Từ quyết định ở lại đến hành trình lớn lên cùng Burundi: Dấu ấn bản lĩnh Việt Nam

Thủ tướng Lê Minh Hưng và Tổng thống Burundi Évariste Ndayishimiye có cuộc tiếp xúc nhân dịp tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 được tổ chức tại New Delhi (Ấn Độ), ngày 13/9/2026. (Nguồn: TTXVN)

Đằng sau hành trình ấy là bản lĩnh và khát vọng của doanh nghiệp quân đội Việt Nam, được tiếp sức bởi sự tin tưởng, đồng hành của hai quốc gia và những nhịp cầu ngoại giao bền bỉ.

Ở lại trong thử thách, vươn lên bằng trí tuệ Việt Nam

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung và Tổng Thư ký Đảng cầm quyền CNDD-FDD hội đàm ngày 28/7/2026 tại Hà Nội. (Nguồn: TTXVN)

Tháng 5/2015, khi Burundi rơi vào vòng xoáy bất ổn chính trị, nhiều doanh nghiệp và tổ chức nước ngoài đã lựa chọn thu hẹp hoạt động và rút khỏi thị trường.

Lumitel, khi ấy vừa bước vào giai đoạn đầu kinh doanh, cũng đứng trước câu hỏi mang tính bước ngoặt: “Ở lại hay đi về?”. Trong tình thế mà an toàn và tương lai đều khó đoán định, những người Viettel đã lựa chọn ở lại, tìm cách bảo vệ nhân sự và duy trì hoạt động.

Quyết định táo bạo ấy cho thấy điều tạo nên sức mạnh đặc biệt của Viettel: Bản lĩnh của một doanh nghiệp quân đội Việt Nam, mang trong mình “gen trội” của văn hóa quân đội - kiên cường trước thử thách, kỷ luật trong hành động và không lùi bước trước nhiệm vụ đã nhận.

Nhiều năm sau, ông Révérien Ndikuriyo, Tổng Thư ký Đảng cầm quyền CNDD-FDD của Burundi, đã nhắc lại quyết định ấy của Lumitel với sự trân trọng, ghi nhận việc Lumitel đặt niềm tin vào Burundi vào thời điểm ấy.

Bản lĩnh quân đội giúp Lumitel không lùi bước trước khó khăn, còn năng lực công nghệ và trí tuệ Việt Nam chính là điều giúp doanh nghiệp đứng vững.

Thứ “gen quân đội” ấy còn thấm vào tư duy và phương thức tổ chức hoạt động của Lumitel ngay từ những ngày đầu đặt chân đến Burundi.

Tại một thị trường còn nhiều hạn chế về hạ tầng, nguồn điện, giao thông và nhân lực kỹ thuật, những thành viên cốt cán của Lumitel không chờ đợi điều kiện thuận lợi mà trực tiếp tiến hành khảo sát, dựng trạm, kéo cáp, tổ chức vận hành, đồng thời đào tạo lực lượng lao động sở tại. Chính trong những bài toán tưởng chừng nằm ngoài hoạt động kinh doanh thông thường ấy, bản lĩnh người lính được chuyển hóa thành năng lực kiến tạo: Dám đi vào nơi khó, tìm lời giải cho những điều chưa có tiền lệ và biến trở ngại thành cơ hội phát triển.

Chỉ trong thời gian ngắn, Lumitel đã xây dựng được mạng lưới rộng khắp, vươn lên dẫn đầu thị trường và trở thành nhà mạng đầu tiên triển khai dịch vụ 4G tại Burundi vào năm 2016. Tính đến năm 2025, vùng phủ 4G được mở rộng từ 26% lên 80% dân số, tạo nền tảng cho người dân tiếp cận ngày càng nhiều tiện ích số. Sau hơn một thập kỷ, Lumitel đã đóng góp hơn 403 triệu USD cho ngân sách Burundi, tạo ra và duy trì khoảng 60.000 việc làm, đồng thời phát triển đội ngũ nhân sự và mạng lưới đối tác địa phương rộng khắp.

Bản lĩnh quân đội giúp Lumitel không lùi bước trước khó khăn, còn năng lực công nghệ và trí tuệ Việt Nam chính là điều giúp doanh nghiệp đứng vững, phát triển và khẳng định vị thế. Sự kết hợp ấy, được dẫn dắt bởi khát vọng của một quốc gia, một dân tộc, đã tạo nên sức mạnh nội sinh của Lumitel.

