Từ khu vườn trường đến giải thưởng quốc gia

Trường THCS Mỹ Châu (xã Mai Phụ, Hà Tĩnh) là một trong bốn cơ sở giáo dục trên cả nước được trao giải thưởng "Trường học xanh – Cộng đồng học tập bền vững 2026".

Gieo mầm lối sống xanh

Tại Diễn đàn Năng lượng và Môi trường Thế giới – Việt Nam 2026 với chủ đề "Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero", Trường THCS Mỹ Châu (xã Mai Phụ, Hà Tĩnh) là một trong bốn cơ sở giáo dục trên cả nước được trao giải thưởng "Trường học xanh – Cộng đồng học tập bền vững 2026". Đây cũng là đơn vị giáo dục duy nhất của Hà Tĩnh được vinh danh.

Trường THCS Mỹ Châu (xã Mai Phụ, Hà Tĩnh) nhận giải thưởng "Trường học xanh – Cộng đồng học tập bền vững 2026".

Giải thưởng do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) trao tặng không chỉ ghi nhận những nỗ lực xây dựng cảnh quan xanh của nhà trường mà còn đánh giá cao mô hình giáo dục phát triển bền vững, trong đó bảo vệ môi trường được đưa trở thành một phần của hoạt động dạy học hằng ngày.

Đó là kết quả của nhiều năm kiên trì xây dựng môi trường giáo dục mà ở đó, mỗi khoảng sân, mỗi bồn hoa, mỗi giờ học trải nghiệm đều hướng học sinh đến ý thức gìn giữ thiên nhiên và phát triển bền vững.

Toàn bộ khuôn viên xanh của Trường THCS Mỹ Châu (xã Mai Phụ, Hà Tĩnh).

Đặt chân vào khuôn viên rộng gần 27.800m², điều dễ nhận thấy nhất là màu xanh hiện diện ở khắp nơi. Không gian trường được quy hoạch hài hòa với khoảng 2.000m² dành cho vườn hoa, cây cảnh, thư viện xanh và các khu học tập ngoài trời.

Điểm nhấn của khuôn viên là hai thư viện xanh với tổng diện tích khoảng 230m². Thay vì chỉ đọc sách trong phòng, học sinh có thể lựa chọn những góc dưới tán cây, ngồi trên ghế đá hay các không gian mở để đọc sách, trao đổi bài học hoặc trò chuyện cùng thầy cô. Những khoảng xanh ấy vừa tạo cảm giác thư thái, vừa giúp việc học trở nên gần gũi với thiên nhiên hơn.

Góc thư viện xanh trong khuôn viên nhà trường

Một công trình mang nhiều ý nghĩa khác là khu biểu tượng chủ quyền Hoàng Sa – Trường Sa. Không chỉ góp phần tạo điểm nhấn cảnh quan, nơi đây còn trở thành "lớp học mở" giúp giáo dục truyền thống, bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước và ý thức về chủ quyền biển đảo cho học sinh.

Ít ai biết rằng, để duy trì màu xanh ấy, nhà trường không thuê đơn vị chăm sóc chuyên nghiệp. "Để giữ được khuôn viên như hiện nay, cán bộ, giáo viên và nhân viên nhà trường đều tranh thủ thời gian sau giờ làm hoặc cuối tuần để cùng chăm sóc cây xanh. Công việc không nhiều nhưng làm thường xuyên nên cảnh quan luôn được duy trì xanh, sạch, tạo môi trường học tập gần gũi với thiên nhiên cho học sinh", bà Lê Thị Thu Hương - Hiệu trưởng nhà trường cho biết.

Biểu tượng chủ quyền Hoàng Sa - Trường Sa - điểm giáo dục trực quan về chủ quyền biển đảo, bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước cho học sinh.

Không gian xanh còn được bổ sung bằng hệ thống sân cỏ nhân tạo, sân bóng rổ, hai sân bóng chuyền, khu luyện tập thể thao rộng khoảng 2.000m² cùng nhà đa năng 750m², góp phần tạo nên môi trường giáo dục toàn diện, nơi học sinh được phát triển cả thể chất lẫn tinh thần.

