Từ mái ấm đồn Biên phòng, những ước mơ được chắp cánh bay xa
Ở những bản làng biên giới ở tỉnh Nghệ An, con đường đến trường của nhiều đứa trẻ chưa bao giờ bằng phẳng. Có em mồ côi, có em thiếu vắng sự chăm sóc của cha mẹ, tuổi thơ gắn với những ngày chật vật bên ông bà trong căn nhà nghèo. Khi việc học có nguy cơ phải dừng lại giữa chừng, những người lính Biên phòng đã đến bên các em, lặng lẽ nâng đỡ bằng cả vật chất lẫn tình thương. Từ những bộ quần áo, cuốn sách, khoản tiền hỗ trợ học tập đến những bữa cơm, lời nhắc học bài mỗi tối..., sự sẻ chia bền bỉ ấy đã giúp nhiều em nhỏ giữ được ước mơ và từng bước đi đến những chân trời rộng mở hơn.
Cán bộ Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An hướng dẫn "Con nuôi đồn Biên phòng" tham gia hoạt động tăng gia sản xuất tại đơn vị. Ảnh: Hải Thượng
Một chặng đường mới
Ngày 3/9/2019 là dấu mốc đặc biệt đối với em Thò Bá Xa, dân tộc Mông, ở bản Thăm Hín, xã Na Ngoi, tỉnh Nghệ An. Năm ấy, vừa bước vào lớp 6, Xa được đón về sống tại Đồn Biên phòng Nậm Càn, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An.
Bố qua đời khi Xa còn nhỏ, gia đình đông con, cuộc sống còn nhiều thiếu thốn, việc học đối với em khi đó là một hành trình đầy trở ngại. Từ mái nhà quen thuộc giữa bản làng, cậu bé lần đầu bước vào cuộc sống ở đồn Biên phòng, nơi có những người còn xa lạ nhưng rồi dần trở thành bố, thành thầy, thành những người anh gần gũi với em.
Những ngày đầu, nỗi nhớ nhà khiến Xa không khỏi bỡ ngỡ. Nhưng sự quan tâm chân thành của cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị đã giúp cậu bé từng bước hòa nhập. Người đưa em đến trường, người kiểm tra sách vở, người ngồi bên cạnh chỉ bảo những bài em chưa hiểu. Khi kết quả học tập chưa như mong muốn, Xa nhận được lời động viên thay vì trách mắng. Quần áo, đồ dùng học tập và những nhu cầu thiết yếu trong sinh hoạt cũng được đơn vị chăm lo chu đáo.
Không có điều gì quá lớn lao, chỉ là những việc nhỏ được vun đắp đều đặn qua từng ngày. Chính trong những bữa cơm chung, những buổi tối ngồi học dưới mái nhà của đơn vị hay những lần được cán bộ, chiến sĩ hỏi han sau giờ đến lớp, Xa dần cảm nhận nơi đây không chỉ là đồn Biên phòng, mà còn là một mái ấm của mình.
Sau khi hoàn thành lớp 9, Xa tiếp tục được Đồn Biên phòng Nậm Càn hỗ trợ trong Chương trình “Nâng bước em tới trường” cho đến khi đủ 18 tuổi. Sự chăm lo của đơn vị trở thành điểm tựa để em kiên trì với việc học, từng ngày nỗ lực để không phụ tình cảm của những người luôn dõi theo mình.
Năm học 2026 - 2027, tin Xa trúng tuyển Trường Sĩ quan Lục quân 1 mang đến niềm vui đặc biệt cho cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Nậm Càn. Cậu học trò người Mông từng đứng trước nhiều khó khăn trên con đường học tập ngày nào, nay đã bước sang một chặng đường mới.
Tờ giấy báo trúng tuyển trước hết là thành quả của ý chí và sự cố gắng không ngừng của Xa. Nhưng trong hành trình ấy còn có những năm tháng âm thầm chăm sóc, dìu dắt của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Nậm Càn. Với Xa, những người lính quân hàm xanh từ lâu không còn đơn thuần là những người giúp đỡ em, mà đã trở thành những người thân trong gia đình.
Cán bộ Đồn Biên phòng Nậm Càn hướng dẫn các con nuôi học tập tại đơn vị. Ảnh: Hải Thượng
Quả ngọt từ hành trình nâng bước
Câu chuyện của Thò Bá Xa không phải là trường hợp riêng biệt. Trên tuyến biên giới tỉnh Nghệ An, nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn đã và đang được cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng đỡ đầu thông qua Chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng” và Dự án “Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nâng bước em tới trường”. Mỗi em có một hoàn cảnh khác nhau, nhưng đều gặp nhau ở khát vọng được tiếp tục học tập và vươn lên bằng tri thức.
