Từ tinh thần Ngày Quốc tế Lao động 1/5 đến phát huy sức mạnh lao động hôm nay

Khí thế lịch sử - ngọn lửa không tắt của phong trào công nhân

Cách đây tròn 140 năm, ngày 1/5/1886 đã đi vào lịch sử nhân loại như một mốc son chói lọi của phong trào công nhân quốc tế. Tại thành phố Chicago (Mỹ), khoảng 40.000 công nhân đã xuống đường đấu tranh đòi quyền làm việc 8 giờ mỗi ngày - một yêu sách tưởng như giản đơn nhưng lại là khát vọng cháy bỏng về quyền sống, quyền lao động công bằng.

Từ cuộc đấu tranh ấy, phong trào nhanh chóng lan rộng ra nhiều quốc gia. Đến năm 1889, Quốc tế thứ II quyết định lấy ngày 1/5 hằng năm làm Ngày Quốc tế Lao động - ngày đoàn kết của giai cấp công nhân toàn thế giới. Ngày 1/5/1890, lần đầu tiên ngày này được tổ chức trên quy mô quốc tế với những cuộc mít tinh, biểu tình rầm rộ ở nhiều nước, thể hiện sức mạnh và tinh thần đoàn kết của người lao động toàn cầu.

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự Lễ kỷ niệm Ngày Quốc tế Lao động ngày 01/5/1955. Ảnh Tư liệu

Ở Việt Nam, Ngày Quốc tế Lao động mang dấu ấn đặc biệt khi được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1930 dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, trở thành biểu tượng của tinh thần đấu tranh cách mạng. Sau khi đất nước giành được độc lập, ngày 18/02/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 22c NV/CC, quy định ngày 1/5 là một trong những ngày lễ chính thức của nước ta; tiếp đó ký Sắc lệnh sô 56 quy định công nhân được nghỉ làm việc có hưởng lương trong ngày Quốc tế Lao động.

Ngày 1/5/1946, lần đầu tiên trong lịch sử nước Việt Nam độc lập, Ngày Quốc tế Lao động được tổ chức mít tinh trọng thể tại Hà Nội với sự tham dự của hàng chục vạn nhân dân lao động. Trong lời kêu gọi nhân dịp này, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh ý nghĩa sâu sắc của Ngày Quốc tế Lao động không chỉ là ngày hội của người lao động mà còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết toàn dân tộc - đoàn kết để giữ vững tự do, dân chủ, xây dựng và phát triển đất nước.

Từ đó đến nay, Ngày Quốc tế Lao động ở Việt Nam luôn được tổ chức trang trọng và càng có ý nghĩa khi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta cùng kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30/4/1975. Đây là dịp giai cấp công nhân và nhân dân lao động cả nước không chỉ tưởng nhớ những người đã hy sinh vì quyền lợi của người lao động mà còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết, đấu tranh vì hòa bình, dân chủ và tiến bộ xã hội. Ngọn lửa từ Chicago năm xưa vẫn âm ỉ cháy, trở thành nguồn động lực để các thế hệ người lao động tiếp tục cống hiến và xây dựng xã hội ngày càng tốt đẹp hơn.

Lực lượng lao động - động lực phát triển trên quê hương Cao Bằng

Hòa chung dòng chảy lịch sử ấy, lực lượng lao động trên quê hương Cao Bằng đã và đang khẳng định vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Là tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn, song Cao Bằng đã nỗ lực phát huy nội lực, từng bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Những năm gần đây, quy mô lực lượng lao động của tỉnh duy trì ổn định. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 51,2%, trong đó đào tạo nghề 40%. Trong 5 năm (2020 - 2025), toàn tỉnh hỗ trợ tạo việc làm cho trên 43.000 lao động, trong đó số lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng 1.076 người, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống. Các chương trình đào tạo nghề cho lao động nông thôn được triển khai rộng khắp, với hàng nghìn lượt người được đào tạo mỗi năm, từng bước tạo sinh kế bền vững cho người dân, nhất là ở khu vực vùng sâu, vùng xa.

Lực lượng lao động ở các ngành, lĩnh vực đã và đang khẳng định vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Trong lĩnh vực nông nghiệp - trụ đỡ của nền kinh tế địa phương, người lao động đã từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa. Đến nay, toàn tỉnh có trên 25.000 ha cây trồng chủ lực như hồi, quế, thạch đen, thuốc lá, trúc, dẻ, lê... Nhiều mô hình liên kết sản xuất, hợp tác xã nông nghiệp được hình thành, với gần 300 hợp tác xã đang hoạt động, tạo việc làm ổn định cho hàng nghìn lao động nông thôn. Thu nhập bình quân khu vực nông thôn từng bước được nâng lên, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh bình quân trên 4%/năm.

