Từ 'xin chào' đến 'ở lại': Hành trình người nước ngoài học tiếng Việt tại Hà Nội

Trong bối cảnh ngày càng nhiều người nước ngoài sinh sống, học tập, làm việc và du lịch tại Việt Nam, nhu cầu học tiếng Việt không ngừng gia tăng. Không chỉ để giao tiếp cơ bản, học ngôn ngữ còn là cách để tìm hiểu sâu hơn về văn hóa, con người và đời sống bản địa.

Theo Tổng cục Du lịch Việt Nam, lượng khách quốc tế đến Việt Nam những năm gần đây tăng nhanh, kéo theo cộng đồng người nước ngoài sinh sống và làm việc lâu dài ngày càng lớn. Điều này góp phần làm tăng nhu cầu học tiếng Việt trong đời sống hàng ngày. Từ nhu cầu đó, nhiều mô hình học tập linh hoạt, gắn với thực tế đã ra đời. Hanoi Exploring là một trong những mô hình như vậy.

Được thành lập từ năm 2024, dự án phi lợi nhuận này hướng tới việc xây dựng một không gian học tập mở, giúp người nước ngoài học tiếng Việt thông qua giao tiếp trực tiếp và trải nghiệm đời sống hằng ngày, thay vì tiếp cận theo phương pháp giảng dạy truyền thống.

Theo anh Quang Đạt, giáo viên và điều phối viên tại lớp học, trở ngại lớn nhất đối với người học nằm ở hệ thống thanh điệu. Phần cấu trúc câu trong tiếng Việt không quá phức tạp, nhưng để phát âm đúng lại là thách thức đáng kể. “Mình thấy khó nhất vẫn là phát âm. tiếng Việt có thanh điệu, trong khi mặt chữ lại là chữ La Tinh, nên nhiều người nhìn chữ mà đọc chưa chuẩn”, anh Đạt chia sẻ.

Dù vậy, những khó khăn ban đầu không khiến người học chùn bước. Với nhiều người, việc buộc phải sử dụng tiếng Việt trong đời sống lại trở thành động lực phấn đấu.

Học viên Emma Wylie, 25 tuổi, đã có 6 tháng sinh sống và làm việc tại một trường mầm non ở Việt Nam, cho biết: “Tôi cố gắng giao tiếp với hàng xóm bằng tiếng Việt. Dù chưa nói tốt, nhưng điều đó giúp chúng tôi gần gũi hơn.

Với nhiều người nước ngoài, học tiếng Việt không chỉ để “hiểu”, mà còn là cách để “thuộc về” – khi họ có thể tự gọi món ăn, hỏi đường hay trò chuyện với người bản địa mà không cần phiên dịch.

Cùng lớp với Emma, Collin Richardson cũng ghi nhận sự tiến bộ rõ rệt sau thời gian học. “Tôi có thể hiểu nhiều con số và từ tiếng Việt. Tôi cũng đã giao tiếp được với bạn bằng tiếng Việt qua điện thoại”, chị chia sẻ.

Theo chị Nguyễn Minh Hằng (21 tuổi, tình nguyện viên của dự án), số học viên nước ngoài có xu hướng tăng trong những năm gần đây. “Họ đến từ nhiều quốc gia, với mục đích khác nhau: người học để phục vụ công việc, người để giao tiếp trong sinh hoạt, cũng có người đơn giản vì yêu thích văn hóa Việt Nam”, chị Hằng cho biết.

Không ít học viên từng gặp những tình huống “dở khóc dở cười” khi nhầm cách xưng hô như “chị – cô – bác”. Những trải nghiệm nhỏ như vậy lại giúp họ hiểu sâu hơn về văn hóa giao tiếp của người Việt.

Ở góc độ rộng hơn, việc học tiếng Việt không chỉ dừng lại ở khả năng sử dụng ngôn ngữ mà còn đóng vai trò như một công cụ giúp người nước ngoài hòa nhập vào đời sống xã hội.

Mỗi bài học tại đây đều tập trung vào các mẫu câu giao tiếp gắn với tình huống thực tế như hỏi đường, mua sắm, giao tiếp đời thường. Khi có thể sử dụng tiếng Việt, người học không chỉ thuận lợi hơn trong sinh hoạt mà còn thay đổi cách tiếp cận với môi trường xung quanh – từ cách xưng hô, ứng xử đến việc hiểu và phản hồi trong các tình huống giao tiếp.

Ngôn ngữ, vì thế, không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là cầu nối văn hóa, giúp rút ngắn khoảng cách giữa người nước ngoài và cộng đồng bản địa.

Để duy trì hoạt động, các dự án dạy miễn phí như Hanoi Exploring thường có sự hỗ trợ về địa điểm tổ chức. Theo anh Đạt, từ 6 thành viên ban đầu, dự án hiện đã phát triển lên 20 tình nguyện viên, góp phần hỗ trợ hơn 200 người nước ngoài trong quá trình hòa nhập với cộng đồng.

Từ những câu nói còn ngập ngừng, hành trình học tiếng Việt của nhiều người nước ngoài dần trở thành quá trình thích nghi và gắn bó với đời sống tại Việt Nam. Trong những lớp học giản dị như Hanoi Exploring, tiếng Việt không chỉ được truyền đạt như một hệ thống ngôn ngữ, mà còn được tiếp cận như một phần của đời sống và văn hóa.

Ngôn ngữ, vì thế, không chỉ giúp họ hiểu Việt Nam, mà còn khiến họ trở thành một phần của Việt Nam.