Sau hơn một thập kỷ, giá trị của hành trình ấy không chỉ được phản ánh qua thị phần, doanh thu hay quy mô hạ tầng. Lumitel đã tạo dựng được tầm ảnh hưởng vượt ra ngoài phạm vi hoạt động của chính mình, đóng góp vào sự phát triển của hệ thống, xã hội và năng lực vận hành của quốc gia sở tại.

Điều làm nên nền tảng phát triển bền vững của Lumitel còn là niềm tin của người dân Burundi.

Lớn lên cùng Burundi: Khi giá trị thực tế tạo ra niềm tin

Nếu nội lực là yếu tố quyết định khả năng đi xa, thì sự ủng hộ của Chính phủ và người dân Burundi chính là ngoại lực trực tiếp giúp Lumitel có điều kiện phát triển, được thị trường đón nhận và bén rễ vững chắc tại quốc gia này. Trong quá trình phát triển, sự hỗ trợ và hợp tác của các bộ, ngành, chính quyền địa phương giữ vai trò quan trọng trong việc Lumitel mở rộng sang các lĩnh vực mới.

Sự đồng hành đó được thể hiện rõ khi nhu cầu phát triển của Burundi gặp năng lực công nghệ và khả năng triển khai của Lumitel. Một minh chứng là dự án PAFEN, chương trình hỗ trợ phát triển nền tảng kinh tế số do Chính phủ Burundi phối hợp với Ngân hàng Thế giới triển khai, trong đó Lumitel tham gia đầu tư và thực hiện hạ tầng kết nối.

Thỏa thuận ký tháng 3/2026 có tổng nguồn lực hơn 10 triệu USD, trong đó Lumitel đóng góp khoảng 5,62 triệu USD. Dự án đặt mục tiêu mở rộng kết nối tới 86 khu vực, phục vụ khoảng 400.000 người dân và đưa Internet tới gần 300 trường học. Mục tiêu chung là thu hẹp khoảng cách số, mở thêm cơ hội học tập và tiếp cận dịch vụ thiết yếu.

Chính phủ và người dân Burundi tạo nên nền tảng đặc biệt cho Lumitel.

Bên cạnh sự hỗ trợ từ Chính phủ, điều làm nên nền tảng phát triển bền vững của Lumitel còn là niềm tin của người dân Burundi. Với bà Goreth Ndagijimana, một tiểu thương ở vùng Nyabibuye, Matongo, giá trị của công nghệ hiện diện trong những thay đổi rất đời thường. Từng phải di chuyển hơn 200km đến Bujumbura để nhập hàng cho cửa tiệm, giờ đây bà có thể thanh toán cho nhà cung cấp qua Lumicash và nhận hàng tại địa phương. Những chuyến đi dài được thay bằng thao tác trên điện thoại, giúp bà có thêm thu nhập từ tiền hoa hồng, tiết kiệm thời gian cho công việc kinh doanh và chăm sóc ba đứa con nhỏ.

Tại trại tị nạn Kamuvu, anh Alexis Bukudu tìm thấy nguồn sinh kế từ việc bán thẻ cào, hỗ trợ nạp và rút tiền qua Lumicash. Mỗi giao dịch giúp cộng đồng giải quyết nhu cầu tài chính mà họ chưa thể tiếp cận, đồng thời mang lại cho Alexis thu nhập để mua thức ăn, nuôi sống cả gia đình. Cuộc sống của bà Goreth, anh Alexis hay hàng triệu người Burundi khác đã được nâng cấp nhờ những dịch vụ, tiện ích mà Lumitel mang đến.

Chính sự cộng hưởng giữa hai phía, chính phủ và người dân Burundi, đã tạo nên nền tảng đặc biệt cho Lumitel: Doanh nghiệp không chỉ mang đến công nghệ mà còn học cách phát triển cùng đất nước và con người nơi mình hiện diện. Sự tin tưởng của Chính phủ mở ra cơ hội đóng góp ở tầm hệ thống; sự đón nhận của người dân biến những giải pháp công nghệ thành giá trị sử dụng thực tế, tiếp thêm động lực để Lumitel phát triển bền vững.

Mở đường cho khát vọng vươn xa

Hành trình tự khẳng định của Lumitel không tách rời điểm tựa từ Việt Nam. Định hướng của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Quân đội nhân dân Việt Nam về hội nhập, phát triển công nghệ và mở rộng hợp tác quốc tế đã tạo nền tảng để một doanh nghiệp quân đội theo đuổi đầu tư dài hạn tại thị trường nhiều thách thức.

