Đề xuất bãi bỏ 18 thủ tục hành chính trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

Sáng 24/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.

Theo tờ trình của Chính phủ, dự thảo sửa đổi, bổ sung 18 điều của Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành. Chính phủ cho biết việc sửa luật nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động đăng ký, xác lập, khai thác quyền sở hữu trí tuệ; đồng thời luật hóa những nội dung đang được thực hiện theo các nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh trình bày tại phiên họp.

Theo đó, dự thảo bãi bỏ thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp. Thay vào đó, dự thảo bổ sung quy định để bên chuyển nhượng hoặc bên nhận chuyển nhượng yêu cầu sửa đổi thông tin về chủ văn bằng bảo hộ; trường hợp chuyển nhượng một phần danh mục hàng hóa, dịch vụ, có thể yêu cầu sửa đổi thông tin ghi trong Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu.

Dự thảo cũng làm rõ hiệu lực của hợp đồng chuyển nhượng và hiệu lực của việc chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp. Theo đó, hợp đồng có hiệu lực theo thỏa thuận giữa các bên và quy định của pháp luật dân sự. Đối với quyền được xác lập trên cơ sở đăng ký, việc chuyển nhượng có hiệu lực kể từ thời điểm cơ quan quản lý nhà nước ghi nhận sửa đổi thông tin văn bằng bảo hộ.

Trong lĩnh vực giống cây trồng, dự thảo bãi bỏ quy định đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền đối với giống cây trồng. Các quy định về xác lập quyền, đình chỉ và phục hồi hiệu lực Bằng bảo hộ giống cây trồng được sửa đổi theo hướng luật chỉ quy định khung nguyên tắc, lược bỏ những nội dung chi tiết về thành phần hồ sơ, trình tự, thủ tục xử lý và giao Chính phủ quy định chi tiết. Dự thảo cũng làm rõ điều kiện xác định giống cây trồng có nguồn gốc chủ yếu từ giống cây trồng ban đầu, qua đó tạo cơ sở xác định phạm vi quyền đối với giống cây trồng.

Với hoạt động giám định sở hữu trí tuệ, dự thảo bãi bỏ quy định về điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định đối với tổ chức, cá nhân. Theo tờ trình, hoạt động này được quản lý thông qua nghĩa vụ thông báo thông tin để cơ quan có thẩm quyền công bố; tổ chức, cá nhân tự chịu trách nhiệm về thông tin và hoạt động giám định mà mình thực hiện.

Theo ước tính của Chính phủ, các nội dung sửa đổi sẽ bãi bỏ 18 thủ tục hành chính, cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh, dự kiến giảm gần 1,075 tỷ đồng chi phí tuân thủ và 237 ngày làm việc trong tổng thời gian giải quyết các thủ tục hành chính liên quan.

Thẩm tra dự án Luật, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành sự cần thiết và phạm vi sửa đổi luật. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị việc cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh phải bảo đảm thực chất, gắn với đơn giản hóa trình tự, thủ tục, tránh tình trạng chỉ bỏ quy định trong luật nhưng vẫn quy định tại văn bản dưới luật. Việc sửa đổi cần hướng tới giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời có cơ chế hậu kiểm phù hợp.

Cụ thể, cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá thêm tính hợp lý của thời hạn 15 ngày thẩm định hình thức đơn đăng ký bảo hộ giống cây trồng. Trong bối cảnh hồ sơ đã được chuẩn hóa, số hóa và có thể nộp trực tuyến, việc kiểm tra hình thức chủ yếu tập trung vào tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ, không đòi hỏi hoạt động thẩm định chuyên môn phức tạp.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo thẩm tra.

Đối với hoạt động giám định sở hữu trí tuệ, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị làm rõ cơ chế quản lý, hậu kiểm và xử lý vi phạm sau khi bỏ các điều kiện kinh doanh để duy trì chất lượng giám định. Cơ quan thẩm tra cũng lưu ý các quy định chi tiết sau này không được đặt thêm điều kiện, yêu cầu về hồ sơ, thủ tục, làm giảm ý nghĩa của việc cắt giảm.

Một thay đổi khác trong dự thảo là chuyển trách nhiệm quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ. Chính phủ cho rằng, việc tập trung đầu mối sẽ gắn hoạt động bảo hộ giống cây trồng chặt chẽ hơn với hệ sinh thái khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa tài sản trí tuệ; đồng thời tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân khi thực hiện các thủ tục liên quan.

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành đề xuất này nhằm tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý. Cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ chỉ đạo chặt chẽ việc chuyển giao chức năng, nhiệm vụ, hồ sơ, cơ sở dữ liệu và nguồn nhân lực giữa hai bộ, bảo đảm công việc được thực hiện thống nhất, liên tục, không làm mất hoặc phân tán năng lực chuyên môn hiện có. Theo tờ trình, việc chuyển giao sẽ không yêu cầu tổ chức, cá nhân thực hiện lại thủ tục do thay đổi cơ quan quản lý.

Chính phủ đề xuất Quốc hội xem xét, thông qua dự án luật tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI./.