Tưởng chỉ là 'lãng tai', không ngờ là tín hiệu sớm của bệnh mất trí nhớ

Khi tuổi tác tăng lên, nhiều người bắt đầu nghe kém hơn và thường cho rằng đó chỉ là biểu hiện bình thường của quá trình lão hóa. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng đằng sau hiện tượng tưởng như vô hại này có thể là một tín hiệu sớm của bệnh Alzheimer (mất trí nhớ) - dạng sa sút trí tuệ phổ biến nhất hiện nay.

Theo đài KTLA (Mỹ), số người mắc bệnh Alzheimer tại Mỹ được dự báo có thể tăng gấp đôi vào năm 2060 khi dân số ngày càng già hóa.

Trong nỗ lực tìm kiếm các dấu hiệu cảnh báo sớm của bệnh, giới khoa học đang đặc biệt chú ý đến một yếu tố ít được để ý: suy giảm thính lực.

Lãng tai có thể là dấu hiệu sớm cảnh báo sa sút trí tuệ, mất trí nhớ ở người cao tuổi. Ảnh minh họa

Không chỉ là lãng tai: Dấu hiệu này có thể xuất hiện nhiều năm trước khi bệnh mất trí nhớ (Alzheimer) được chẩn đoán

Điều đáng lo không phải là "không nghe thấy", mà là "nghe không rõ"

Bà Jennifer Deal, Phó Giáo sư Dịch tễ học tại Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health, cho biết nhiều nghiên cứu sức khỏe cộng đồng đã ghi nhận mối liên hệ ổn định giữa mất thính lực và nguy cơ mắc Alzheimer trong tương lai.

Theo bà, điều đáng chú ý không chỉ là việc người cao tuổi nghe kém hơn, mà là khả năng xử lý âm thanh của não bộ bắt đầu suy giảm.

"Nhiều người vẫn nghe thấy âm thanh nhưng lại không hiểu chính xác người đối diện đang nói gì", bà Deal giải thích.

Ví dụ, một người có thể nghe thấy tiếng nói nhưng thường xuyên nhầm lẫn các từ ngữ hoặc phải yêu cầu người khác lặp lại nhiều lần. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy não bộ đang gặp khó khăn trong quá trình xử lý thông tin âm thanh.

Các chuyên gia cho rằng hiện tượng này đáng được chú ý hơn việc đơn thuần giảm âm lượng nghe thấy.

Vì sao suy giảm thính lực có thể liên quan đến Alzheimer?

Hiện nay, giới khoa học vẫn chưa xác định chính xác cơ chế liên kết giữa suy giảm thính lực và bệnh Alzheimer.

Tuy nhiên, một giả thuyết được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm là khi khả năng nghe giảm sút, người bệnh có xu hướng ngại giao tiếp và dần thu hẹp các mối quan hệ xã hội.

Việc ít tham gia các hoạt động giao tiếp có thể khiến não bộ nhận ít kích thích hơn, từ đó làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức theo thời gian.

Nói cách khác, suy giảm thính lực có thể gián tiếp dẫn tới cô lập xã hội - một yếu tố nguy cơ đã được chứng minh có liên quan đến sa sút trí tuệ.

Ảnh minh họa

Đeo máy trợ thính có giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ?

Đây là câu hỏi được nhiều người quan tâm.

Theo các chuyên gia, kết quả nghiên cứu hiện nay vẫn chưa hoàn toàn thống nhất. Tuy nhiên, một số công trình khoa học cho thấy việc cải thiện khả năng nghe có thể mang lại lợi ích nhất định cho chức năng nhận thức.

Dù chưa thể khẳng định máy trợ thính giúp ngăn ngừa Alzheimer, nhưng việc phát hiện sớm và can thiệp với các vấn đề về thính lực vẫn được xem là cần thiết để bảo vệ sức khỏe não bộ lâu dài.

Không chỉ thính lực, giấc ngủ cũng ảnh hưởng đến não bộ

Ông Adam Spira, Giáo sư thuộc Khoa Sức khỏe Tâm thần của Johns Hopkins University, cho biết ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy chất lượng giấc ngủ liên quan chặt chẽ tới nguy cơ suy giảm nhận thức.

Những người thường xuyên ngủ không đủ giấc, ngủ chập chờn hoặc thức giấc nhiều lần trong đêm có nguy cơ cao hơn đối với tình trạng suy giảm trí nhớ và bệnh Alzheimer.

Đặc biệt, chứng ngưng thở khi ngủ - một rối loạn khiến đường thở bị tắc nghẽn nhiều lần trong lúc ngủ - cũng được xem là yếu tố nguy cơ đáng lưu ý.

Nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ

Các nhà khoa học nhấn mạnh rằng Alzheimer không xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất.

Ngoài suy giảm thính lực và các rối loạn giấc ngủ, nhiều vấn đề sức khỏe khác cũng được xác định có liên quan tới nguy cơ mắc bệnh, bao gồm:

Tăng huyết áp.

Đái tháo đường.

Béo phì.

Trầm cảm.

Chấn thương sọ não.

Thiếu vận động kéo dài.

Muốn giảm nguy cơ sa sút trí tuệ, cần thay đổi nhiều thói quen cùng lúc

Theo các chuyên gia, hiện chưa tồn tại một "phương thuốc thần kỳ" nào có thể ngăn ngừa hoàn toàn bệnh Alzheimer.

Thay vào đó, việc bảo vệ sức khỏe não bộ cần được thực hiện từ nhiều mặt: duy trì khả năng nghe tốt, cải thiện chất lượng giấc ngủ, kiểm soát các bệnh mạn tính, tập thể dục thường xuyên và duy trì các hoạt động giao tiếp xã hội.

Bà Jennifer Deal nhận định: "Có lẽ chúng ta cần đồng thời giải quyết nhiều yếu tố nguy cơ khác nhau thì mới thực sự giảm được khả năng mắc bệnh Alzheimer".

Đó cũng là lý do các chuyên gia khuyến cáo người trung niên và cao tuổi không nên chủ quan khi xuất hiện tình trạng nghe không rõ lời nói của người khác. Trong một số trường hợp, đây có thể là lời cảnh báo sớm mà não bộ đang gửi đi.

Theo ABLW