Em Lương Thị Phi Yến, dân tộc Thái, ở bản Bu Nà, xã Châu Khê sớm thiếu đi sự chăm sóc đầy đủ của gia đình khi bố qua đời, mẹ đi bước nữa. Yến sống cùng bà trong điều kiện còn nhiều khó khăn. Suốt những năm học phổ thông, em luôn nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Châu Khê. Từ điểm tựa ấy cùng sự nỗ lực của bản thân, Yến đã thi đỗ Trường Đại học Sư phạm Đà Nẵng.
Ở xã Thông Thụ, hành trình đến giảng đường của em Lữ Thị Hiền Thục cũng được viết nên từ sự bền bỉ như thế. Sinh ra trong một gia đình thuộc diện hộ nghèo, từ năm 2016, Thục được Đồn Biên phòng Thông Thụ nhận hỗ trợ trong Chương trình “Nâng bước em tới trường”. 10 năm qua, từ một cô bé còn nhiều thiếu thốn đến khi trưởng thành, bên cạnh Thục luôn có sự dõi theo của những người lính Biên phòng. Sự hỗ trợ ấy không chỉ giúp em vơi bớt khó khăn mà còn tiếp thêm niềm tin để em kiên trì với việc học. Năm 2026, Thục đỗ vào Đại học Vinh (Nghệ An), mở ra một hành trình mới sau nhiều năm nỗ lực.
Còn em Nguyễn Thị Lê Mai, sinh năm 2008, ở phường Vinh Lộc, cũng đã chạm tới ước mơ giảng đường khi trúng tuyển Đại học Vinh. Bố Mai qua đời khi em còn nhỏ, mẹ không có việc làm ổn định, thường xuyên đau yếu. Từ năm 2020, Hải đội Biên phòng 2, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An nhận hỗ trợ em trong Chương trình “Nâng bước em tới trường”.
Những câu chuyện ấy khác nhau về hoàn cảnh, thời gian và hành trình trưởng thành, nhưng cùng gặp nhau ở một điều: Trên con đường đi tìm con chữ, các em luôn có những người lính quân hàm xanh lặng lẽ đi bên cạnh.
Đại tá Trần Quang Trung, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An cho biết, trong 10 năm qua, thực hiện Chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng” và Dự án “Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nâng bước em tới trường”, các đơn vị Bộ đội Biên phòng trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã nhận 18 cháu mồ côi, không nơi nương tựa làm con nuôi.
Với những đứa trẻ ấy, tình thương của người lính không dừng lại ở khoản tiền hỗ trợ mỗi tháng hay những bộ quần áo, sách vở đầu năm học, đó còn là những buổi sáng đưa các em đến trường, những buổi tối ngồi bên duy trì các em học bài; là lúc ân cần hỏi han khi điểm số chưa tốt, chăm sóc khi các em đau ốm và sẻ chia mỗi khi các em nhớ nhà.
“Người lính Biên phòng vừa làm bố, vừa làm mẹ, tối đến lại làm thầy dạy học cho các cháu” - Đại tá Trần Quang Trung chia sẻ.
Có lẽ, với những đứa trẻ từng chịu nhiều thiệt thòi, điều quý giá nhất không thể chỉ đo bằng những khoản hỗ trợ vật chất. Quan trọng hơn là cảm giác luôn có người quan tâm, tin tưởng và chờ đợi mình trưởng thành. Chính tình cảm ấy trở thành điểm tựa để các em thêm vững vàng mỗi khi gặp khó khăn trên hành trình học tập.
Đến nay, từ Chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng” và Dự án “Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nâng bước em tới trường” do Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An triển khai, đã có 14 em trúng tuyển vào các trường đại học, cao đẳng, trung cấp nghề. Mỗi tờ giấy báo trúng tuyển là một niềm vui, nhưng để có được ngày ấy là cả một chặng đường dài. Đó là những buổi học nối sang tối muộn, những lần kết quả chưa đạt như mong đợi, những phút chùn lòng trước khó khăn. Và trong những thời điểm ấy, bên cạnh các em luôn có những người lính kiên trì nhắc nhở, động viên và tiếp thêm niềm tin để các em không bỏ cuộc.
Từ những cô bé, cậu bé từng đứng trước nguy cơ phải rời xa trường lớp, hôm nay, nhiều em là "Con nuôi đồn Biên phòng" đã rời bản làng để bước vào giảng đường, học nghề, lập nghiệp; có em còn ấp ủ ước mơ một ngày được khoác lên mình màu xanh áo lính. Rồi mai đây, mỗi em sẽ lựa chọn một con đường riêng, có thể học tập, làm việc ở những miền đất xa quê. Nhưng trong hành trang bước vào đời, chắc hẳn vẫn có một phần ký ức ấm áp về mái ấm đồn Biên phòng - nơi những người lính đã nắm tay các em đi qua những năm tháng khó khăn của tuổi thơ, để con đường đến với ước mơ không phải dừng lại giữa chừng.