Năm 2024, Trường THCS Mỹ Châu được UBND tỉnh Hà Tĩnh công nhận đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 và kiểm định chất lượng giáo dục cấp độ 3 – mức cao trong hệ thống kiểm định của Bộ GD&ĐT. Đây cũng là nền tảng để nhà trường tiếp tục theo đuổi mục tiêu xây dựng trường học phát triển bền vững

Mỗi học sinh là một "đại sứ môi trường"

Theo bà Nguyễn Thị Hòa, Phó Hiệu trưởng nhà trường, xây dựng trường học xanh không chỉ là trồng thêm cây hay làm đẹp khuôn viên mà quan trọng hơn là hình thành lối sống xanh cho mỗi học sinh.

"Chúng tôi xác định giáo dục môi trường phải diễn ra mỗi ngày, trong từng bài học, từng hoạt động và từng việc làm nhỏ của giáo viên, học sinh. Khi các em hình thành được ý thức thì việc bảo vệ môi trường sẽ trở thành thói quen tự nhiên chứ không còn là phong trào”, bà Hòa chia sẻ.

Vì vậy, giáo dục bảo vệ môi trường được đưa vào kế hoạch giáo dục hằng năm, tích hợp trong nhiều môn học và hoạt động trải nghiệm. Các chuyên đề về biến đổi khí hậu, tiết kiệm năng lượng, phân loại rác, kinh tế tuần hoàn hay phát triển bền vững được tổ chức thường xuyên. Học sinh được tham gia thiết kế sản phẩm tái chế, trình diễn thời trang từ vật liệu đã qua sử dụng, tuyên truyền bảo vệ môi trường, tổ chức ngày hội đọc sách hay các hoạt động trải nghiệm gắn với thiên nhiên.

Năm học vừa qua, 100% lớp học thực hiện phân loại rác tại nguồn. Lá cây sau khi thu gom được ủ thành phân hữu cơ để chăm sóc cây xanh trong trường. Hệ thống đèn năng lượng mặt trời được lắp đặt tại cổng và sân trường nhằm giảm tiêu thụ điện.

Song song với đó, nhà trường hạn chế tối đa các sản phẩm nhựa dùng một lần. Giáo viên và học sinh được khuyến khích sử dụng bình nước cá nhân, túi thân thiện với môi trường và các vật dụng có thể tái sử dụng.

Giáo dục bảo vệ môi trường được đưa vào kế hoạch giáo dục hằng năm, tích hợp trong nhiều môn học và hoạt động trải nghiệm.

Để lan tỏa các hoạt động xanh, năm học vừa qua, Trường THCS Mỹ Châu thành lập Câu lạc bộ Sáng tạo xã hội với 26 học sinh nòng cốt cùng 34 cán bộ, giáo viên hỗ trợ. Tuy nhiên, phạm vi hoạt động không chỉ gói gọn trong thành viên câu lạc bộ mà mở rộng tới toàn bộ 1.222 học sinh thông qua các chương trình thu gom rác thải nhựa, gây quỹ giúp học sinh khó khăn, làm sản phẩm tái chế và truyền thông về bảo vệ môi trường.

Không gian ngập tràn sắc hoa tại Trường THCS Mỹ Châu trong những ngày hè.

Theo bà Lê Thị Thu Hương, Hiệu trưởng Trường THCS Mỹ Châu, giải thưởng "Trường học xanh – Cộng đồng học tập bền vững 2026" là niềm tự hào nhưng cũng đặt ra trách nhiệm lớn hơn cho tập thể nhà trường.

"Giải thưởng là sự ghi nhận những nỗ lực của cán bộ, giáo viên và học sinh trong suốt nhiều năm qua. Quan trọng hơn, đây là động lực để nhà trường tiếp tục đổi mới hoạt động giáo dục, lồng ghép sâu hơn các nội dung về phát triển bền vững, giúp học sinh hình thành lối sống xanh và ý thức trách nhiệm với cộng đồng ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường”.

Thời gian tới, Trường THCS Mỹ Châu sẽ tiếp tục đầu tư hoàn thiện cảnh quan xanh, mở rộng các mô hình bảo vệ môi trường, tăng cường giáo dục trải nghiệm và khuyến khích học sinh thực hành lối sống xanh trong học tập cũng như sinh hoạt hằng ngày.