Ở lĩnh vực công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ, đội ngũ công nhân, người lao động không ngừng lớn mạnh. Toàn tỉnh hiện có trên 2.300 doanh nghiệp, với tổng vốn đăng ký trên 26.000 tỷ đồng, trong đó có 1.443 doanh nghiệp đang hoạt động (chiếm tỷ lệ 62,22%), tạo việc làm cho khoảng 20.000 - 25.000 lao động. Các ngành sản xuất công nghiệp, cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng, chế biến nông lâm sản… ngày càng phát triển, góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp - dịch vụ. Thu nhập bình quân đầu người của tỉnh năm 2025 ước đạt khoảng 50,73 triệu đồng, phản ánh rõ sự cải thiện đời sống của người lao động.

Đáng chú ý, tổ chức công đoàn các cấp trong tỉnh đã phát huy tốt vai trò chăm lo, bảo vệ quyền lợi người lao. Hằng năm, các cấp công đoàn hỗ trợ xây dựng, sửa chữa hàng chục “Mái ấm công đoàn”, tổ chức thăm hỏi, tặng quà cho hàng nghìn lượt đoàn viên có hoàn cảnh khó khăn. Các phong trào thi đua như “Lao động giỏi, lao động sáng tạo”, “Xanh - sạch - đẹp, bảo đảm an toàn vệ sinh lao động”… được triển khai sâu rộng, ghi nhận hàng trăm sáng kiến, cải tiến kỹ thuật mỗi năm, làm lợi hàng tỷ đồng.

Phong trào lao động sản xuất gắn với bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa, xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở ngày càng lan tỏa sâu rộng. Từ vùng cao biên giới đến đô thị, đâu đâu cũng ghi dấu những bàn tay cần cù, sáng tạo của người lao động.

Khơi dậy sức mạnh lao động - hướng tới tương lai phát triển bền vững

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Cao Bằng đứng trước yêu cầu phải bứt phá mạnh mẽ để thu hẹp khoảng cách với các địa phương trong khu vực. Trong bối cảnh đó, phát huy sức mạnh của lực lượng lao động, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được xác định là yếu tố then chốt, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.

Năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP khoảng 10%, GRDP bình quân đầu người đạt 56,85 triệu đồng. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực, với khu vực nông, lâm nghiệp, thủy sản chiếm 19,62%, khu vực công nghiệp - xây dựng và dịch vụ chiếm 76,78%. Tổng thu ngân sách trên địa bàn phấn đấu đạt 3.530 tỷ đồng, trong đó thu nội địa khoảng 1.710 tỷ đồng, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu khoảng 1.820 tỷ đồng; tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng khoảng 11%. Những con số này cho thấy quyết tâm lớn của tỉnh trong việc tạo lập môi trường thuận lợi để người lao động phát huy năng lực, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, tỉnh tập trung cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh; phát triển đồng bộ các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ, du lịch và kinh tế cửa khẩu. Hạ tầng kinh tế - xã hội, đặc biệt là hạ tầng giao thông và hạ tầng số, được ưu tiên đầu tư, tạo điều kiện thúc đẩy sản xuất, lưu thông hàng hóa và thu hút doanh nghiệp. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, phấn đấu kinh tế số đóng góp tối thiểu 9% GRDP.

Cùng với phát triển kinh tế, các mục tiêu xã hội tiếp tục được chú trọng nhằm bảo đảm người lao động được thụ hưởng thành quả phát triển. Tỉnh phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều trên 3%, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và đời sống văn hóa. Tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến đạt 65%, góp phần cải cách hành chính, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp. Quốc phòng - an ninh được giữ vững, trật tự an toàn xã hội được bảo đảm, tạo môi trường ổn định cho phát triển.

Những mục tiêu và giải pháp đó không chỉ là định hướng phát triển của tỉnh, mà còn là động lực để mỗi người lao động không ngừng nỗ lực vươn lên. Từ sản xuất nông nghiệp đến công nghiệp, dịch vụ, từ khu vực công đến khu vực tư, lực lượng lao động Cao Bằng đang từng bước thích ứng với yêu cầu mới, nâng cao trình độ, kỹ năng, góp phần tạo nên sức mạnh nội sinh cho nền kinh tế.

Tinh thần của Ngày Quốc tế Lao động - tinh thần đoàn kết, sáng tạo và cống hiến đang được thổi bùng trong từng ngành, từng lĩnh vực. Những công nhân miệt mài trên công trường, những nông dân cần cù trên nương rẫy, những cán bộ, viên chức tận tụy trong công việc… tất cả đang góp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp. Với nền tảng đó, Cao Bằng đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, đưa đời sống người lao động ngày càng nâng cao, xứng đáng với truyền thống vẻ vang của giai cấp công nhân trong suốt 140 năm qua.