Tuân thủ là lợi thế cạnh tranh ngành hóa chất, làm đẹp

Từ thay đổi tới tuân thủ

Từ đầu năm 2026, ngành mỹ phẩm và làm đẹp đã trải qua giai đoạn khó khăn sau các đợt thanh tra chuyên ngành. Nhiều sản phẩm bị thu hồi do chứa chất cấm, ghi nhãn không đúng thành phần, hoặc quảng cáo công dụng vượt quá hồ sơ công bố.

Không ít cơ sở sản xuất phải tạm dừng hoạt động vì sử dụng nguyên liệu trôi nổi, thiếu hóa đơn chứng từ và hồ sơ kỹ thuật chứng minh độ an toàn.

Cùng thời điểm, khung pháp lý cho ngành hóa chất nói chung có sự điều chỉnh lớn. Từ những ngày đầu năm, Luật Hóa chất 2025 (số 69/2025/QH15) đã chính thức có hiệu lực sau gần hai thập kỷ áp dụng luật cũ.

Điểm thay đổi căn bản là phương thức quản lý chuyển sang kiểm soát theo toàn bộ vòng đời sản phẩm, từ khâu nhập khẩu, tồn trữ, sản xuất đến lưu thông và tiêu hủy chất thải. Cơ quan quản lý cũng đẩy mạnh cơ chế hậu kiểm, yêu cầu đơn vị phân phối và nhà sản xuất thành phẩm phải chịu trách nhiệm giải trình toàn diện về nguồn gốc và mức độ an toàn của hóa chất.

Khi luật mới đi vào thực tế, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn ban đầu trong việc hoàn thiện hồ sơ dữ liệu an toàn, phân loại hóa chất và khai báo thông tin nguyên liệu.

Không ít nhà sản xuất nội địa lúng túng trước các biểu mẫu mới, trong khi một số đối tác cung cấp nguyên liệu từ nước ngoài lo ngại việc yêu cầu chi tiết thành phần có thể ảnh hưởng đến bí mật công thức.

Các doanh nghiệp hóa chất, làm đẹp, chăm sóc cá nhân tại Việt Nam đang hướng tới tuân thủ pháp lý và đề cao sự minh bạch. Ảnh: Phạm Thư

Nhìn nhận về sự thay đổi này, bà Hoàng Thị Tố Nga, Giám đốc ngành nguyên liệu hóa chất DKSH Việt Nam cho biết: "Giai đoạn đầu các quy định mới có thể gây ra một số khó khăn, nhưng mục tiêu cuối cùng vẫn là tuân thủ pháp lý và đề cao sự minh bạch".

Theo bà Nga, khi đã vận hành ổn định, quy định của cơ quan quản lý sẽ trở thành công cụ bảo vệ những doanh nghiệp làm ăn chân chính, giúp người tiêu dùng lựa chọn được sản phẩm an toàn thay vì loay hoay trước các luồng thông tin không chính thống.

Đồng quan điểm, bà Nguyễn Thanh Phượng, Quản lý bộ phận tuân thủ quy định tại DKSH Việt Nam, Malaysia và Singapore chia sẻ: "Việt Nam không thể đi ngược xu hướng an toàn của thế giới. Khi hiểu rõ định hướng tương lai, doanh nghiệp hoàn toàn có thể chủ động sàng lọc nguyên liệu, chuẩn bị hồ sơ từ sớm để biến những trở ngại pháp lý thành lợi thế cạnh tranh ngay tại thời điểm quy định có hiệu lực".

Hướng tới phát triển bền vững

Yêu cầu tuân thủ diễn ra trong bối cảnh thị trường làm đẹp và chăm sóc cá nhân trong nước tiếp tục tăng trưởng. Năm 2025, quy mô thị trường Việt Nam đạt khoảng 2,74 tỷ USD và dự kiến duy trì tốc độ tăng trưởng hàng năm 3,3% đến năm 2029.

Nhóm sản phẩm chăm sóc cá nhân chiếm phần lớn với 1,2 tỷ USD, trong khi phân khúc chăm sóc da và mỹ phẩm ghi nhận mức tăng trưởng nhanh nhờ mức chi tiêu tăng lên của người tiêu dùng trẻ.

