Từ năm 2026, xét thăng hạng nhà giáo được thực hiện thế nào?

Luật Nhà giáo được Quốc hội thông qua và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026 đã đặt ra những nguyên tắc mới trong quản lý đội ngũ nhà giáo. Theo quy định của Luật, hệ thống chức danh nhà giáo được xây dựng theo hướng gắn với vị trí việc làm và chuẩn nghề nghiệp, không tiếp tục duy trì cách phân chia hạng I, hạng II, hạng III như trước đây theo các văn bản quy định về chức danh nghề nghiệp giáo viên. Tuy nhiên, các nội dung cụ thể liên quan đến hệ thống chức danh, tiêu chuẩn và cơ chế phát triển nghề nghiệp nhà giáo sẽ được quy định chi tiết tại các văn bản hướng dẫn thi hành Luật.

Trong quá trình chuẩn bị triển khai Luật Nhà giáo, Bộ GD&ĐT đã xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà giáo. Theo định hướng tại dự thảo này, cơ chế quản lý chức danh nhà giáo được đổi mới theo hướng đơn giản hóa, đồng thời từng bước chuyển từ cách tiếp cận "xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp" sang "phát triển, thăng tiến nghề nghiệp" gắn với chuẩn nghề nghiệp và kết quả thực hiện nhiệm vụ của nhà giáo. Các nội dung nêu trên hiện đang trong quá trình hoàn thiện và chỉ có hiệu lực áp dụng sau khi Nghị định được Chính phủ ban hành chính thức.

Một trong những vấn đề được nhiều giáo viên quan tâm là từ ngày 1/1/2026, khi Luật Nhà giáo đã có hiệu lực nhưng các văn bản hướng dẫn thi hành chưa được ban hành đầy đủ, việc xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp nhà giáo có còn được tiếp tục thực hiện hay không. Vấn đề này đã được Luật Nhà giáo quy định tại Điều 42 về điều khoản chuyển tiếp.

Một tiết học của cô và trò Trường Tiểu học Việt Nam - Cuba (phường Ba Đình, Hà Nội).

Theo quy định chuyển tiếp của Luật Nhà giáo, đối với các trường hợp đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt đề án, kế hoạch tổ chức tuyển dụng nhà giáo hoặc xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp nhà giáo trước ngày Luật có hiệu lực thi hành, việc tổ chức thực hiện vẫn được tiếp tục theo đề án, kế hoạch đã được phê duyệt trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày 1/1/2026. Đồng thời, nhà giáo tiếp tục được hưởng phụ cấp thâm niên theo quy định hiện hành cho đến khi thực hiện cải cách chính sách tiền lương theo chủ trương chung của Nhà nước.

Căn cứ quy định này, có thể khẳng định rằng việc xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp nhà giáo sau ngày 1/1/2026 không bị chấm dứt ngay lập tức trên phạm vi cả nước. Việc tổ chức xét thăng hạng trong năm 2026 chỉ được thực hiện đối với những địa phương đã được phê duyệt đề án, kế hoạch trước thời điểm Luật Nhà giáo có hiệu lực và phải bảo đảm đúng thời hạn chuyển tiếp theo quy định của Luật.

Đối với các địa phương chưa ban hành hoặc chưa được phê duyệt đề án, kế hoạch xét thăng hạng trước ngày 1/1/2026, việc tổ chức xét thăng hạng sẽ tạm thời chưa thực hiện cho đến khi có quy định mới của Chính phủ và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.

Trong thực tế, vào thời điểm cuối năm 2025, Bộ GD&ĐT đã ban hành nhiều văn bản yêu cầu các địa phương rà soát, xây dựng và phê duyệt đề án, kế hoạch xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp nhà giáo nhằm bảo đảm quyền lợi cho đội ngũ giáo viên trong giai đoạn chuyển tiếp.

Tuy nhiên, trên thực tế, việc triển khai xây dựng và phê duyệt đề án, kế hoạch xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp nhà giáo tại một số địa phương còn gặp khó khăn, vướng mắc, tiến độ thực hiện chưa đồng đều, ảnh hưởng đến khả năng tổ chức xét thăng hạng theo cơ chế chuyển tiếp quy định tại Luật Nhà giáo.

Bên cạnh quy định chuyển tiếp, dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Nhà giáo cũng đặt ra định hướng đổi mới căn bản trong phát triển nghề nghiệp nhà giáo. Theo đó, thăng tiến nghề nghiệp nhà giáo được xác định là việc nhà giáo được bố trí vào vị trí việc làm có chức danh cao hơn trong cùng cấp học hoặc trình độ đào tạo, thể hiện sự phát triển nghề nghiệp dựa trên năng lực, chuẩn nghề nghiệp và thành tích thực tế trong quá trình công tác. Cơ chế thăng tiến nghề nghiệp được dự kiến thực hiện thông qua hình thức xét, bảo đảm các nguyên tắc công khai, minh bạch, khách quan và đúng quy định pháp luật.

Các nội dung cụ thể liên quan đến điều kiện, tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục xét thăng tiến nghề nghiệp nhà giáo sẽ được quy định chi tiết tại các văn bản dưới luật. Trước thời điểm các văn bản này được ban hành và có hiệu lực, việc quản lý, sử dụng và phát triển đội ngũ nhà giáo vẫn tiếp tục thực hiện theo các quy định hiện hành và các điều khoản chuyển tiếp của Luật Nhà giáo.

Đỗ Vi