Từ vụ án của Miu Lê, Long Nhật: Đừng để ma túy 'nhấn chìm' cuộc đời và sự nghiệp nghệ sĩ

Công an thành phố Hồ Chí Minh bắt tạm giam 71 bị can trong đường dây ma túy, trong đó có ca sĩ Long Nhật và ca sĩ Sơn Ngọc Minh. Ảnh: Công an thành phố Hồ Chí Minh

Hình tượng nghệ sĩ “sụp đổ” vì ma túy

Chưa đầy 1 tháng, dư luận không khỏi bàng hoàng trước thông tin hàng loạt nghệ sĩ Việt bị cơ quan điều tra khởi tố và bắt tạm giam vì liên quan đến chất cấm.

Ngày 16-5, nữ ca sĩ Miu Lê (Lê Ánh Nhật) đã bị Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an thành phố Hải Phòng khởi tố, tạm giam về hành vi "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy".

Trước đó, lực lượng chức năng đã phát hiện nữ ca sĩ cùng một nhóm đối tượng dương tính với ma túy tại khu vực bãi tắm Tùng Thu (Cát Bà). Khám xét hiện trường, cảnh sát thu giữ 5,35g Ketamine; 0,40g Ketamine và Cocaine; cùng một số dụng cụ, đồ vật liên quan đến hành vi Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Ngày 20-5, Công an thành phố Hồ Chí Minh thông báo vừa triệt phá một đường dây lớn, khởi tố và tạm giam 71 bị can. Trong số đó, hai cái tên gây ngỡ ngàng cho công chúng là nam ca sĩ gạo cội Long Nhật (59 tuổi) và ca sĩ Sơn Ngọc Minh (36 tuổi). Ca sĩ Long Nhật khai nhận đã mua ma túy đá từ một đối tượng trung gian, sau đó chuyển về nhà để quản lý riêng "nấu" cho sử dụng. Trong khi đó, Sơn Ngọc Minh cũng thừa nhận đã sử dụng ma túy đá từ thời điểm trước Tết đến khi bị bắt.

Công an thành phố Hồ Chí Minh cho biết, đây là kết quả tích cực của việc kiên trì phương châm "lần theo dòng chảy của ma túy" để xử lý hình sự cả người sử dụng ma túy gắn với chiến dịch 45 ngày đêm phát hiện, đấu tranh, làm sạch địa bàn ở các điểm, tụ điểm, đường dây mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái phép ma túy, tiến tới mục tiêu thành phố Hồ Chí Minh không ma túy vào năm 2030.

Đối diện với án phạt nặng

Về lý do dẫn đến những sai phạm của nghệ sĩ liên quan đến ma túy, Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường - Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội), giảng viên Luật hình sự, Khoa Luật và Lý luận chính trị, Trường Đại học Thủy Lợi cho rằng, đặc thù công việc nghệ sĩ thường làm việc kéo dài về ban đêm dẫn đến hao tổn sinh lực, dễ rơi vào trạng thái cô đơn, thiếu hụt cảm xúc. Cùng với đó, môi trường tiếp xúc phức tạp khiến nghệ sĩ trở thành mục tiêu săn đón của nhiều đối tượng ăn chơi sa đọa. Nếu không có sự bản lĩnh vững vàng, việc nghệ sĩ sa ngã, đi vào con đường nghiện ngập là điều tất yếu.

Luật sư Cường cho biết, về bản chất pháp lý, hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy là hành vi nguy hiểm cho xã hội. Bởi vậy, người thực hiện hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Còn đối với người không thực hiện các hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy mà chỉ sử dụng ma túy thì họ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy", chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính.

Trường hợp nếu người nào đang trong thời gian cai nghiện tự nguyện hoặc sau thời gian cai nghiện tự nguyện, đang trong thời gian theo dõi không quá 24 tháng mà tiếp tục sử dụng trái phép chất ma túy thì mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Sử dụng trái phép chất ma túy", theo quy định tại Điều 256a Bộ luật Hình sự.

