Từ vụ người đàn ông ở TPHCM tử vong khi đang chơi Pickleball, bác sĩ cảnh báo nóng

Sau một pha bóng, người đàn ông 51 tuổi ở TPHCM (Vũng Tàu cũ) đang chơi pickleball bất ngờ ngã gục xuống sân và tử vong vào ngày 21-6. Bác sĩ cho biết pickleball đang bùng nổ tại nhiều tỉnh thành, thu hút đông đảo người chơi ở nhiều độ tuổi.

Sân nhỏ, luật đơn giản, nhịp độ nhanh khiến bộ môn này được xem là dễ tiếp cận. Nhưng chính sự phổ biến quá nhanh lại kéo theo một mặt trái đáng lo: Các ca đột quỵ, ngừng tim, thậm chí tử vong ngay trên sân.

Khi sân chơi hóa "chảo lửa"

BS Nguyễn Huy Hoàng, Hội Thể thao dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết điểm mấu chốt nằm ở điều kiện thời tiết. Nhiệt độ ngoài trời tại Hà Nội có thể vượt 40°C trong những đợt cao điểm, trong khi TPHCM lại có độ ẩm rất cao khiến cơ thể gần như không thể tự làm mát. Nhưng con số khí tượng chưa phản ánh hết mức độ nguy hiểm. Thực tế, bề mặt sân nhựa hoặc bê tông hấp thụ nhiệt mạnh, có thể nóng tới gần 60°C vào giữa trưa.

Người chơi khi đó phải chịu "kẹp nhiệt" từ hai phía: Sức nóng bốc lên từ mặt sân và bức xạ mặt trời chiếu trực tiếp

Người chơi khi đó phải chịu "kẹp nhiệt" từ hai phía: Sức nóng bốc lên từ mặt sân và bức xạ mặt trời chiếu trực tiếp. Độ ẩm cao càng làm mồ hôi không thể bay hơi khiến cơ thể mất khả năng hạ nhiệt tự nhiên. Nhiệt độ lõi tăng nhanh nhưng người chơi thường không nhận ra cho đến khi đã quá muộn.

Trong thời gian ngắn, nhiều ca tai nạn y khoa đã được ghi nhận tại các sân pickleball trên cả nước. Không ít trường hợp là nam giới trung niên, có hoặc không có tiền sử bệnh tim mạch rõ ràng.

Có người gục xuống ngay khi đang thi đấu, có người vừa ngồi nghỉ đã đột quỵ. Một số được cấp cứu kịp thời nhưng cũng có trường hợp tử vong tại chỗ dù đã được ép tim. Đáng chú ý, nhiều nạn nhân trước đó vẫn sinh hoạt bình thường và không hề nghĩ mình thuộc nhóm nguy cơ cao.

Các chuyên gia cho rằng con số thực tế có thể lớn hơn nhiều so với báo cáo. Lý do là nguyên nhân tử vong thường được ghi nhận là nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ, trong khi yếu tố kích hoạt từ nhiệt độ và vận động lại bị bỏ qua.

Điều này tạo ra một "vùng mù nhận thức": Người chơi nghĩ rằng họ gặp vấn đề tim mạch đột ngột nhưng thực chất đó là hệ quả của môi trường nhiệt kết hợp gắng sức. Nói cách khác, sân chơi thể thao đã vô tình trở thành nơi kích hoạt các nguy cơ tiềm ẩn trong cơ thể.

Hai "kịch bản tử thần" diễn ra cùng lúc trong cơ thể

Khi chơi pickleball dưới trời nóng, cơ thể phải đối mặt đồng thời với hai quá trình nguy hiểm.

Thứ nhất là sốc nhiệt do gắng sức. Khi nhiệt độ cơ thể vượt khoảng 40°C, các protein bắt đầu biến tính, hệ thần kinh bị ảnh hưởng và người chơi có thể rơi vào trạng thái lú lẫn, co giật hoặc hôn mê. Nếu tiếp tục tăng, các cơ quan như gan, thận và phổi sẽ suy nhanh chóng. Đây là tình trạng có thể gây tử vong chỉ trong vòng một giờ nếu không được hạ nhiệt kịp thời.

Thứ hai là biến cố tim mạch. Khi cơ thể cố gắng tản nhiệt, tim phải hoạt động hết công suất. Mất nước làm máu đặc hơn, tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Đồng thời, việc mất điện giải như kali và magie có thể gây rối loạn nhịp tim nguy hiểm.

Một ví dụ dễ hiểu: Cơ thể giống như động cơ đang chạy quá tải trong điều kiện thiếu nước làm mát. Nhiệt tăng, áp lực tăng, và chỉ cần một "điểm yếu" nhỏ trong hệ thống – như mảng xơ vữa trong mạch máu – là có thể dẫn tới sự cố nghiêm trọng.

Nhịp tim vì thế không tăng đều mà dao động mạnh, tạo áp lực lớn lên hệ tim mạch. Đây là kiểu vận động đặc biệt nguy hiểm với người trung niên hoặc người ít tập luyện trước đó

Đáng lo là hai quá trình này không tách biệt mà tương tác với nhau. Sốc nhiệt làm tim thêm quá tải, trong khi rối loạn tim mạch lại khiến cơ thể mất khả năng điều hòa nhiệt. Kết quả là một vòng xoáy nguy hiểm, có thể dẫn đến ngừng tuần hoàn chỉ trong vài phút.

Pickleball thường bị đánh giá là nhẹ nhàng hơn tennis hay cầu lông. Nhưng thực tế, đây là môn thể thao có cường độ biến thiên rất cao. Người chơi liên tục tăng tốc, đổi hướng và phản xạ trong không gian hẹp.

Nhịp tim vì thế không tăng đều mà dao động mạnh, tạo áp lực lớn lên hệ tim mạch. Đây là kiểu vận động đặc biệt nguy hiểm với người trung niên hoặc người ít tập luyện trước đó.

Sự chủ quan còn đến từ hành vi. Nhiều người chơi liên tục hàng giờ dưới nắng, không nghỉ đủ, không uống nước đúng cách. Một số chọn chơi vào sáng sớm ngay sau khi ngủ dậy – thời điểm cơ thể đang ở trạng thái "dễ tổn thương" nhất với huyết áp và độ nhớt máu cao.

Ngoài ra, việc không kiểm tra sức khỏe trước khi chơi cũng là yếu tố rủi ro lớn. Nhiều người mang trong mình bệnh lý tim mạch tiềm ẩn nhưng không hề biết, cho đến khi biến cố xảy ra trên sân.