Từ Shangri-La, Việt Nam gửi thông điệp về hòa bình, ổn định và lòng tin chiến lược

Khẳng định vị thế

Ngày 29/5/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tham dự và phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-la lần thứ 23 với chủ đề "Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động". Đây là lần đầu tiên Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam tham dự và có bài phát biểu quan trọng tại một sự kiện đa phương về an ninh khu vực.

Bài phát biểu tập trung vào khu vực châu Á - Thái Bình Dương, quan điểm và đề xuất của Việt Nam trước bối cảnh hiện tại. Xuyên suốt phát biểu là một tinh thần hành động: hòa bình phải được chủ động kiến tạo; ổn định không thể chỉ dựa vào răn đe mà phải được nuôi dưỡng bằng luật lệ, đối thoại, tự kiềm chế và lòng tin...

Trong đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh: "Cần nâng cao năng lực ngoại giao phòng ngừa, hòa giải và trung gian trong khu vực. Nhiều cuộc khủng hoảng không bùng phát chỉ vì khác biệt lợi ích mà vì các bên thiếu kênh trao đổi đáng tin cậy, thiếu không gian để xuống thang và thiếu cơ chế giúp chuyển đối đầu trở lại đối thoại"; "... mục tiêu là tạo ra những "lối thoát ngoại giao" trước khi các bên bị cuốn vào vòng xoáy leo thang dẫn đến nguy cơ xung đột".

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, GS.TS Vũ Minh Khương - Trường Chính sách công Lý Quang Diệu, Đại học Quốc gia Singapore cho rằng, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được mời phát biểu chính tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 là điều rất đặc biệt. Không phải ngẫu nhiên bài phát biểu được mong chờ và đón nhận tích cực như vậy, đó là sự quan tâm dành cho một nhà lãnh đạo Việt Nam, là sự ghi nhận đối với một quốc gia đã đi qua chiến tranh bằng ý chí kiên cường, đi qua Đổi mới bằng tinh thần quả cảm và đang bước vào kỷ nguyên vươn mình với trách nhiệm, bản lĩnh và tầm nhìn lớn.

Theo GS.TS Vũ Minh Khương, bài phát biểu mang ý nghĩa vượt lên thông điệp ngoại giao thông thường và đã chạm đúng mối quan tâm sâu xa của thế giới hôm nay: làm sao giữ được hòa bình trong cạnh tranh, giữ được lòng tin trong bất định và giữ được phát triển trong một trật tự quốc tế nhiều biến động.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đã chỉ ra ba cuộc khủng hoảng nền tảng gồm khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược... Đây là cách nhìn rất hệ thống, rất chiến lược để người nghe thấy rõ rằng an ninh không thể chỉ hiểu theo nghĩa quân sự mà phải gắn với phát triển, lòng tin, công nghệ, chuỗi cung ứng, an ninh con người và năng lực chống chịu xã hội.

GS.TS Vũ Minh Khương - Trường Chính sách công Lý Quang Diệu, Đại học Quốc gia Singapore

GS.TS Vũ Minh Khương cho rằng, có hai điểm khiến Việt Nam nói chung và phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nói riêng gây ấn tượng mạnh với cộng đồng quốc tế.

Thứ nhất, Việt Nam kiên định với chính sách hòa bình, hợp tác và phồn vinh. Việt Nam không tiếp cận thế giới bằng tâm thế đối đầu, càng không đứng ngoài những vấn đề lớn của thời đại. Việt Nam có năng lực biến thù thành bạn, biến hiềm khích thành thấu hiểu, biến khác biệt thành cơ hội đối thoại. Đó là phẩm chất không dễ có, được hun đúc từ lịch sử, từ bản lĩnh dân tộc và từ tư duy đối ngoại rất chủ động, linh hoạt.

"Trong bối cảnh địa chính trị thế giới phức tạp, duy trì quan hệ hài hòa với các cường quốc là một trong những bài toán khó nhất. Việt Nam đang cho thấy một cách tiếp cận cân bằng, độc lập, tự chủ và rất đáng suy ngẫm. Đó là nghiêng về hòa bình, đối thoại, chủ động đóng góp vào đại cục", GS.TS Vũ Minh Khương nhìn nhận.

