Tù nhân bí ẩn nhất lịch sử: Bị giam suốt 34 năm, không ai được biết mặt

Vào cuối thế kỷ XVII, nước Pháp dưới thời vua Louis XIV, vị quân chủ nổi tiếng với biệt danh “Vua Mặt Trời”, xuất hiện một tù nhân đặc biệt: người đàn ông không được phép để lộ khuôn mặt. Ông bị chuyển qua nhiều nhà tù, từ pháo đài Pignerol ở vùng Piedmont đến đảo Sainte-Marguerite ngoài khơi Địa Trung Hải, rồi cuối cùng tới Bastille ở Paris. Những người canh giữ được yêu cầu bảo mật nghiêm ngặt, còn tên thật của tù nhân không được công khai.

Theo các ghi chép lịch sử, người đàn ông này qua đời tại Bastille ngày 19/11/1703. Điều khiến câu chuyện trở nên nổi tiếng là chiếc mặt nạ được cho là che kín khuôn mặt ông mỗi khi xuất hiện trước người khác. Tuy nhiên, trái với hình ảnh chiếc mặt nạ sắt nặng nề trong trí tưởng tượng đại chúng, nhiều tài liệu cho rằng nó có thể được làm bằng nhung đen. Chi tiết “mặt nạ sắt” phần lớn được củng cố bởi những câu chuyện và tác phẩm văn học về sau.

Hình dung về người đàn ông đeo mặt nạ sắt trong tranh khắc lịch sử. Ảnh: truecrimeedition.com

Vậy ông thực sự là ai? Một ứng viên được nhiều nhà nghiên cứu chú ý là Eustache Dauger, cái tên xuất hiện trong thư từ năm 1669 của quan chức triều đình gửi cho viên cai ngục Bénigne de Saint-Mars. Trong thư, Dauger được mô tả là một người hầu; người quản ngục được chỉ thị phải kiểm soát nghiêm ngặt việc ông tiếp xúc và trò chuyện với người khác. Nhưng hồ sơ không giải thích rõ ông đã phạm tội gì, hay vì sao một người được mô tả là hầu cận lại bị giam giữ với mức độ bí mật khác thường.

Một giả thuyết khác cho rằng tù nhân là Ercole Matthiole, một bá tước người Italy vướng vào những cuộc thương lượng chính trị với Louis XIV. Ngoài ra, câu chuyện còn sinh ra giả thuyết nổi tiếng nhất: ông là người anh em sinh đôi bí mật của nhà vua, bị giam để tránh tranh chấp ngai vàng. Chính nhà văn Alexandre Dumas đã đưa ý tưởng này vào tiểu thuyết Tử tước de Bragelonne, khiến bí ẩn lan rộng trong văn hóa đại chúng. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng đủ sức xác nhận giả thuyết hoàng tộc.

Pháo đài Bastille, nơi người đàn ông đeo mặt nạ qua đời. Ảnh: essentiels.bnf.fr

Điều chắc chắn nhất là người tù ấy có thật, nhưng danh tính và lý do bị giam vẫn chưa được giải đáp dứt khoát. Câu chuyện của ông cho thấy trong chế độ quân chủ tuyệt đối, bí mật chính trị có thể biến một con người thành bóng ma ngay giữa đời thực. Chiếc mặt nạ có thể không làm bằng sắt, nhưng suốt hơn ba thế kỷ, nó vẫn che khuất một trong những gương mặt bí ẩn nhất lịch sử nước Pháp.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước.