Từ lá phiếu đến trách nhiệm nghị trường: Siết chặt giám sát, hiện thực hóa cam kết trước cử tri

Dấu ấn của một kỳ bầu cử lịch sử

Cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 diễn ra trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đang thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, với những thời cơ và thách thức đan xen. Thành công của ngày bầu cử là kết tinh của một quá trình chuẩn bị vô cùng chu đáo, bài bản, khoa học từ Trung ương đến tận các tổ bầu cử ở cơ sở.

Những lá phiếu mang theo kỳ vọng của cử tri về việc hiện thực hóa các cam kết chính trị của đại biểu trước cử tri

Điểm sáng lớn nhất trong kỳ bầu cử lần này chính là công tác tuyên truyền và vận động bầu cử được thực hiện đổi mới, sáng tạo và thực chất. Công nghệ số đã được tận dụng tối đa, các hội nghị tiếp xúc cử tri được tổ chức kết hợp cả trực tiếp và trực tuyến, các nền tảng mạng xã hội chính thống được huy động để đưa tiểu sử, chương trình hành động của từng ứng cử viên đến tận chiếc điện thoại thông minh của mỗi người dân.

Chính quyền các cấp và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã làm tốt vai trò cầu nối, người dân được hiểu rõ cặn kẽ: vì sao lá phiếu của họ lại liên quan quyết định đến con đường rải nhựa trước nhà, đến ngôi trường con cái họ đang học, đến chất lượng trạm y tế xã… Nhờ đó, trách nhiệm công dân được đánh thức một cách mạnh mẽ.

Khắp mọi miền Tổ quốc, từ những bản làng xa xôi vùng Tây Bắc, Tây Nguyên đến các đô thị sầm uất, không khí nô nức đi bầu cử thực sự là một "ngày hội của Nhân dân". Tỷ lệ cử tri đi bầu cao trên cả nước và tại nhiều địa phương không chỉ phản ánh thành công về mặt tổ chức, mà quan trọng hơn, cho thấy sự đồng thuận chính trị và niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.

Mọi lời hứa phải được thể chế hóa thành hành động thực tế

Những lá phiếu tín nhiệm đã được đồng bào, cử tri cả nước cẩn trọng gửi gắm, khép lại một kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 thành công rực rỡ. Thành công ấy không đơn thuần là những con số thống kê biết nói về tỷ lệ cử tri đi bầu, mà sâu xa hơn, đó là minh chứng sinh động cho sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, sự đồng thuận chính trị sâu sắc và niềm tin vững chắc vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước.

Khi ngày hội non sông khép lại, cũng là lúc một nhiệm kỳ mới chính thức mở ra và các ĐBQH và đại biểu HĐND các cấp hiện thực hóa các cam kết chính trị của mình trước cử tri. Với hành lang pháp lý của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND (Luật số 121/2025/QH15), Nghị quyết số 113/2025/UBTVQH15 tạo ra cơ chế giám sát ngày càng chặt chẽ, hiệu lực, hiệu quả. Yêu cầu đặt ra là mọi lời hứa phải được thể chế hóa thành hành động thực tế, được giám sát, đặc biệt là trong việc giải quyết những "điểm nghẽn" mang tính thời sự của ngành giáo dục.

Giám sát, giải quyết những "điểm nghẽn" của giáo dục

Bước vào nhiệm kỳ mới, một trong những nội dung cấp thiết trong hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND các cấp là lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Nhiệm kỳ mới bắt đầu khi ngành giáo dục đang đối mặt với hàng loạt vấn đề như: thừa - thiếu giáo viên cục bộ; tình trạng độc quyền, giá sách cao, nội dung chưa thực sự phù hợp vẫn khiến phụ huynh bức xúc; bệnh thành tích vẫn tồn tại, môi trường học đường đôi khi chưa thực sự an toàn về mặt tâm lý; khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thị trường lao động…

Với Luật số 121/2025/QH15 và Nghị quyết số 113/2025/UBTVQH15, đại biểu Quốc hội và HĐND khóa mới sẽ có đầy đủ “công cụ” giám sát giải quyết các hoạt động như: giám sát chi ngân sách dành cho giáo dục; việc thực hiện Luật Giáo dục; tổ chức đoàn giám sát trực tiếp tại các nhà xuất bản, các công ty phát hành sách và các trường học… Từ diễn đàn nghị trường đến lớp học vùng cao, từ nghị quyết trên giấy đến bữa ăn của các em học sinh, khoảng cách đó xa hay gần phụ thuộc hoàn toàn vào năng lực hành động, bản lĩnh giám sát và “tâm, tài” của mỗi đại biểu.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, vai trò của Quốc hội và HĐND các cấp càng trở nên quan trọng. Không những là cơ quan lập pháp và quyết định các vấn đề quan trọng, Quốc hội và HĐND còn là thiết chế bảo đảm cho quyền lực Nhà nước được thực thi đúng hướng, đúng mục tiêu và đúng kỳ vọng của Nhân dân. Điều đó đòi hỏi mỗi đại biểu phải không ngừng nâng cao năng lực, bản lĩnh và đạo đức; mỗi cơ quan phải đổi mới phương thức hoạt động và toàn bộ hệ thống phải vận hành trên nền tảng của minh bạch, trách nhiệm, hiệu quả.

Lê Vũ - Giám đốc Trung tâm Học liệu và Truyền thông, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật, Đại học Đà Nẵng