Thứ hai, Việt Nam luôn biết hài hòa lợi ích quốc gia với lợi ích chung của khu vực và thế giới. Đây là điểm làm nên chiều sâu trong thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Việt Nam bảo vệ lợi ích chính đáng của mình nhưng không đặt lợi ích ấy trong thế biệt lập. Trái lại, Việt Nam xác định rất rõ: hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực cũng là nền tảng cho lợi ích lâu dài của Việt Nam.

"Việt Nam ngày càng trở thành một thành tố quan trọng trong hệ sinh thái toàn cầu. Ảnh hưởng của Việt Nam đến từ sự tin cậy, trách nhiệm, khả năng làm cho các bên xích lại gần nhau hơn. Đó là giá trị rất đặc biệt của Việt Nam trong thế giới hôm nay", GS.TS Vũ Minh Khương nhấn mạnh.

Chủ động định hình hòa bình, ổn định và phát triển

Trao đổi với báo chí, Đại sứ Việt Nam tại Singapore Trần Phước Anh cho rằng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 là sự kiện có ý nghĩa rất đặc biệt, cả về đối ngoại, chính trị và vị thế quốc gia.

Trước đây, nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã từng tham dự và phát biểu tại diễn đàn này. Tuy nhiên, với vai trò Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đây là lần đầu tiên Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại một diễn đàn an ninh quan trọng hàng đầu khu vực như Đối thoại Shangri-La. Điều đó cho thấy sự quan tâm, đánh giá cao của ban tổ chức cũng như cộng đồng quốc tế đối với Việt Nam.

Đại sứ Trần Phước Anh nhấn mạnh, sự hiện diện và bài phát biểu của lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước Việt Nam phản ánh vị thế, uy tín và tiếng nói ngày càng quan trọng của Việt Nam trên trường quốc tế. Đây cũng là dịp quan trọng để lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước truyền tải rõ ràng chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Đại sứ Việt Nam tại Singapore Trần Phước Anh trả lời phỏng vấn của phóng viên. Ảnh: TTXVN

Đánh giá cao bài phát biểu đề dẫn của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Tổng thư ký ASEAN Kao Kim Hourn nhận định, thông điệp được đưa ra rất rõ ràng, kịp thời và có ý nghĩa định hướng trong bối cảnh khu vực cũng như thế giới đang đối mặt với nhiều biến động phức tạp.

Theo Tổng thư ký ASEAN, bài phát biểu đã nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết đối với tất cả các quốc gia là phải cùng chung tay giải quyết những thách thức và khủng hoảng hiện nay, thay vì để khác biệt lợi ích, cạnh tranh chiến lược hay sự thiếu hụt lòng tin làm gia tăng đối đầu. Trong đó, hai vấn đề nổi bật được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra là khủng hoảng lòng tin chiến lược và khủng hoảng trật tự quốc tế. Đây cũng là những thách thức đang tác động trực tiếp đến môi trường hòa bình, an ninh và phát triển của khu vực.

Trong bối cảnh ấy, vai trò trung tâm của ASEAN càng cần được củng cố, bởi ASEAN là một cơ chế hợp tác khu vực, là không gian đối thoại, kết nối và cân bằng lợi ích giữa các quốc gia. Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh cấu trúc khu vực mở, bao trùm, lấy ASEAN làm trung tâm cho thấy Việt Nam tiếp tục đóng góp tích cực vào nỗ lực duy trì ổn định, thúc đẩy hợp tác và ngăn ngừa nguy cơ cạnh tranh trượt thành đối đầu.

"Vai trò của Việt Nam là không thể thiếu đối với hòa bình, an ninh và sự ổn định của khu vực. Đóng góp này càng quan trọng khi chúng ta vừa theo đuổi mục tiêu thịnh vượng, vừa phải giải quyết các thách thức mới nổi, đặc biệt là cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay", Tổng thư ký ASEAN Kao Kim Hourn nhấn mạnh.