Từ ngày 1-4: Sử dụng dữ liệu cá nhân cung cấp để xử phạt hành chính

Kể từ ngày 1-4 sắp tới, việc cung cấp thông tin qua thiết bị ghi âm, ghi hình cá nhân cho người, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền trong xử phạt vi phạm hành chính sẽ phải thực hiện theo quy định mới.

Dùng điện thoại cá nhân ghi nhận các hành vi vi phạm hành chính nếu đúng quy định sẽ được dùng làm căn cứ xử phạt vi phạm hành chính. Ảnh minh họa: Đoàn Phú

Dùng điện thoại cá nhân ghi nhận các hành vi vi phạm hành chính nếu đúng quy định sẽ được dùng làm căn cứ xử phạt vi phạm hành chính. Ảnh minh họa: Đoàn Phú

Quy định mới này được nêu rõ tại Nghị định số 61/2026/NĐ-CP, ngày 13-2-2026 của Chính phủ quy định về danh mục, việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu thu thập được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính (gọi tắt Nghị định số 61).

Nhiều quy định mới

Nghị định số 61 có 4 chương, 25 điều, với nhiều quy định nổi bật, được dư luận quan tâm tìm hiểu. Chẳng hạn, ông Dương Văn Xuyên (ở xã Tân Khai, tỉnh Đồng Nai), bà Trần Thị Cúc (ở xã Bình Minh, tỉnh Đồng Nai) thắc mắc, những ai sẽ được trang bị phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ; việc sử dụng, bảo quản kết quả thu thập được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ ra sao?

Vấn đề này được luật sư Nguyễn Văn Nam, Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai chia sẻ: Theo Nghị định số 61, phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ là máy móc, thiết bị có chức năng ghi âm, ghi hình, đo lường, phân tích, kiểm định, lưu trữ, trích xuất thông tin, dữ liệu được đầu tư, mua sắm, thuê, trang bị từ ngân sách nhà nước và nguồn hợp pháp khác, sử dụng để phát hiện vi phạm hành chính.

Cũng theo luật sư Nguyễn Văn Nam, tại khoản 2, Điều 9 Nghị định số 61 quy định một số người được trang bị phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ như: cảnh sát giao thông, công an cấp xã, chủ tịch UBND cấp xã, cảng vụ đường thủy nội địa, cảng vụ hàng hải, Cục Đường sắt Việt Nam, Cục Đường bộ Việt Nam, bộ đội biên phòng, Cảnh sát biển Việt Nam…

Nghị định số 61 cũng nêu rõ, dữ liệu, kết quả thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ (gọi chung là dữ liệu) là thông tin được ghi nhận, đo lường, thu thập bởi phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ trong quá trình phát hiện, xác định hành vi vi phạm hành chính, được thể hiện dưới dạng bản ảnh, hình ảnh, phiếu in, chỉ số đo hoặc tệp dữ liệu lưu trong bộ nhớ của phương tiện, thiết bị đó.

Việc sử dụng, bảo quản kết quả thu thập được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ phải tuân thủ Điều 64 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (sửa đổi, bổ sung từ năm 2014 đến năm 2025) như: tôn trọng quyền tự do, danh dự, nhân phẩm, bí mật đời tư của công dân, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của cá nhân và tổ chức. Tuân thủ đúng quy trình, quy tắc về sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ… Đồng thời cơ quan, đơn vị sử dụng kết quả thu thập được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ để phát hiện vi phạm hành chính có trách nhiệm bố trí nơi lưu trữ, thiết bị, phương tiện cần thiết và thực hiện các biện pháp kỹ thuật để bảo vệ, bảo quản an toàn, bảo mật thông tin, tài liệu theo quy định của pháp luật về lưu trữ và pháp luật có liên quan. Kết quả thu thập được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ phải được lưu vào hồ sơ vụ việc vi phạm hành chính.

Quy trình thu thập hình ảnh do cá nhân cung cấp

Việc sử dụng dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị ghi âm, ghi hình về hành vi vi phạm hành chính của người dân, do người dân thực hiện, cung cấp cho người, cơ quan có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, không chỉ được người dân quan tâm tìm hiểu, người am hiểu pháp luật cũng đánh giá cao về tính khả thi, dễ áp dụng, được Nghị định số 61 quy định rất cụ thể tại Chương III (từ Điều 16 đến Điều 22).

Bà Phùng Thị Bích (ở phường Đồng Xoài, tỉnh Đồng Nai) cho rằng: Nghị định số 61 nêu rõ các cơ quan, đơn vị tiếp nhận thông tin dữ liệu cá nhân thu thập được cho cơ quan chức năng xử phạt hành chính như: cảnh sát giao thông, cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, công an cấp xã, UBND các cấp… Cách thức cung cấp có thể trực tiếp đến trụ sở cơ quan, đơn vị của người có thẩm quyền hoặc địa điểm khác do người có thẩm quyền quyết định; qua số điện thoại đường dây nóng được công bố chính thức; dịch vụ bưu chính.

Đồng thời bà Bích rất yên tâm vì theo Nghị định số 61, khi người dân cung cấp thông tin, dữ liệu thu thập được cho cơ quan có thẩm quyền xử phạt hành chính sẽ được bảo đảm bí mật họ tên, địa chỉ, bút tích. Bà có quyền yêu cầu cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền thông báo kết quả xác minh, xử lý dữ liệu đã cung cấp bằng văn bản.

Luật sư Nguyễn Thanh Tấn, Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai cho biết: Do thông tin, dữ liệu cá nhân thu thập được bằng phương tiện của họ nên cần phải tuân thủ theo quy trình, quy định rõ ràng. Cụ thể tại khoản 1, Điều 17 Nghị định số 61 có quy định, dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật được sử dụng làm căn cứ xác minh, phát hiện hành vi vi phạm hành chính phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu sau: thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước theo quy định tại khoản 1, Điều 64 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (sửa đổi, bổ sung từ năm 2014 đến năm 2025). Việc thu thập, lưu trữ, sử dụng dữ liệu không xâm phạm quyền tự do, danh dự, nhân phẩm, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình, các quyền, lợi ích hợp pháp khác của cá nhân và tổ chức theo quy định của pháp luật. Phản ánh khách quan, chính xác, trung thực về hành vi vi phạm, thời gian, địa điểm xảy ra vi phạm.

Đồng thời dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật được sử dụng làm căn cứ xác minh, phát hiện hành vi vi phạm hành chính do cá nhân cung cấp phải đáp ứng yêu cầu về thời hạn sử dụng theo quy định tại khoản 3, Điều 14 Nghị định số 61. Dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp, nếu đáp ứng được yêu cầu quy định tại khoản 1, Điều 17 Nghị định số 61 thì được sử dụng làm căn cứ xác minh, phát hiện vi phạm và xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.

Khoản 1, Ðiều 4 Nghị định số 61 nghiêm cấm hành vi: Lạm dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, phương tiện, thiết bị kỹ thuật, kết quả thu được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, phương tiện, thiết bị kỹ thuật để xâm phạm quyền tự do, danh dự, nhân phẩm, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của cá nhân và tổ chức.

Ðoàn Phú

Nguồn Đồng Nai: https://baodongnai.com.vn/ban-doc/202603/tu-ngay-1-4-sudungdulieucanhancungcapdexuphathanhchinh-d6e021f/