Từ hợp nhất đến thống nhất - sự hưởng lợi của nền kinh tế - Kỳ 2: Thị trường mới đang dần hiện hữu

Tiếng nói chung gắn kết

Khi doanh nghiệp điện tử tìm được doanh nghiệp cơ khí trong tỉnh để gia công thiết bị; khi cơ sở sản xuất bao bì trở thành nhà cung cấp cho doanh nghiệp xuất khẩu; khi đơn vị logistics đảm nhận vận chuyển cho các doanh nghiệp nông nghiệp và công nghiệp; khi hệ thống ngân hàng, bảo hiểm, dịch vụ tài chính đồng hành cùng hoạt động sản xuất... thì giá trị tạo ra không còn thuộc về từng doanh nghiệp riêng lẻ mà lan tỏa trên toàn bộ nền kinh tế. Đó chính là biểu hiện rõ nét của một thị trường nội tỉnh thống nhất.

Sản xuất sản phẩm công nghệ cao tại CNC Tech.

Theo ông Nguyễn Văn Hùng - Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn CNC Tech, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh, lợi thế lớn nhất của Phú Thọ sau hợp nhất không chỉ nằm ở quy mô mà ở khả năng hình thành các chuỗi liên kết mới. Nếu mỗi doanh nghiệp chỉ mạnh lên một mình thì giá trị gia tăng sẽ rất hạn chế. Nhưng khi doanh nghiệp trong tỉnh trở thành khách hàng, nhà cung cấp và đối tác của nhau, sức cạnh tranh của cả nền kinh tế sẽ được nâng lên. Đó mới là hiệu quả lâu dài mà hợp nhất mang lại.

Nhận định ấy cũng gợi mở một hướng đi quan trọng cho Phú Thọ trong giai đoạn tới. Thu hút đầu tư vẫn là yêu cầu cần thiết, nhưng điều quan trọng hơn là làm sao để mỗi dự án mới không chỉ tạo thêm sản phẩm hay việc làm mà còn kéo theo sự phát triển của hàng chục doanh nghiệp khác trong tỉnh. Khi đó, hiệu ứng lan tỏa của đầu tư sẽ lớn hơn nhiều so với giá trị của chính dự án.

Thị trường thống nhất chỉ thực sự có ý nghĩa khi các doanh nghiệp không còn phát triển riêng lẻ mà trở thành đối tác của nhau trong chuỗi giá trị. Sau hợp nhất, những mối liên kết ấy đang dần được hình thành ở nhiều lĩnh vực, từ công nghiệp, nông nghiệp đến logistics và dịch vụ. Không chỉ tạo thêm đơn hàng, việc kết nối các doanh nghiệp trong cùng một không gian kinh tế còn mở ra cơ hội giữ lại nhiều hơn giá trị gia tăng cho nền kinh tế địa phương.

Một đơn hàng, nhiều giá trị

Mới đây, Công ty TNHH Partron Vina ký thêm một hợp đồng xuất khẩu linh kiện điện tử trị giá hàng triệu đô la. Thế nhưng, đằng sau đơn hàng lớn ấy không chỉ là dây chuyền sản xuất hiện đại trong nhà máy. Để hoàn thành lô hàng, doanh nghiệp cần khuôn mẫu cơ khí, bao bì carton, pallet gỗ, dịch vụ vận tải, khai báo hải quan, kho bãi, ngân hàng bảo lãnh thanh toán, bảo hiểm hàng hóa... Nếu tất cả những dịch vụ ấy đều được cung cấp bởi doanh nghiệp trong tỉnh thì giá trị tạo ra sẽ không dừng lại ở một nhà máy mà lan tỏa sang hàng chục doanh nghiệp khác.

Ông Kim Yong Hoon - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Partron Vina (KCN Khai Quang) cho biết: “Điều doanh nghiệp cần nhất là một hệ sinh thái cung ứng đủ năng lực. Nếu có thể tìm thấy nhà cung cấp ngay trong tỉnh, chúng tôi sẽ tiết kiệm được thời gian, chi phí và chủ động hơn trong sản xuất”.

Đó cũng là mong muốn chung của nhiều doanh nghiệp FDI hiện nay. Họ không chỉ cần lao động hay mặt bằng mà họ cần cả một hệ sinh thái doanh nghiệp phụ trợ đi cùng. Đây chính là điều quyết định sức hấp dẫn của môi trường đầu tư trong giai đoạn mới.

Xưởng sản xuất gia công cơ khí của Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Duy Hiển (phường Vĩnh Yên).