Cùng với quy mô mở rộng, xu hướng làm đẹp "sạch" (clean beauty) đang trở thành yêu cầu thực tế từ thị trường. Theo các báo cáo quốc tế, thị trường làm đẹp sạch toàn cầu được dự báo tăng từ 10,5 tỷ USD năm 2025 lên 35,3 tỷ USD vào năm 2033.

Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến thành phần, ưu tiên những sản phẩm không chứa hạt vi nhựa, loại bỏ chất bảo quản nhóm paraben, sử dụng nguyên liệu có nguồn gốc tự nhiên và có chứng nhận như Ecocert hay Cosmos.

Thực tế này cho thấy việc tuân thủ pháp lý và minh bạch tiêu chuẩn đang trở thành điều kiện bắt buộc để sản phẩm vào được chuỗi bán lẻ hiện đại cũng như xuất khẩu ra nước ngoài.

Ông Trần Thanh Hải, Phó giám đốc nhánh hàng chăm sóc cá nhân, ngành nguyên liệu hóa chất, DKSH Việt Nam. Ảnh: Phạm Thư

Ông Trần Thanh Hải, Phó giám đốc nhánh hàng chăm sóc cá nhân, ngành nguyên liệu hóa chất, DKSH Việt Nam cho biết, cách đây 5 - 7 năm, số lượng nhà máy mỹ phẩm đạt chuẩn cGMP ASEAN ở miền Bắc chỉ đếm trên đầu ngón tay, thì nay cả nước đã có hàng chục cơ sở đạt chuẩn.

Người tiêu dùng ngày càng am hiểu, buộc các doanh nghiệp trong nước phải sử dụng những nguyên liệu có thử nghiệm lâm sàng rõ ràng.

"Quá trình này thúc đẩy những nhà sản xuất, nhà cung cấp sẵn sàng minh bạch và cam kết chất lượng. Khi nguồn nguyên liệu minh bạch, các thương hiệu nội địa có thể tự tin đưa ra những tuyên bố công dụng có cơ sở khoa học, thay vì những lời quảng cáo thổi phồng thiếu căn cứ," ông Hải nhấn mạnh.

Để hỗ trợ các nhà sản xuất mỹ phẩm trong nước thích ứng, các đơn vị phân phối và cung cấp giải pháp nguyên liệu như DKSH đảm nhận vai trò kết nối kỹ thuật và tư vấn pháp lý. Với mạng lưới chuyên gia tuân thủ rộng khắp, DKSH giúp rà soát các tiêu chuẩn an toàn, giới hạn nồng độ hoạt chất ngay từ nguồn gốc xuất xứ, trước khi phân phối đến doanh nghiệp. Đơn vị này cũng hỗ trợ doanh nghiệp đối chiếu các quy định xuất khẩu sang các thị trường như Hàn Quốc, châu Âu hay Mỹ.

Bà Nguyễn Thanh Phượng cho biết thêm, thay vì đợi quy định chính thức ban hành mới xử lý, bộ phận chuyên môn của DKSH Việt Nam đã theo dõi các thay đổi từ giai đoạn dự thảo để thông báo lộ trình đến các doanh nghiệp.

Nhờ vậy, nhà sản xuất trong nước có thời gian chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật, phiếu an toàn hóa chất và điều chỉnh công thức, tránh tình trạng tồn kho nguyên liệu không phù hợp hoặc phải hủy bao bì in sai quy chuẩn.

Thời gian tới, thị trường hóa chất và làm đẹp được dự báo sẽ tập trung vào ba xu hướng: sự gia tăng của dòng dược mỹ phẩm có dữ liệu chứng minh hiệu quả, thay thế các chất khó phân hủy bằng nguyên liệu thân thiện và yêu cầu số hóa để truy xuất nguồn gốc sản phẩm từ khâu nguyên liệu thô đến thành phẩm trên kệ hàng.

Theo đại diện DKSH Việt Nam, doanh nghiệp đầu tư nghiêm túc vào quy trình kiểm soát chất lượng và tuân thủ pháp lý sẽ có nền tảng để mở rộng kinh doanh lâu dài, cũng như hướng tới phát triển bền vững trong tương lai.