Từ Nghị quyết đến một thế hệ doanh nhân mới Lâm Đồng

Anh Trần Văn Phú, xã Quảng Tín khởi nghiệp với cà phê đặc sản

Kỳ 1: Những người trẻ đi tìm lời giải trên đất quê

Nhiều người trẻ Lâm Đồng đang bắt đầu hành trình khởi nghiệp từ chính những lợi thế của quê hương. Bằng tri thức, tinh thần dám nghĩ, dám làm, họ đang tạo ra những giá trị mới, góp phần đưa các định hướng phát triển trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh vào thực tiễn.

Từ một hạt cà phê, mở ra một hướng đi

Ở xã Quảng Tín, câu chuyện khởi nghiệp của anh Trần Văn Phú, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Thương mại Công bằng Đắk Ka bắt đầu từ những trăn trở rất đời thường của một người làm nông nghiệp.

Sinh ra trong gia đình đông con, sau nhiều năm bôn ba nơi xứ người, anh Phú quyết định trở về quê tiếp tục sản xuất nông nghiệp cùng gia đình. Thời điểm ấy, cây cà phê đã gắn bó với nhiều gia đình ở địa phương, nhưng sản xuất chủ yếu vẫn theo hướng chú trọng năng suất. Chất lượng hạt cà phê chưa đồng đều, khâu sơ chế sau thu hoạch còn hạn chế, trong khi giá cả thị trường nhiều thời điểm bấp bênh.

Anh Trần Văn Phú, xã Quảng Tín thành lập hợp tác xã và liên kết sản xuất cà phê với nhiều hộ dân trên địa bàn

“Tôi nghĩ nếu cứ làm theo cách cũ thì rất khó nâng cao giá trị. Muốn sản phẩm có chỗ đứng thì phải thay đổi từ cách trồng, thu hái đến sơ chế”, anh Phú nhớ lại.

Từ suy nghĩ đó, anh bắt đầu tìm hiểu về cà phê đặc sản. Trên diện tích 1 ha cà phê của gia đình, anh mạnh dạn thử nghiệm quy trình sản xuất mới. Sau nhiều lần điều chỉnh, lô cà phê đặc sản đầu tiên đạt kết quả tốt và được một doanh nghiệp ở TP Hồ Chí Minh ký hợp đồng thu mua.

Thành công bước đầu giúp anh Phú nhận ra rằng, giá trị của cây cà phê không chỉ nằm ở số lượng mà còn ở chất lượng và câu chuyện phía sau sản phẩm.

Anh bắt đầu vận động đoàn viên, thanh niên gần nhà cùng tham gia sản xuất cà phê đặc sản theo phương pháp chế biến mật ong. Đến năm 2017, một nhóm gồm 10 hộ sản xuất cà phê chất lượng cao được hình thành. 3 năm sau, Hợp tác xã Nông nghiệp Thương mại Công bằng Đắk Ka ra đời với 39 thành viên, phần lớn là người trẻ.

Anh Trần Văn Phú, xã Quảng Tín sản xuất cà phê Robusta đặc sản giúp người trồng cà phê nâng cao giá trị sản phẩm, tăng thu nhập

Từ một vài hộ ban đầu, mô hình ngày càng mở rộng liên kết. Hợp tác xã vừa hỗ trợ nông dân sản xuất cà phê chất lượng cao, vừa hướng dẫn kỹ thuật, ứng dụng khoa học - công nghệ, kết nối tiêu thụ sản phẩm.

Sau nhiều năm hoạt động, hợp tác xã đã xây dựng vùng nguyên liệu khoảng 100 ha, liên kết với các hợp tác xã, tổ nhóm sản xuất trong tỉnh. Sản phẩm cà phê Fine Robusta được chứng nhận cà phê đặc sản; sản phẩm cà phê bột FRD đạt OCOP 3 sao năm 2022.

Với sản lượng khoảng 200 tấn/năm, doanh thu hàng năm của hợp tác xã đạt hơn 1 tỷ đồng. Đáng chú ý, thu nhập của thành viên tăng thêm khoảng 150 - 200 triệu đồng/năm, cao gấp 1,5 - 2 lần so với cách sản xuất truyền thống.

“Mình làm ra được cà phê Robusta đặc sản và lan tỏa đến mọi người là điều rất vui. Qua đó, giúp người trồng cà phê nâng cao giá trị sản phẩm, tăng thu nhập”, anh Phú chia sẻ.

Từ một người trẻ trở về với ruộng vườn, anh Phú đang đi xa hơn con đường sản xuất của một hộ gia đình. Mục tiêu tiếp theo của anh là xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường trong nước và hướng đến xuất khẩu.

Năm 2024, anh là một trong 36 thanh niên tiêu biểu trên cả nước được trao Giải thưởng Lương Định Của. Sự ghi nhận ấy không chỉ dành cho một mô hình kinh tế, mà còn cho tinh thần dám nghĩ, dám làm và lựa chọn trở về quê hương để tạo dựng giá trị.

Mang tri thức trở về để tạo giá trị mới

Chị Nguyễn Thị Bảo Nhi, ở xã Đam Rông 1 đưa kiến thức chuyên ngành về phục vụ sản xuất tại quê nhà

Nếu hành trình khởi nghiệp của anh Trần Văn Phú bắt đầu từ việc nâng giá trị hạt cà phê thì với chị Nguyễn Thị Bảo Nhi, ở xã Đam Rông 1 đó là hành trình đưa kiến thức chuyên ngành về phục vụ sản xuất tại quê nhà.

