Từ Tin học đến mô hình lớp học mở không khoảng cách

Học sinh Trường THCS Giảng Võ trong Lớp học mở. Ảnh: Lê Vân

Từ những giờ Tin học ứng dụng AI sinh động đến mô hình "Lớp học mở" kết nối liên trường, học sinh Thủ đô đang chủ động tiếp cận, sáng tạo và nâng cao kỹ năng làm chủ môi trường số.

Biến bài học khô khan thành trải nghiệm trực quan

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nhiều trường học trên địa bàn Hà Nội đã đưa công nghệ, bài giảng điện tử và trí tuệ nhân tạo (AI) vào từng môn học như Tin học, Toán, Ngữ văn hay Lịch sử.

Tại Trường THCS Phú La (phường Kiến Hưng), việc đổi mới phương pháp dạy học đã mang lại những tín hiệu tích cực. Thầy giáo Hoàng Văn Tươi, giáo viên chủ nhiệm lớp 9 cho rằng, hiệu quả của công nghệ có thể cảm nhận ngay qua thái độ học tập của học sinh. Sự tập trung khi theo dõi bài giảng, sự chủ động khi lên bảng giải quyết bài tập, cho thấy các em đang tham gia tích cực hơn vào giờ học.

Không chỉ dừng lại ở vai trò hỗ trợ thầy cô giảng dạy, công nghệ còn giúp học sinh thay đổi tư duy từ người tiếp nhận thụ động sang người chủ động khám phá kiến thức.

Em Nguyễn Phương Thanh, lớp 8, Trường THCS Giảng Võ cho biết, em thường tự làm bài trước, sau đó sử dụng AI để kiểm tra kết quả và nhờ giáo viên kiểm chứng lại các thông tin chưa chắc chắn. Công nghệ thực sự hỗ trợ em hiểu bài hơn, đặc biệt ở môn Ngữ văn. Em sử dụng AI để tóm tắt các sự việc, sự kiện chính để có thể bao quát nội dung một cách dễ dàng hơn.

Tuy nhiên, học sinh này vẫn khẳng định vai trò người thầy vẫn luôn là tiên phong và mang tính dẫn dắt. "Thầy cô truyền cho em cảm hứng, sự truyền cảm trong mỗi giờ học. Đây là điều mà công nghệ khó có thể mang lại khi cảm thụ các tình huống, tác phẩm văn học", Phương Thanh chia sẻ.

Một số giáo viên ở bậc tiểu học đã chia sẻ về cách ứng dụng AI trong tạo hình nhân vật để giảng dạy, thông qua những hình tượng gần gũi với bài học. Thông qua đó, học sinh không chỉ dễ tiếp thu bài hơn mà còn yêu thích môn học, tự tay thiết kế những sản phẩm lập trình bằng Scratch.

Lớp học mở xóa mở ranh giới không gian

Một bước tiến đột phá khác trong nỗ lực hình thành năng lực số và chia sẻ nguồn lực giáo dục trên địa bàn thành phố Hà Nội là mô hình "Lớp học mở" (Open Learning).

Vừa qua, Trường THCS Giảng Võ đã hoàn thành tiết dạy thí điểm mô hình lớp học mở theo Kế hoạch 3018/KH-SGDĐT của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội. Là 1 trong 4 trường cấp THCS được chọn làm điểm cầu trung tâm, THCS Giảng Võ đã kết nối trực tuyến với hai điểm cầu vệ tinh là Trường THCS Đại Xuyên và Trường THCS Phú Nghĩa A.

Tại điểm cầu trung tâm Giảng Võ, cô giáo Tạ Thị Thu Hương (Tổ Toán – Công nghệ – Tin) trực tiếp đứng lớp điều phối tiết Tin học lớp 6 với chủ đề "Bài 5 - Internet" cho khoảng 48 học sinh, đồng thời kết nối song song với 90 học sinh tại hai điểm cầu vệ tinh dưới sự hỗ trợ của các giáo viên tại chỗ.

Từ tình huống thực tế về việc đặt vé máy bay trên Internet, học sinh ở cả ba điểm cầu không chỉ theo dõi bài giảng mà còn tương tác hai chiều liên tục. Bằng hệ thống camera, âm thanh đồng bộ cùng công cụ tương tác ClassPoint, sơ đồ tư duy và video trực quan, học sinh tại Đại Xuyên hay Phú Nghĩa A đều có thể nghe, quan sát, giơ tay phát biểu và nhận phản hồi trực tiếp từ cô giáo ở điểm cầu trung tâm.

Chia sẻ về ý nghĩa của mô hình này, đại diện Trường THCS Giảng Võ khẳng định việc tham gia giảng dạy thí điểm với vai trò điểm cầu trung tâm là cơ hội để nhà trường chủ động đẩy mạnh chuyển đổi số. Phương châm xuyên suốt là: "Công nghệ không thay thế lớp học và người thầy mà giúp mở rộng không gian lớp học, kết nối học sinh và chia sẻ nguồn lực giáo viên giữa các nhà trường".

Thực tế từ các trường học cho thấy, việc hình thành năng lực số cho học sinh không nằm ở số lượng thiết bị hay chạy theo công nghệ đắt tiền mà nằm ở cách công nghệ được đưa vào giảng dạy đúng mục tiêu và đúng thời điểm.

Bởi công nghệ cần được sử dụng đúng lúc, đúng mục tiêu. Khi được khai thác phù hợp, công nghệ không chỉ làm giờ học sinh động mà còn góp phần thay đổi vai trò của học sinh, từ chỗ chủ yếu tiếp nhận kiến thức sang chủ động tham gia quá trình học tập.

Khi công nghệ trở thành công cụ đắc lực hỗ trợ thầy cô và khơi gợi sự sáng tạo của học trò, tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW đang hiện hữu rõ nét qua từng giờ học Tin học, từng bài giảng số và từng lớp học không khoảng cách giữa lòng Thủ đô.