Từ hôm nay, triển khai quy định mới về kiểm soát thủ tục hành chính

Kiểm soát thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký ban hành Nghị định số 385/2026/NĐ-CP ngày 9/10/2026 quy định về kiểm soát thủ tục hành chính. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 10/10/2026.

Theo Nghị định, công tác kiểm soát thủ tục hành chính phải bảo đảm thực hiện hiệu quả mục tiêu cải cách thủ tục hành chính, cải cách hành chính; đồng thời bảo đảm sự tham gia của cá nhân, tổ chức và các bên liên quan trong quá trình xây dựng, thực hiện, đánh giá thủ tục hành chính.

Việc kiểm soát cần kịp thời phát hiện để bãi bỏ, sửa đổi, bổ sung những thủ tục không phù hợp, phức tạp, gây phiền hà. Các thủ tục hành chính được ban hành phải đúng quy định, đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hiện, tiết kiệm thời gian, chi phí và công sức cho người dân, tổ chức cũng như cơ quan giải quyết.

Hình minh họa. Ảnh: VGP

Công tác này được thực hiện ngay từ khâu đề xuất chính sách, soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật và duy trì thường xuyên, liên tục trong quá trình tổ chức thực hiện thủ tục hành chính.

Đáng chú ý, Nghị định yêu cầu gắn kiểm soát thủ tục hành chính với chuyển đổi số và quản trị dữ liệu, bảo đảm việc khai thác, kết nối, chia sẻ, tái sử dụng dữ liệu trong toàn bộ quá trình giải quyết thủ tục hành chính.

Về tổ chức thực hiện, Bộ Tư pháp giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về công tác kiểm soát thủ tục hành chính. Cục Kiểm soát thủ tục hành chính thuộc Bộ Tư pháp tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Tư pháp thực hiện nhiệm vụ này.

Tại các bộ, cơ quan ngang bộ, tổ chức pháp chế hoặc Văn phòng có trách nhiệm tham mưu quản lý trong phạm vi ngành, lĩnh vực. Ở địa phương, Văn phòng UBND cấp tỉnh thực hiện chức năng tham mưu cho UBND cấp tỉnh; Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã tham mưu, giúp UBND và Chủ tịch UBND cấp xã tổ chức thực hiện công tác kiểm soát thủ tục hành chính trên địa bàn.

Quy định rõ thành phần thủ tục, ưu tiên thực hiện trực tuyến

Nghị định quy định thủ tục hành chính trong văn bản quy phạm pháp luật phải bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ, hiệu quả; không trái với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Các thủ tục phải minh bạch, đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hiện, tiết kiệm thời gian, chi phí và bảo đảm quyền bình đẳng của các đối tượng thực hiện.

Bên cạnh đó, thủ tục hành chính phải bảo đảm tính liên thông giữa các thủ tục liên quan, phân công, phân cấp rõ ràng, hợp lý; quy định đầy đủ, cụ thể các bộ phận cấu thành. Việc số hóa, sử dụng và kết nối liên thông dữ liệu, định danh điện tử phải được bảo đảm theo nguyên tắc người dân, tổ chức chỉ cung cấp thông tin một lần trong giải quyết thủ tục hành chính.

Cơ quan lập đề xuất chính sách, cơ quan chủ trì soạn thảo có trách nhiệm đánh giá tác động thủ tục hành chính nếu giải pháp thực hiện chính sách, dự án hoặc dự thảo văn bản quy phạm pháp luật có quy định thủ tục hành chính.

Đối với thủ tục có yêu cầu, điều kiện làm hạn chế quyền tự do kinh doanh, cạnh tranh bình đẳng hoặc ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng, môi trường, các quy định này phải được ban hành trong văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc Chính phủ.

Mỗi thủ tục hành chính phải có đầy đủ các thành phần cơ bản gồm: tên thủ tục, trình tự và cách thức thực hiện, thành phần và số lượng hồ sơ, thời hạn giải quyết, đối tượng thực hiện và cơ quan giải quyết. Trường hợp có yêu cầu về mẫu đơn, mẫu tờ khai, kết quả thực hiện, điều kiện, phí, lệ phí thì các nội dung này cũng là bộ phận cấu thành của thủ tục hành chính.

Nghị định đồng thời yêu cầu bảo đảm quyền lựa chọn cách thức thực hiện của cá nhân, tổ chức, ưu tiên thực hiện trên môi trường điện tử và không phụ thuộc vào địa giới hành chính.