dán vi kim vắc xin có khả năng tự tăng cường miễn dịch, đồng thời thúc đẩy lĩnh vực kỹ thuật y sinh thông qua vật liệu sinh học đổi mới và công nghệ chuyển giao ứng dụng, góp phần cải thiện sức khỏe toàn cầu và tăng cường năng lực đổi mới khoa học của bang Connecticut.

PGS Nguyễn Đức Thành vừa được bầu làm thành viên Viện Hàn lâm Khoa học và Kỹ thuật Connecticut (CASE), Mỹ. Ảnh: Engineering.uconn.edu

Hành trình từ Đà Nẵng đến các đại học hàng đầu thế giới

PGS Nguyễn Đức Thành sinh năm 1984 tại Đà Nẵng, là cựu học sinh chuyên Lý Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn. Ông tốt nghiệp chương trình Kỹ sư tài năng ngành Vật lý tại Đại học Bách khoa Hà Nội trước khi sang Mỹ học tiến sĩ.

Năm 2013, ông nhận bằng tiến sĩ ngành Kỹ thuật Cơ khí và Hàng không Vũ trụ tại Đại học Princeton. Tại đây, ông tham gia phát triển lĩnh vực vật liệu áp điện nano giao diện sinh học - hướng nghiên cứu kết hợp vật liệu, điện tử và sinh học ở quy mô nano.

Sau đó, ông tiếp tục nghiên cứu sau tiến sĩ tại Massachusetts Institute of Technology (MIT) dưới sự hướng dẫn của GS Robert Langer, tập trung phát triển các nền tảng công nghệ tạo vi cấu trúc 3D từ vật liệu sinh học.

Từ năm 2016, ông công tác tại Đại học Connecticut, nơi ông theo đuổi các nghiên cứu liên ngành giữa kỹ thuật, vật liệu và y sinh học.

PGS Nguyễn Đức Thành từng là một trong 10 Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2018.

Tiên phong trong vật liệu sinh học và công nghệ y học mới

Nghiên cứu của PGS Nguyễn Đức Thành tập trung vào việc biến các vật liệu phân hủy sinh học - như polymer dùng trong chỉ phẫu thuật và các axit amin tự nhiên - thành những cấu trúc “thông minh” ở quy mô nano/vi mô.

Ông là người phát triển công nghệ nền tảng SEAL, cho phép chế tạo các vi cấu trúc 3 chiều từ polymer phân hủy sinh học. Từ đó, nhóm nghiên cứu của ông đã phát triển miếng dán vi kim có khả năng giải phóng nhiều liều vắc xin theo thời gian chỉ sau một lần sử dụng, mở ra hướng thay thế phương pháp tiêm truyền thống.

Trong lĩnh vực vật liệu áp điện phân hủy sinh học, ông và cộng sự đã tạo ra các vật liệu có khả năng chuyển đổi lực cơ học thành tín hiệu điện. Công nghệ này có thể ứng dụng trong các thiết bị cấy ghép tự tiêu, cảm biến theo dõi áp lực nội tạng hoặc thiết bị hỗ trợ đưa thuốc vượt qua hàng rào máu não - một thách thức lớn trong điều trị các bệnh như ung thư não.

Ngoài ra, các nghiên cứu của ông còn mở rộng sang những ứng dụng như vật liệu y sinh tự phân hủy, sụn nhân tạo hay thiết bị y tế không cần phẫu thuật tháo bỏ, góp phần giảm rủi ro cho người bệnh.

Đến nay, ông sở hữu hơn 20 bằng sáng chế trong lĩnh vực kỹ thuật y sinh và thu hút hàng triệu USD tài trợ nghiên cứu từ các cơ quan liên bang và quỹ khoa học.

PGS Nguyễn Đức Thành hiện là giảng viên Đại học Connecticut. Ảnh: Báo Đà Nẵng

Ghi dấu ấn quốc tế và thương mại hóa công nghệ

Các công trình của ông đã được công bố trên nhiều tạp chí khoa học hàng đầu như Science, Nature Nanotechnology, Nature Communications, PNAS, Advanced Materials… và được các hãng truyền thông lớn như The New York Times, BBC, The Guardian đưa tin.

Ông cũng nhận được nhiều giải thưởng uy tín như: Giải “Nhà nghiên cứu trẻ tiên phong” của Viện Y tế Quốc gia Mỹ; Giải “Kỹ sư chế tạo trẻ xuất sắc” của Hiệp hội Kỹ sư Chế tạo Mỹ; Danh hiệu “Nhà đổi mới dưới 35 tuổi” của MIT khu vực châu Á - Thái Bình Dương; Giải “Nhà nghiên cứu trẻ” của tạp chí Biomaterials...

Bên cạnh nghiên cứu, ông còn đồng sáng lập các startup công nghệ nhằm đưa sản phẩm từ phòng thí nghiệm ra ứng dụng thực tế, đặc biệt trong lĩnh vực vi kim vắc xin và vật liệu áp điện sinh học.

Trong một chia sẻ với Báo Đà Nẵng, PGS Nguyễn Đức Thành cho biết, ông luôn hướng về quê nhà và ấp ủ kế hoạch xây dựng một chương trình đào tạo bài bản về công nghệ y sinh tại Việt Nam - lĩnh vực còn thiếu hụt nhân lực chất lượng cao.

“Công nghệ y sinh là lĩnh vực đa ngành, đòi hỏi đầu tư lớn và chiến lược dài hạn. Việt Nam có tiềm năng, nhưng cần phát triển bài bản về nhân lực”, ông nói.

Hoàng Linh