Pháp luật không bắt buộc người tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy phải là người sử dụng ma túy trong cuộc chơi đó, người tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy có thể không sử dụng hoặc người sử dụng trái phép chất ma túy cũng đồng thời là người tổ chức cho người khác sử dụng thì người này sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Luật sư Cường nhấn mạnh, nếu hành vi tổ chức cho từ 2 người trở lên sử dụng trái phép chất ma túy, người thực hiện hành vi sẽ phải đối mặt với khung hình phạt là phạt tù từ 7-15 năm.

Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường. Ảnh: NVCC

Nghệ sĩ cần nêu cao tinh thần thượng tôn pháp luật, trách nhiệm với cộng đồng

Ma túy không có chỗ cho sự "thử nghiệm". Giữa những phút giây "tặc lưỡi" tìm kiếm sự hưng phấn ảo thì Miu Lê, Long Nhật, Sơn Ngọc Minh hay nhiều nghệ sĩ vi phạm trước đó đã phải trả một cái giá quá đắt. Hành vi sai trái của các nghệ sĩ không chỉ gây nguy hiểm cho sức khỏe bản thân mà còn đẩy họ vào vòng lao lý, khiến sự nghiệp, hình ảnh, lòng tin của công chúng mà họ cất công xây dựng bao năm qua bị sụp đổ hoàn toàn. Kể cả khi chấp hành xong án phạt thì con đường trở lại với nghệ thuật của nghệ sĩ cũng rất khó khăn, thậm chí là đi vào “ngõ cụt”.

Nghệ sĩ hoạt động ở lĩnh vực nào cũng đều là những người làm văn hóa. Họ không chỉ lan tỏa lối sống chân - thiện - mỹ mà còn là những tấm gương để công chúng noi theo, học tập. Thế nhưng, việc liên tiếp xảy ra những vụ án ma túy liên quan nghệ sĩ đã phá vỡ những điều thiêng liêng đó, đồng thời gióng lên tiếng chuông cảnh tỉnh đối với những người nổi tiếng trong việc giữ gìn hình ảnh, tinh thần thượng tôn pháp luật.

Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Hồ Chí Minh khẳng định, các hành vi vi phạm pháp luật của nghệ sĩ không chỉ hủy hoại danh tiếng cá nhân mà còn bôi bẩn môi trường văn hóa, để lại tác động tiêu cực đến nhận thức của toàn xã hội, đặc biệt là giới trẻ.

Do đó, Sở sẽ siết chặt quản lý và chấn chỉnh nghiêm các hành vi lệch chuẩn; thường xuyên phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị liên quan để đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật đến đội ngũ văn nghệ sĩ và các đơn vị tổ chức biểu diễn. Việc này nhằm nâng cao trách nhiệm xã hội, trách nhiệm nghề nghiệp và thiết lập các chuẩn mực ứng xử đúng đắn cho người hoạt động nghệ thuật.

Đối với đội ngũ văn nghệ sĩ, đặc biệt là những người có tầm ảnh hưởng lớn trong xã hội, mỗi cá nhân phải nêu cao ý thức giữ gìn phẩm chất đạo đức, lối sống lành mạnh, tuân thủ pháp luật.

Các đơn vị nghệ thuật, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn và các đơn vị sản xuất chương trình cũng phải thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật về hoạt động nghệ thuật. Công tác quản lý nhân sự cần phải chặt chẽ, áp dụng và yêu cầu nghệ sĩ tuân thủ nghiêm ngặt bộ quy tắc ứng xử của người hoạt động nghệ thuật cũng như các quy định pháp luật liên quan khi tham gia các dự án, chương trình.

Việc xây dựng một môi trường văn hóa nghệ thuật sạch bóng tệ nạn đòi hỏi sự chung tay của cả cộng động, đặc biệt là phía cơ quan quản lý, đơn vị quản lý nghệ sĩ và quan trọng nhất là sự tự giác của nghệ sĩ. Khi mỗi nghệ sĩ có ý thức bảo vệ danh tiếng và tinh thần thượng tôn pháp luật, các tệ nạn như ma túy sẽ không còn cơ hội "gõ cửa", "nhấn chìm" cuộc đời và sự nghiệp của họ.