Từ mái nhà dột đến ước mơ ngưỡng cửa đại học

Phía sau bảng thành tích học tập và những tấm huy chương giải thưởng rạng rỡ là một gia cảnh kiệt quệ, ước mơ chạm tay vào khoa học ngành vật lý của em đang bị ghì chặt bởi gánh nặng cơm áo.

Nghèo khó bủa vây

So với bạn bè cùng trang lứa, Trí thua thiệt nhiều thứ cả vật chất cho đến tinh thần và không có một mái nhà đúng nghĩa. Ba mẹ ly hôn từ khi Trí mới 8 tháng tuổi, không một lời hỏi thăm, không một đồng cấp dưỡng. Mẹ em là Trần Thị Kim Phương (41 tuổi) sau đó đi bước nữa với hy vọng tìm được chỗ dựa, nhưng bất hạnh lại một lần nữa ập đến.

Người cha dượng gặp tai nạn giao thông nghiêm trọng phải cấy ghép não, hiện mất hoàn toàn khả năng nhận thức và sinh hoạt. Căn nhà nhỏ, cũ kỹ (ở ấp Núi Gió, xã Tân Quan) - tài sản duy nhất của gia đình đã phải cầm cố, nợ nần chồng chất từ tiền viện phí đến lãi vay ngân hàng.

Phan Trần Minh Trí - chàng trai đầy nghị lực, luôn nỗ lực vươn lên trong học tập, đạt nhiều giải thưởng cao trong các kỳ thi và tham gia tích cực các hoạt động phong trào. Ảnh: Thu Hiền

Chi phí sinh hoạt eo hẹp, chỉ trông chờ đồng lương công nhân cao su ít ỏi của chị Phương (hơn 4 triệu/tháng). Bản thân chị cũng mang trong mình đủ thứ bệnh: thoát vị đĩa đệm, xẹp đốt sống cổ và di chứng từ vụ tai nạn lao động dập nát bàn tay phải (năm 2023).

Gần đây nhất, tháng 1-2026, một vụ tai nạn giao thông khác lại khiến chị phải nghỉ việc, đẩy gia đình vào cảnh bế tắc cùng cực. "Lúc nào cũng thiếu trước hụt sau, nhiều khi ăn bữa trưa phải nghĩ đến việc chạy gạo lo bữa tối. Đời mình đã khổ quá rồi, tôi chỉ ước con được học hành đến nơi đến chốn để không phải bán mặt cho đất, bán lưng cho trời như mẹ" - chị Phương nghẹn ngào.

Ước mơ chạm tay vào khoa học và nỗi lo "đứt gánh"

Người ta thường nói: “Khi bạn bị dồn đến chân tường, hạt giống sức mạnh tiềm ẩn trong bạn sẽ nảy mầm”. Với Minh Trí, nghịch cảnh không phải là rào cản, mà là bàn đạp để em nỗ lực gấp bội.

Suốt 12 năm đèn sách, Trí luôn là gương mặt tiêu biểu với "bảng vàng" thành tích đáng nể: em luôn đứng tốp đầu của lớp, 12 năm liên tiếp nhận giấy khen học sinh xuất sắc, đạt nhiều giải thưởng cao trong các kỳ thi tuyển chọn học sinh giỏi các cấp, đạt danh hiệu "dũng sĩ nghìn việc tốt". Hiện em còn đảm trách làm Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ STEMY của trường.

Rời lớp học, Trí phải đảm trách tất cả công việc nhà, tìm việc làm thêm để trang trải chi phí học tập. Ảnh: Thu Hiền

Trí chia sẻ bí quyết của em gói gọn trong hai chữ "tự học". Những bài toán khó, những định luật phức tạp thường được em tranh thủ giải quyết ngay giờ giải lao bằng cách hỏi thầy cô hoặc tự mày mò qua sách cũ và bài giảng điện tử.

Trên nền tảng kiến thức vững chãi và kỹ năng tự rèn luyện, Trí đã sớm vạch ra đích đến cho đời mình: Trở thành sinh viên ngành vật lý của Trường đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh). Ánh mắt em rực sáng khi nói về hoài bão: “Em muốn chạm tay vào khoa học, trở thành một nhà nghiên cứu để cống hiến cho đất nước”.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT đang cận kề. Phía trước Trí là cánh cửa đại học mở rộng về tri thức, nhưng phía sau lại là ngưỡng cửa gia đình đang khép lại vì nghèo khó. Để duy trì việc học, hiện Trí vẫn phải nhận những suất cơm miễn phí tại trường.

Trí tâm sự trong đau xót: "Nếu không đủ tiền để theo đuổi đam mê, em sẽ chọn ngành nghề được miễn học phí hoặc phải bảo lưu kết quả để đi làm thuê một thời gian, đỡ đần mẹ và lo cho em gái (đang học lớp 4). Em không muốn bỏ cuộc, nhưng em càng không muốn mẹ phải khổ thêm vì mình".

Là trụ cột gia đình, nhưng giờ đây, những tai nạn nghiệt ngã đã khiến chị Phương sức khỏe yếu, phải nghỉ việc dài ngày. Nỗi đau thể xác không đáng sợ bằng nỗi lo khi ước mơ vào đại học của Trí đang dần xa tầm với. Ảnh: Thu Hiền

Những giọt nước mắt của nam sinh nghèo vẫn lặng lẽ rơi, thấm nhòe những dòng công thức Vật lí trên trang sách cũ. Mỗi tấm giấy khen trên bức tường cũ kỹ kia là một lần Trí chiến thắng số phận. Nhưng trong cuộc đua nghiệt ngã với cái nghèo, một mình em không thể thắng nếu thiếu đi những bàn tay tiếp sức từ cộng đồng.

Thu Hiền