Tức ngực, khó thở sau thụ tinh trong ống nghiệm: Biến chứng dễ nhầm với ung thư, lao màng phổi

Đang trong chu kỳ làm thụ tinh trong ống nghiệm, cô gái bị tức ngực, bị tràn dịch màng phổi

Theo TS.BS Nguyễn Văn Tình, Trưởng Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Phổi 74, bệnh nhân nhập viện vì đau tức âm ỉ vùng ngực phải, cơn đau tăng kéo dài 5 ngày, đồng thời bệnh nhân xuất hiện khó thở nhẹ khi nằm.

X-quang tim phổi cho thấy mờ đồng nhất đáy phổi phải, tù góc sườn hoành phải, gợi ý tràn dịch màng phổi phải.

Khám lâm sàng cho thấy hội chứng 3 giảm ở 1/2 dưới phổi phải, có dấu hiệu tràn dịch màng phổi phải nhưng không có biểu hiện nhiễm trùng. Kết quả chụp X-quang và siêu âm xác định bệnh nhân bị tràn dịch màng phổi lượng nhiều.

Khi chọc hút màng phổi, các bác sĩ lấy ra khoảng 500ml dịch màu đỏ máu.

Siêu âm cho thấy dịch màng phổi phải tự do, kích thước 10,9 × 6,0 cm

Đây là loại dịch thường gặp ở những bệnh lý nghiêm trọng như lao màng phổi, ung thư phổi, ung thư di căn màng phổi hoặc một số bệnh lý ác tính phụ khoa. Vì vậy, bệnh nhân tiếp tục được làm nhiều xét nghiệm để tìm nguyên nhân.

TS.BS Nguyễn Văn Tình, Trưởng Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Phổi 74 cho hay, các kết quả xét nghiệm nghi lao, ung thư phổi đều trong giới hạn bình thường và không có bằng chứng rõ ràng của một nhiễm trùng. Những chẩn đoán ban đầu đều được loại bỏ.

Loại trừ gần như toàn bộ các nguyên nhân thường gặp gây tràn dịch màng phổi, đồng thời khai thác bệnh sử, bác sĩ biết thông tin bệnh nhân đang trong quá trình điều trị hiếm muộn bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).

Cụ thể, bệnh nhân vừa trải qua giai đoạn tiêm hormone kích thích buồng trứng. Chính chi tiết này khiến TS.BS Nguyễn Văn Tình đã thay đổi hoàn toàn hướng chẩn đoán.

Các bác sĩ xác định bệnh nhân nhiều khả năng mắc hội chứng quá kích buồng trứng (Ovarian Hyperstimulation Syndrome - OHSS), một biến chứng có thể xảy ra sau khi sử dụng thuốc kích thích buồng trứng trong điều trị hỗ trợ sinh sản.

CT ngực sau 5 ngày điều trị cho thấy dịch màng phổi phải đã hết hoàn toàn, không còn bất thường nhu mô phổi.

Theo TS.BS Nguyễn Văn Tình, Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện Phổi 74, điểm đặc biệt của ca bệnh là người bệnh gần như không có các biểu hiện phụ khoa thường gặp.

"Triệu chứng nổi bật nhất lại là tràn dịch màng phổi nên rất dễ bị nhầm với bệnh lý hô hấp hoặc ung thư", TS.BS Nguyễn Văn Tình cho biết.

OHSS xảy ra khi buồng trứng đáp ứng quá mức với thuốc kích thích, làm tăng tính thấm của thành mạch. Khi đó, dịch trong lòng mạch thoát ra ngoài và có thể tích tụ tại ổ bụng, màng phổi, thậm chí màng tim trong một số trường hợp hiếm gặp.

Hình ảnh siêu âm ổ bụng và tử cung phần phụ bình thường.

Người làm thụ tinh trong ống nghiệm cần theo dõi sự thay đổi của cơ thể

Theo TS.BS Nguyễn Văn Tình, hội chứng quá kích buồng trứng không chỉ gây đau bụng mà còn có thể gây tràn dịch màng phổi.

Đa số trường hợp mắc hội chứng quá kích buồng trứng ở mức độ nhẹ và có thể tự hồi phục. Tuy nhiên, nếu diễn tiến nặng, người bệnh có thể gặp nhiều biến chứng nguy hiểm như khó thở, rối loạn điện giải, cô đặc máu, huyết khối, suy thận hoặc suy hô hấp.

Thông thường, hội chứng này được nghĩ đến khi người bệnh có các biểu hiện như đau bụng, bụng to nhanh hoặc cổ trướng. Tuy nhiên, ở trường hợp này, bệnh nhân gần như chỉ có biểu hiện tràn dịch màng phổi đơn độc, khiến việc chẩn đoán trở nên khó khăn hơn.

Sau khi được chọc tháo dịch màng phổi kết hợp điều trị hỗ trợ, tình trạng bệnh nhân cải thiện nhanh chóng. Theo các bác sĩ, bệnh nhân được chụp cắt lớp vi tính sau 5 ngày, cho thấy dịch màng phổi đã hết hoàn toàn, nhu mô phổi bình thường. Người bệnh không còn tức ngực, hết khó thở và được xuất viện trong tình trạng ổn định.

5 dấu hiệu hội chứng quá kích buồng trứng cần đi khám ngay

Các bác sĩ khuyến cáo, phụ nữ đang điều trị thụ tinh trong ống nghiệm cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

Đau bụng tăng dần.
Bụng to nhanh bất thường.
Tăng cân nhanh.
Tiểu ít.
Tức ngực hoặc khó thở.

Ngoài ra, khi đi khám vì bất kỳ triệu chứng nào, người bệnh cần chủ động thông báo với bác sĩ nếu đang hoặc vừa trải qua quá trình kích thích buồng trứng, chọc hút noãn hoặc thực hiện IVF.

Theo TS.BS Nguyễn Văn Tình, đây là thông tin rất quan trọng, giúp bác sĩ định hướng chẩn đoán chính xác, tránh bỏ sót những biến chứng hiếm gặp cũng như hạn chế các xét nghiệm, thủ thuật không cần thiết.

Ca bệnh cũng là lời nhắc rằng không phải mọi trường hợp tràn dịch màng phổi đều xuất phát từ bệnh lý hô hấp. Ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, đặc biệt sau thụ tinh trong ống nghiệm, bác sĩ cần lưu ý đến khả năng mắc hội chứng quá kích buồng trứng để có hướng xử trí kịp thời.