Từ ưu đãi thuế đến rào cản kỹ thuật tại thị trường EU

Quang cảnh sự kiện. (Ảnh: ITPC)

Ngày 18/8, Trung tâm Xúc tiến thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Pháp (ABVietFrance) và các đơn vị liên quan tổ chức chương trình “Tiếp cận thị trường Pháp và EU hiệu quả”.

Sự kiện nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp nâng cao khả năng tiếp cận và khai thác hiệu quả thị trường Pháp cũng như Liên minh châu Âu (EU), giúp doanh nghiệp cập nhật các tiêu chuẩn, quy định pháp lý và xây dựng mạng lưới đối tác chiến lược.

Phát biểu khai mạc, ông Trần Phú Lữ, Phó Giám đốc Trung tâm xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh, thị trường châu Âu là thị trường xuất khẩu chiến lược đối với hàng hóa Việt Nam.

Ông Trần Phú Lữ, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại sự kiện (Ảnh: ITPC)

Sau 6 năm thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA), kim ngạch thương mại hai chiều đã tăng từ 49,8 tỷ USD năm 2019 lên gần 74 tỷ USD vào cuối năm 2025, với thặng dư thương mại đạt mức kỷ lục 38,6 tỷ USD.

Riêng Thành phố Hồ Chí Minh, trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả tăng 15,84% so với cùng kỳ năm 2025. Thành phố cũng vừa ban hành Chương trình nâng cao chất lượng, giá trị nông sản gắn với phát triển thị trường giai đoạn 2026-2030, tạo nền tảng để các nhóm hàng này gia tăng thị phần tại EU trong thời gian tới.

Tuy nhiên, ông Trần Phú Lữ lưu ý, doanh nghiệp cần chủ động ứng phó với các rào cản kỹ thuật khi xuất khẩu vào thị trường EU. Về mặt kỹ thuật, các quy định ngày càng khắt khe: Chính phủ Pháp áp dụng chính sách “Zero Tolerance” đối với dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.

Trong khi đó, EU ban hành Quy định bao bì và chất thải bao bì (PPWR) yêu cầu 100% bao bì phải có khả năng tái chế vào năm 2030; và Quy định chống mất rừng (EUDR) chính thức áp dụng từ cuối năm 2026 đối với cà phê, cao su, gỗ, đòi hỏi doanh nghiệp phải minh bạch hóa toàn bộ chuỗi cung ứng.

Trước thực tế này, doanh nghiệp cần chủ động đạt các chứng nhận an toàn thực phẩm như HACCP, ISO 22000, kiểm soát dư lượng hóa chất, đầu tư chế biến sâu và bao bì thân thiện môi trường.

Đại biểu phát biểu tại sự kiện. (Ảnh: ITPC)

Đưa ra khuyến nghị về phòng ngừa rủi ro pháp lý tại châu Âu, Luật sư Chử Lan Phương, Công ty Luật CEVEN LAW khẳng định, dù Hiệp định EVFTA tạo điều kiện thuận lợi với ưu đãi 99% dòng thuế về 0% trong giai đoạn 1-5 năm đầu, các đơn vị xuất khẩu vẫn đối mặt với thách thức lớn từ các quy định kỹ thuật và tranh chấp thương mại nếu thiếu sự chuẩn bị đồng bộ.

Nhằm hạn chế rủi ro, doanh nghiệp nên gắn quyền độc quyền với chỉ tiêu hiệu quả cụ thể (KPI) và sản lượng đặt hàng tối thiểu (MOQ). Đồng thời, áp dụng quy trình ba bước.

Bước 1, thẩm định pháp nhân, chủ sở hữu, năng lực tài chính, mạng lưới, khách hàng và mức độ tuân thủ của đối tác.

Bước 2, ký kết hợp đồng ràng buộc về lãnh thổ, thời hạn, MOQ, KPI, hoạt động marketing, dữ liệu, khiếu nại và điều kiện chấm dứt.

Bước 3, thiết lập cơ chế kiểm soát định kỳ, giám sát báo cáo, kiểm tra KPI và giữ quyền chấm dứt hợp đồng nếu đối tác không đạt cam kết.

Quang cảnh sự kiện. (Ảnh: ITPC)

Bên cạnh đó, các hợp đồng thương mại giai đoạn 2026-2027 cần thay đổi bản chất, không chỉ là văn bản chia sẻ doanh thu mà phải là công cụ phân bổ trách nhiệm pháp lý.

Để thâm nhập thị trường hiệu quả, doanh nghiệp cần bố trí đại diện pháp lý tại EU, chuẩn hóa sản phẩm từ khâu thiết kế bao bì để đáp ứng chuẩn CE (Conformité Européenne), lựa chọn kênh phân phối phù hợp và kết hợp bảo hộ song song cả nhãn hiệu lẫn kiểu dáng công nghiệp.

Sự kiện được kỳ vọng mang đến cho doanh nghiệp Việt bức tranh toàn diện về thị trường châu Âu đầy tiềm năng.

Đồng thời, kịp thời cung cấp các thông tin thiết thực về quy định xuất khẩu, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn để doanh nghiệp tự tin xây dựng chiến lược khai thác hiệu quả thị trường này một cách bền vững.