Sự hậu thuẫn đó được thể hiện qua định hướng phát triển, nền tảng cơ chế, chính sách và sự hỗ trợ về đối ngoại. Sự tin tưởng và điều kiện phát triển từ Tổ quốc đã tiếp thêm sức mạnh để doanh nghiệp theo đuổi những mục tiêu dài hạn.

Trong chuyến thăm chính thức Việt Nam tháng 4/2025 của Tổng thống Burundi Évariste Ndayishimiye, Nguyên Chủ tịch nước Việt Nam Lương Cường khi đó đề nghị phía Burundi tiếp tục tạo điều kiện để liên doanh viễn thông của Viettel hoạt động ổn định, lâu dài.

Hai nước đồng thời ghi nhận Lumitel là điểm sáng hợp tác kinh tế. Sự kiện này cho thấy một dự án đầu tư của Việt Nam đã trở thành nội dung cụ thể trong quan hệ song phương, nơi niềm tin chính trị góp phần mở rộng không gian hợp tác cho doanh nghiệp.

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn thăm Lumitel, tháng 9/2026. (Nguồn: ĐSQ)

Tháng 9/2026, sự quan tâm ấy tiếp tục được mở rộng. Trong cuộc gặp Tổng thống Burundi bên lề Hội nghị Thượng đỉnh BRICS, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị tạo điều kiện để Lumitel tham gia các dự án chính phủ điện tử và chuyển đổi số.

Cùng tháng, tại Kỳ họp lần thứ nhất Tham vấn chính trị Việt Nam - Burundi, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn và phía Burundi trao đổi về định hướng hợp tác; triển vọng phát triển của Lumitel tiếp tục được quan tâm. Những tiếp xúc ấy thúc đẩy Lumitel chuyển từ kinh doanh viễn thông sang đóng góp sâu hơn vào kinh tế số.

Dự án nước sạch. (Nguồn: ĐSQ)

Năm 2025, Lumitel được trao Huân chương Lao động hạng Ba. Sự ghi nhận không chỉ dành cho kết quả kinh doanh mà còn khẳng định đóng góp của doanh nghiệp trong việc lan tỏa năng lực và hình ảnh Việt Nam.

Với Lumitel, mỗi bước tiến tại Burundi, vì thế, không tách rời trách nhiệm của một doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài: Kinh doanh hiệu quả, đóng góp cho nước sở tại và trở thành một minh chứng thực chất cho năng lực hợp tác quốc tế của Việt Nam.

Đại sứ Việt Nam tại Tanzania kiêm nhiệm Burundi Vũ Thanh Huyền thăm Trung tâm trẻ mồ côi Nezerwa. (Nguồn: ĐSQ)

Đại sứ quán Việt Nam - Nhịp cầu đồng hành trực tiếp

Khi những cuộc tiếp xúc cấp cao giúp xác lập định hướng và củng cố niềm tin giữa hai nước; Đại sứ quán Việt Nam tại Tanzania, kiêm nhiệm Burundi, góp phần đưa những định hướng đó vào thực tế. Trong chuyến công tác tại Burundi tháng 10/2024, Đại sứ Vũ Thanh Huyền làm việc với Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Burundi, đề nghị hỗ trợ Lumitel tham gia các dự án viễn thông và chuyển đổi số. Phía Burundi ghi nhận đóng góp của doanh nghiệp, mong muốn mở rộng kết nối tới vùng sâu, vùng xa và nâng cao chất lượng Internet.

Đối với Lumitel, sự đồng hành của Đại sứ quán đã góp phần củng cố môi trường quan hệ và niềm tin để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn. Qua đó, năng lực kinh tế và công nghệ của doanh nghiệp trở thành một phương thức bổ trợ cho ngoại giao, trong khi ngoại giao tiếp tục mở rộng không gian để những giá trị Việt Nam được hiện thực hóa ở nước ngoài.

Đại sứ Vũ Thanh Huyền thăm Trung tâm trẻ mồ côi Nezerwa. (Nguồn: ĐSQ)

Từ một doanh nghiệp Việt Nam đến những giá trị vượt qua biên giới

Hơn một thập kỷ trước, những người Viettel đã chọn ở lại Burundi trong những ngày tháng đầy bất định. Hôm nay, dấu ấn của quyết định ấy không chỉ hiện diện trên bản đồ phủ sóng hay trong những con số tăng trưởng, mà còn trong cuộc sống của người dân, những cơ hội phát triển được mở ra và mối quan hệ ngày càng gắn bó giữa hai quốc gia.

Từ bản lĩnh của những người Việt Nam đi tiên phong, một hành trình hợp tác đã được vun đắp bằng những giá trị thiết thực và bền vững.