Ông Nguyễn Văn Hùng - Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Duy Hiển (xóm Chám, phường Vĩnh Yên) cho biết: “Trước đây, doanh nghiệp phụ trợ của chúng tôi chủ yếu làm hàng gia công nhỏ lẻ. Nay nhiều doanh nghiệp FDI bắt đầu tìm hiểu năng lực sản xuất để đặt hàng trực tiếp. Đó là cơ hội lớn nhưng cũng là áp lực phải nâng cao chất lượng”.

Theo ông Hùng, điều doanh nghiệp mong muốn không chỉ là thêm hợp đồng mà là được tham gia lâu dài vào chuỗi cung ứng. Khi đó, doanh nghiệp sẽ có điều kiện đầu tư máy móc, đổi mới công nghệ và nâng cao trình độ quản trị. Đó cũng chính là con đường để doanh nghiệp địa phương lớn mạnh.

Sự kết nối ấy cũng đang diễn ra trong lĩnh vực nông nghiệp. Ông Lê Anh Khải - Giám đốc HTX Nông sản Tam Dương (xã Tam Dương) cho biết, thay vì tự tìm đầu ra như trước, hợp tác xã đang từng bước liên kết với các doanh nghiệp thương mại để đưa sản phẩm vào hệ thống phân phối lớn. Chúng tôi không còn chỉ bán nông sản, mà đang bán cả câu chuyện về vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc và chất lượng sản phẩm.

Mô hình trồng dưa lưới xuất khẩu tại HTX Nông sản Tam Dương (xã Tam Dương).

Đó là sự thay đổi lớn khi nông nghiệp không còn đứng ngoài chuỗi giá trị mà trở thành một mắt xích của nền kinh tế hiện đại. Một sản phẩm nông nghiệp xuất khẩu hôm nay có thể đi qua hàng chục đơn vị cung cấp vật tư, chế biến, kiểm định, đóng gói, logistics, ngân hàng... Mỗi mắt xích đều tạo thêm một giá trị.

Cực tăng trưởng mới

Theo các chuyên gia kinh tế, một nền kinh tế phát triển không chỉ vì có nhiều vốn đầu tư mà vì đồng tiền được quay vòng nhiều lần trong cùng một không gian kinh tế.

Ví như một dự án FDI đầu tư 100 triệu USD, nếu toàn bộ vật tư, dịch vụ đều mua ngoài tỉnh thì giá trị giữ lại rất hạn chế. Nhưng nếu doanh nghiệp sử dụng nhà cung cấp địa phương, thuê vận tải địa phương, sử dụng dịch vụ ngân hàng, bảo hiểm, thương mại, hậu cần ngay trong tỉnh thì cùng một đồng vốn sẽ tạo ra nhiều vòng quay giá trị. Đó là điều mà nhiều khu vực phát triển trong nước, trên thế giới hướng tới và cũng là hướng đi của Phú Thọ sau hợp nhất.

Ông Nguyễn Văn Hùng - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh nhận định: “Chúng ta không chỉ cần nhiều doanh nghiệp hơn mà cần doanh nghiệp kết nối với nhau nhiều hơn. Khi doanh nghiệp trong tỉnh trở thành khách hàng của nhau thì sức chống chịu của nền kinh tế sẽ lớn hơn và giá trị gia tăng cũng được giữ lại nhiều hơn.”

Một năm sau hợp nhất, những chuyển động của nền kinh tế chưa thể tạo ra những thay đổi tức thời nhưng điều đáng mừng là các điều kiện để hình thành một thị trường thống nhất đang dần hiện hữu. Đó là việc hàng hóa lưu chuyển thuận lợi hơn, nguồn lao động được dịch chuyển linh hoạt hơn, hạ tầng logistics từng bước hoàn thiện, các dịch vụ hỗ trợ sản xuất phát triển đồng bộ... Đây là tiền đề xây dựng một hệ sinh thái kinh tế hiện đại.

Có thể nói, giá trị lớn nhất của hợp nhất tỉnh không chỉ là mở rộng diện tích hay tăng quy mô dân số mà là mở ra cơ hội tái cấu trúc các dòng chảy kinh tế, kết nối những nguồn lực từng phân tán thành một thể thống nhất. Đó vừa là xu hướng phát triển, vừa là nền tảng để Phú Thọ xây dựng một nền kinh tế có sức cạnh tranh cao hơn, tự chủ hơn và đủ năng lực hội nhập sâu vào chuỗi giá trị trong nước cũng như toàn cầu.