Từ vụ tai nạn trên cao tốc, nhìn lại kỹ năng xử lý sự cố của tài xế

Mỗi thao tác đúng quy định khi xử lý sự cố trên đường cao tốc không chỉ bảo vệ chính người điều khiển phương tiện mà còn góp phần bảo vệ an toàn cho tất cả những người đang lưu thông trên tuyến đường.

Người lái chưa xử lý đúng quy định khi gặp sự cố

Khoảng 23h30 ngày 6/7, tại Km153+100 trên tuyến cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết, đoạn qua xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng xảy ra vụ va chạm giữa hai xe ô tô làm một lái xe tử vong, một phụ xe bị thương và hai phương tiện hư hỏng.

Theo kết quả xác minh ban đầu của cơ quan chức năng, một xe ô tô tải gặp sự cố kỹ thuật nên phải dừng trên một phần làn đường xe chạy. Tuy nhiên, lái xe khai chỉ đặt một thùng sơn làm vật cảnh báo cách phía sau xe khoảng 50 m. Quá trình khám nghiệm hiện trường, lực lượng chức năng cũng ghi nhận thùng sơn nằm dưới phần đầu xe ô tô tải đã va chạm từ phía sau.

Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho biết, đây là một trong những hành vi vi phạm được xác định là điều kiện dẫn đến vụ tai nạn. Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cũng xác định sơ bộ lái xe điều khiển phương tiện phía sau thiếu chú ý quan sát.

Từ vụ tai nạn này có thể thấy, một số người điều khiển phương tiện vẫn chưa nhận thức đầy đủ hoặc chưa được trang bị kỹ năng xử lý khi xe gặp sự cố trên cao tốc. Một bộ phận tài xế vẫn có tâm lý đặt một vật bất kỳ phía sau xe để "báo hiệu", trong khi chưa quan tâm liệu khoảng cách đó đã đủ an toàn hay chưa.

Thực tế, xử lý phương tiện gặp sự cố trên cao tốc là một quy trình đòi hỏi nhiều thao tác đồng thời. Nếu xe vẫn còn khả năng di chuyển, người lái cần nhanh chóng đưa xe vào làn dừng khẩn cấp hoặc vị trí an toàn thay vì dừng trên làn xe chạy. Sau đó phải bật đèn cảnh báo nguy hiểm, đặt thiết bị hoặc biển cảnh báo đúng khoảng cách quy định, đưa toàn bộ người trên xe ra ngoài dải hộ lan và liên hệ ngay lực lượng chức năng hoặc đơn vị quản lý tuyến đường để được hỗ trợ.

Việc bỏ sót hoặc thực hiện không đầy đủ bất kỳ bước nào cũng có thể khiến người gặp sự cố và các phương tiện đang lưu thông rơi vào tình huống nguy hiểm.

Chỉ đặt cảnh báo cách xe khoảng 40-50 mét trên cao tốc, một sơ suất có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Cao tốc không cho phép sai sót dù chỉ vài giây

Theo quy định hiện hành, khi phương tiện buộc phải dừng trên đường cao tốc do gặp sự cố, người điều khiển phải bật đèn cảnh báo nguy hiểm và đặt thiết bị hoặc biển cảnh báo phía sau xe với khoảng cách tối thiểu 150 m. Đây không phải là yêu cầu mang tính hình thức mà được xây dựng dựa trên đặc thù vận hành của đường cao tốc - nơi các phương tiện lưu thông với tốc độ lớn và người lái chỉ có rất ít thời gian để phản ứng trước những tình huống bất ngờ.

Ở nhiều tuyến cao tốc hiện nay, phương tiện được phép di chuyển với tốc độ lên tới 120 km/h. Với vận tốc này, khoảng cách 50 m chỉ tương đương quãng đường xe đi trong hơn một giây - khoảng thời gian quá ngắn để người điều khiển phương tiện phía sau phát hiện chướng ngại vật, đánh giá tình huống, giảm tốc độ hoặc chuyển làn an toàn, nhất là vào ban đêm hoặc khi tầm nhìn bị hạn chế. Ngược lại, khoảng cách cảnh báo tối thiểu 150 m giúp người lái có thêm thời gian quan sát và chủ động xử lý, qua đó giảm đáng kể nguy cơ xảy ra va chạm.

Thực tế cho thấy, nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng trên đường cao tốc không chỉ bắt nguồn từ sự cố kỹ thuật của phương tiện mà còn xuất phát từ việc cảnh báo không đầy đủ hoặc không đúng quy định. Khi vật cảnh báo được đặt quá gần xe gặp sự cố, khả năng xử lý của người điều khiển phương tiện phía sau bị thu hẹp đáng kể, làm tăng nguy cơ xảy ra tai nạn thứ cấp.

Bên cạnh đó, người điều khiển phương tiện đang lưu thông cũng phải luôn duy trì sự tập trung quan sát, giữ khoảng cách an toàn và làm chủ tốc độ. Trên đường cao tốc, an toàn chỉ được bảo đảm khi tất cả các bên cùng tuân thủ quy định và chủ động phòng ngừa rủi ro.

Nâng cao kỹ năng và ý thức tham gia giao thông

Vụ tai nạn trên cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết cho thấy, bên cạnh việc chấp hành các quy định của pháp luật, người điều khiển phương tiện cần được trang bị đầy đủ kỹ năng xử lý khi xe gặp sự cố. Trong môi trường giao thông tốc độ cao, những thao tác tưởng chừng đơn giản như lựa chọn vị trí dừng xe, cảnh báo từ xa hay đưa người trên xe ra khỏi khu vực nguy hiểm đều có thể quyết định việc ngăn chặn một vụ tai nạn thứ cấp.

Theo Cục Cảnh sát giao thông, khi phương tiện gặp sự cố trên cao tốc, người điều khiển cần nhanh chóng đưa xe vào làn dừng khẩn cấp hoặc vị trí an toàn nếu xe còn có thể di chuyển; bật đèn cảnh báo nguy hiểm; đặt thiết bị hoặc biển cảnh báo theo đúng quy định; đưa toàn bộ người trên xe ra ngoài dải hộ lan và liên hệ ngay lực lượng chức năng hoặc đơn vị quản lý tuyến đường để được hỗ trợ.

Những khuyến cáo này không chỉ là quy trình xử lý tình huống mà còn là những kỹ năng an toàn mỗi tài xế cần nắm vững và hình thành thành phản xạ. Cùng với công tác tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm, việc tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức và nâng cao kỹ năng ứng phó với sự cố trên cao tốc sẽ góp phần hạn chế những vụ tai nạn đáng tiếc.

Trong điều kiện các tuyến cao tốc ngày càng được mở rộng và lưu lượng phương tiện không ngừng gia tăng, mỗi người điều khiển phương tiện cần nhận thức rằng chỉ một vài giây chủ quan hoặc một thao tác xử lý chưa đúng cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Tuân thủ quy định, chuẩn bị kỹ năng và bình tĩnh xử lý sự cố không chỉ bảo vệ bản thân mà còn góp phần bảo đảm an toàn cho tất cả phương tiện đang lưu thông trên tuyến.