Tuần Giáo gìn giữ nghệ thuật múa xòe, múa sạp dân tộc Thái

Chương trình có sự tham gia của hơn 200 học viên là thành viên các đội văn nghệ đến từ các thôn, bản trên địa bàn xã Tuần Giáo

Diễn ra từ ngày 3-5.11, hai lớp tập huấn tập trung trang bị kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm thực hành, góp phần bảo tồn nghệ thuật truyền thống, nâng cao chất lượng hoạt động văn nghệ tại cơ sở.

Xòe Thái, di sản kết nối cộng đồng

Đối với lớp tập huấn về bảo tồn, phát huy nghệ thuật múa xòe, múa sạp của dân tộc Thái, học viên được tìm hiểu về văn hóa truyền thống của người Thái ở Điện Biên và xã Tuần Giáo; nguồn gốc, quá trình hình thành, phát triển cùng những giá trị văn hóa, nghệ thuật, xã hội của hai loại hình múa.

Nội dung tập huấn cũng làm rõ vai trò của múa xòe, múa sạp trong đời sống cộng đồng, các dịp lễ, tết, ngày hội và hoạt động văn hóa, văn nghệ.

Với đồng bào Thái ở Tuần Giáo, xòe không chỉ là điệu múa dân gian mà còn là không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Trong vòng xòe, mọi người cùng nắm tay, hòa nhịp, chia sẻ niềm vui và thắt chặt tình đoàn kết. Những vòng tay nối tiếp qua các thế hệ góp phần lưu giữ phong tục, tập quán và bản sắc riêng của dân tộc Thái.

Giá trị ấy cũng tạo nên sức hấp dẫn riêng của xòe Thái đối với du khách. Khi cùng nắm tay đồng bào bước vào vòng xòe, du khách có cơ hội trực tiếp trải nghiệm không gian văn hóa bản địa, cảm nhận sự thân thiện, mến khách và tinh thần cộng đồng của người dân. Vì vậy, xòe không đơn thuần là tiết mục biểu diễn mà còn là trải nghiệm văn hóa góp phần làm nên sức hút của du lịch vùng Tây Bắc.

Múa xòe, múa sạp là hình thức sinh hoạt văn hóa cộng đồng, thường hiện diện trong các lễ hội và sự kiện văn hóa của đồng bào Thái ở Tuần Giáo. Ảnh minh họa: Hồng Kỳ

Năm 2021, nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây là dấu mốc ghi nhận giá trị văn hóa của di sản và vai trò của cộng đồng người Thái trong gìn giữ, trao truyền nghệ thuật truyền thống.

Việc phát huy giá trị xòe vì thế cần gắn với bảo vệ không gian thực hành và vai trò chủ thể của cộng đồng, để di sản tiếp tục hiện diện tự nhiên trong đời sống.

Thời gian qua, nhiều địa phương tại Điện Biên và vùng Tây Bắc đã đưa nghệ thuật xòe vào các chương trình du lịch cộng đồng, trải nghiệm văn hóa và lễ hội. Việc gắn di sản với hoạt động du lịch không chỉ mở rộng không gian thực hành, quảng bá bản sắc văn hóa mà còn tạo cơ hội để người dân tham gia phát triển sinh kế, nghệ nhân tiếp tục truyền dạy cho thế hệ trẻ.

Với đồng bào Thái ở Tuần Giáo, xòe không chỉ là điệu múa dân gian mà còn là không gian sinh hoạt văn hóa gắn kết cộng đồng. Ảnh minh họa: Hồng Kỳ

Từ định hướng đó, lớp tập huấn tại Tuần Giáo kết hợp giữa lý thuyết và thực hành. Học viên được hướng dẫn cách tổ chức, kết cấu các tổ hợp xòe phù hợp với từng không gian, mục đích biểu diễn; trực tiếp thực hành múa xòe truyền thống và trao đổi về các hình thức biểu diễn phục vụ sự kiện, hoạt động du lịch.

Chương trình còn có các tiết mục múa xòe, hát dân ca, độc tấu nhạc cụ dân tộc, tạo điều kiện để học viên giao lưu, thực hành và trao đổi kinh nghiệm.

Thông qua hoạt động này, xã Tuần Giáo hướng tới lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc, giúp công chúng hiểu thêm về vùng đất, con người và bản sắc văn hóa các dân tộc tỉnh Điện Biên.

Đồng thời, địa phương từng bước khai thác giá trị văn hóa bản địa phục vụ phát triển du lịch, bảo đảm người dân vừa là chủ thể gìn giữ, trao truyền di sản, vừa được tham gia và hưởng lợi từ các hoạt động phát huy giá trị văn hóa.

Múa xòe, múa sạp góp phần làm phong phú các hoạt động văn hóa, văn nghệ, đồng thời quảng bá bản sắc dân tộc Thái đến du khách. Ảnh minh họa: Hồng Kỳ

Nâng cao chất lượng hoạt động văn nghệ cơ sở

Cùng với nội dung bảo tồn nghệ thuật múa xòe, múa sạp, lớp bồi dưỡng kỹ năng dàn dựng, biểu diễn và quản lý hoạt động của các đội văn nghệ quần chúng tập trung vào phương pháp tổ chức, duy trì hoạt động văn nghệ tại cơ sở; kỹ năng biên tập, xây dựng chương trình, lựa chọn bài hát, dàn dựng tiết mục múa, hát, hòa tấu nhạc cụ dân tộc và kỹ thuật biểu diễn sân khấu.

Học viên cũng được trao đổi về công tác sưu tầm, bảo tồn dân ca, dân vũ, trò chơi dân gian và phát huy giá trị di sản văn hóa trong tình hình mới. Qua đó, các thành viên đội văn nghệ có thêm kiến thức, kỹ năng tổ chức hoạt động, nâng cao chất lượng biểu diễn, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tinh thần của người dân.

Các lớp tập huấn góp phần bồi dưỡng lực lượng nòng cốt trong thực hành, trao truyền di sản văn hóa tại địa phương. Ảnh minh họa: Hồng Kỳ

Việc tổ chức đồng thời hai lớp tập huấn góp phần củng cố lực lượng văn nghệ nòng cốt tại cơ sở, tạo điều kiện để các giá trị văn hóa truyền thống được thực hành và trao truyền trong cộng đồng.

Đây cũng là nền tảng để Tuần Giáo gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch, phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống văn hóa của người dân địa phương.