Tốt nghiệp ngành Bảo vệ thực vật, Trường Đại học Nông Lâm TP Hồ Chí Minh năm 2023, Nhi trở về cùng gia đình phát triển nông nghiệp công nghệ cao, thử nghiệm trồng cúc mẫu đơn có nguồn gốc từ Malaysia, được nuôi cấy mô. Đây là loại hoa có giá trị kinh tế nhưng đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc cao, dễ bị nấm bệnh và cần vốn đầu tư lớn.

Chị Nguyễn Thị Bảo Nhi khởi nghiệp với mô hình phát triển nông nghiệp công nghệ cao

“Cúc mẫu đơn là cây khá khó trồng, giá thành cao nên đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc, mức đầu tư cao. Sau nhiều lần thất bại, tôi dần đúc kết được kinh nghiệm góp phần hạn chế nấm bệnh, cho bông to, tròn và chất lượng”, Bảo Nhi chia sẻ.

Vận dụng kiến thức chuyên ngành, Nhi ứng dụng hệ thống tưới và quy trình chăm sóc tự động, góp phần tăng sản lượng hoa, rau khoảng 30 - 40%. Hiện, cô hỗ trợ kỹ thuật, giúp gia đình quản lý Hợp tác xã Sản xuất nông nghiệp Đạ K’Nàng với diện tích 5 ha nhà kính trồng cúc mẫu đơn, nhân giống và hơn 10 ha cà chua, ớt chuông.

Cúc mẫu đơn được tiêu thụ trong nước và xuất khẩu sang Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản

Mỗi chu kỳ 4 tháng, vườn cho khoảng 250.000 - 300.000 cành cúc, giá bán 10.000 - 20.000 đồng/cành; sản phẩm được tiêu thụ trong nước và xuất khẩu sang Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản. Mô hình tạo việc làm ổn định cho khoảng 50 lao động địa phương, thu nhập bình quân 7 triệu đồng/người/tháng.

Bí thư Đoàn xã Đam Rông 1 Phạm Văn Dương nhận xét, Bảo Nhi là gương thanh niên tiêu biểu, dám nghĩ, dám làm, biết ứng dụng tri thức và công nghệ vào sản xuất, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động xã hội.

Chị Nguyễn Thị Bảo Nhi ứng dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất

Tại xã Nam Ban Lâm Hà, nhóm bạn trẻ phát triển dự án “Mây - Không gian trải nghiệm sáng tạo - Kết nối cộng đồng” kết hợp kinh doanh với lan tỏa lối sống xanh.

Khởi nguồn từ Câu lạc bộ Sáng Tạo Xanh thành lập tháng 8/2024, dự án phát triển các hoạt động workshop, tái chế và trải nghiệm sống xanh, kết hợp quán cà phê, sản phẩm thân thiện môi trường, tiêu biểu là xà phòng hữu cơ từ bã cà phê. Từ những nguyên liệu tưởng chừng bỏ đi, nhóm hướng đến tạo ra sản phẩm có giá trị, góp phần giảm rác thải, tạo việc làm và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.

Câu lạc bộ Sáng Tạo Xanh tạo không gian để người trẻ gặp gỡ, sáng tạo với mong muốn lan tỏa lối sống xanh

Gần một năm triển khai, nhóm tổ chức hơn 30 hoạt động, trong đó có 10 workshop, trao hơn 1.000 phần quà cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Dự án đặt mục tiêu mỗi năm thu gom 1.000 kg bã cà phê, xử lý 1.000 kg rác thải nhựa, tiêu thụ khoảng 5.000 sản phẩm xà phòng và tổ chức 20 workshop tái chế.

Theo người sáng lập Đoàn Thị Cẩm Nhung, “Mây” mong muốn tạo không gian để người trẻ gặp gỡ, sáng tạo và cùng phát triển, với tinh thần: “Chúng mình gặp nhau như những đám mây, khác biệt nhưng đồng điệu, nhẹ nhàng nhưng luôn chuyển động”.

Sản phẩm xà phòng hữu cơ từ bã cà phê của dự án “Mây - Không gian trải nghiệm sáng tạo - Kết nối cộng đồng” trưng bày tại triển lãm sắc màu khởi nghiệp thanh niên do Trung ương Đoàn tổ chức

Không chỉ tạo doanh thu từ đồ uống, workshop, tour trải nghiệm, sản phẩm lưu niệm và sự kiện, dự án còn hướng đến rèn luyện kỹ năng cho thanh niên, kết nối nguồn lực địa phương và gắn hoạt động kinh doanh với lợi ích cộng đồng. Năm 2026, “Mây” lọt vào vòng chung kết Cuộc thi Khởi nghiệp Thanh niên nông thôn toàn quốc và đạt giải Nhì Cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh Lâm Đồng lần thứ 9.

Từ nông nghiệp công nghệ cao đến mô hình kinh tế xanh gắn với cộng đồng, những lựa chọn khác nhau cho thấy người trẻ Lâm Đồng đang chủ động tìm hướng đi mới, khai thác lợi thế địa phương bằng tri thức, sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp.

Trong bối cảnh Lâm Đồng đang đẩy mạnh phát triển kinh tế, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, tinh thần chủ động, dám nghĩ, dám làm ngày càng trở thành động lực quan trọng. Từ việc khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế địa phương đến ứng dụng tri thức, công nghệ vào sản xuất, kinh doanh, mỗi sáng kiến thiết thực đều góp phần nâng cao năng suất, tạo ra giá trị mới và mở rộng cơ hội phát triển.

Đây cũng là hướng đi cụ thể để đưa tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 vào cuộc sống, khơi dậy nguồn lực trong Nhân dân, phát huy vai trò của doanh nghiệp và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững.