Tưởng hòn đá bình thường, chủ nhà sử dụng không biết đó là 'báu vật'
Một hòn đá tưởng bình thường đã được chủ nhà ở Cộng hòa Czech sử dụng làm móng của nhà kho cũ mà không hay biết đó là khuôn đúc mũi giáo thời Đồ đồng.
Hòn đá hình chữ nhật trông có vẻ bình thường được sử dụng làm một phần móng cho một nhà kho cũ trong khu vườn ở Cộng hòa Czech. Tuy nhiên, đó thực chất là một nửa của khuôn đúc mũi giáo hiếm hoi có từ thời Đồ đồng. Ảnh: M. Salaš et al. (2025); CC BY 4.0.
Khuôn đúc dài gần 23 cm, được chạm khắc trên đá núi lửa gọi là đá tuff rhyolite, có niên đại từ cuối thời Đồ đồng, khoảng năm 1350 trước Công nguyên. Ảnh: M. Salaš et al. (2025); CC BY 4.0.
"Đây là khuôn đúc mũi giáo bằng đồng được bảo tồn tốt nhất và hoàn hảo nhất ở Trung Âu. Dựa trên hình dạng của mũi giáo và loại nguyên liệu thô được sử dụng…, khuôn đúc này đã được nhập khẩu đến miền Nam Moravia từ miền Bắc Hungary", tác giả chính của nghiên cứu, nhà khảo cổ Milan Salaš tại Bảo tàng Moravia ở Cộng hòa Czech cho biết. Ảnh: M. Salaš et al. (2025); CC BY 4.0.
Theo các nhà nghiên cứu, khuôn đúc mũi giáo mới được tìm thấy nặng 1,1 kg trùng khớp với các khuôn đúc khác từ nền văn hóa Urnfield xuất hiện vào giữa thiên niên kỷ thứ hai trước Công nguyên và nổi tiếng với tục hỏa táng, chôn cất người chết trong bình đựng tro cốt tại các nghĩa trang. Ảnh: M. Salaš et al. (2025); J. Cága; CC BY 4.0.
Nhóm nghiên cứu của ông Milan cho hay những khuôn đúc như thế này cho phép đúc các công cụ và vũ khí bằng kim loại, chẳng hạn như mũi giáo, rìu và dao găm, với độ đồng nhất cao hơn. Thêm nữa, các khuôn đúc sẽ giúp duy trì các cuộc xung đột vũ trang dễ dàng hơn cũng như củng cố thương mại và quyền lực chính trị của các nền văn hóa ở lưu vực Carpathia thuộc Trung Âu. Ảnh: M. Salaš et al. (2025); J. Cága; CC BY 4.0.
"Loại mũi giáo này, đặc trưng bởi các đường gờ dọc theo lưỡi và một gờ sắc nhọn ở phần cán, rất phổ biến ở vùng Carpathia. Về cơ bản, đó là sản xuất hàng loạt. Khuôn đúc đã được sử dụng rất nhiều lần và có thể hàng chục mũi giáo đã được đúc từ chiếc khuôn đó", nhà khảo cổ Milan cho hay. Ảnh: M. Salaš et al. (2025); J. Cága; CC BY 4.0).
Khuôn đúc mũi giáo trên được chủ nhà J. Tomanec phát hiện vào năm 2007 sau khi ông nhận thấy phiến đá màu xám nhô lên khỏi mặt đất, có lẽ là nơi nó rơi xuống sau khi được sử dụng làm một phần nền móng của chuồng trại. Ảnh: thehistoryblog.com.
Đến năm 2019, ông Tomanec đã tặng tảng đá cho Bảo tàng Moravia - nơi nhà khảo cổ Milan đã kiểm tra kỹ hơn bằng cách sử dụng phương pháp quét huỳnh quang tia X qua đó xác định đó là khuôn đúc mũi giáo thời Đồ đồng. Ảnh: thehistoryblog.com.
Để truy tìm nguồn gốc của khuôn đúc, đồng tác giả nghiên cứu Antonín Přichystal, giáo sư địa chất tại Đại học Masaryk cùng các đồng nghiệp sử dụng phương pháp nhiễu xạ tia X - một kỹ thuật xác định cấu trúc nguyên tử của một số chất rắn kết tinh nhất định, như đá. Ảnh: wikipedia.
Nhờ đó, nhóm nghiên cứu xác định khuôn đúc được làm từ đá tuff rhyolite, thường được tìm thấy ở dãy núi Bükk ở Hungary hoặc xung quanh thành phố Salgótarján gần đó. Ảnh: wikipedia.
Mời độc giả xem video: 24 phút trải nghiệm cận tử khiến cô gái thay đổi hoàn toàn suy nghĩ về cái chết.
Tin nóng
![[INFOGRAPHIC] Thực đơn dành cho phi hành gia thực hiện sứ mệnh Artemis II](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_03_13_180_54681582/b369b1b6f3fe1aa043ef.jpg.avif)
NASA mới công bố thực đơn dành cho các phi hành gia tham gia sứ mệnh Artemis II. Theo đó, phi hành gia có thể chọn lựa các món ăn, loại đồ uống... cho mỗi ngày.
Ngày 12/3, Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) cho biết sứ mệnh Artemis 2 có thể được triển khai sớm nhất vào ngày 1/4, đánh dấu chuyến bay có người lái bay qua Mặt Trăng đầu tiên sau hơn 50 năm.
Không thể đào kênh để thoát khỏi eo biển Hormuz, các nước Ả Rập đã xây dựng đường ống để đưa dầu đi qua những con đường khác nhưng điều đó như muối bỏ biển.
Trong cuộc chạy đua vũ trang nghẹt thở giữa lực lượng thực thi pháp luật và tội phạm toàn cầu, khi những bức tường nhà tù được vũ trang hóa bằng trí tuệ nhân tạo (AI), cảm biến sinh trắc học và hệ thống phá sóng máy bay không người lái (UAV) tối tân, một kẽ hở cổ điển đã bất ngờ bị khai thác: đôi cánh của loài chim đưa thư. 'Mafia bồ câu' - một khái niệm nghe có vẻ kỳ lạ, thậm chí là lỗi thời - lại đang đại diện cho một phương thức buôn lậu tinh vi, lặng lẽ xuyên thủng mọi phòng tuyến thép.
Kem chống nắng thuần chay Dinsee từ Yuhan - tập đoàn dược phẩm hàng đầu Hàn Quốc có lịch sử gần 100 năm - nhanh chóng được cộng đồng người Việt tại Hàn Quốc tin dùng.
Ếch không lưỡi là nhóm lưỡng cư đặc biệt sống hoàn toàn dưới nước, sở hữu nhiều đặc điểm giải phẫu và tập tính khác lạ trong thế giới ếch.
Tin mới
Nghiên cứu mới do Đại học Monash của Australia công bố trên tạp chí Science ngày 13/3 cho thấy biến đổi khí hậu có thể làm giảm mạnh sản lượng đánh bắt cá toàn cầu, do các loài cá đang dần thích nghi với môi trường đại dương ấm hơn theo những cách khiến chúng trở nên nhỏ hơn và khả năng sinh sản kém hơn.
Tọa lạc ở bang Victoria của Úc, Cảnh quan văn hóa Budj Bim là minh chứng đặc biệt cho trí tuệ và kỹ thuật cổ xưa của thổ dân bản địa.
Khi người dùng gán cho một chương trình những đặc tính của con người, họ sẽ dễ bị chương trình đó thao túng hơn nhiều.
Kế hoạch đưa con người trở lại Mặt Trăng đang bước vào giai đoạn quan trọng, khi Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) chuẩn bị phóng sứ mệnh Artemis II vào ngày 1-4, đánh dấu lần đầu tiên sau hơn 50 năm con người quay trở lại quỹ đạo Mặt Trăng.
Một đoạn video lan truyền trên mạng xã hội X với nội dung cho rằng Iran phóng 1.800 tên lửa tấn công tòa tháp Burj Khalifa ở Dubai đã gây hoang mang dư luận. Tuy nhiên, kết quả kiểm chứng cho thấy đây là video giả được tạo bằng trí tuệ nhân tạo (AI), không phản ánh sự kiện có thật.
Các văn khắc, được viết bằng nhiều loại chữ viết và ngôn ngữ khác nhau, ghi lại nhiều hoạt động, bao gồm thanh toán thuế, lệnh giao hàng, sổ sách kế toán và bài tập viết của học sinh.
Sáng 13-3, nhiều người dân đi làm đồng ở phường Thủy Xuân (TP Huế) bất ngờ khi thấy một đàn cò lớn sà xuống kiếm ăn giữa ruộng lúa. Quan sát kỹ, đàn chim có hình dáng đặc trưng với chiếc mỏ hở ở giữa. Đây là dấu hiệu dễ nhận biết của loài cò nhạn (còn gọi là cò ốc), tên khoa học Anastomus oscitans.
Trong lịch sử khai thác đá quý của nhân loại, ít phát hiện nào gây chấn động như viên kim cương khổng lồ mang tên Cullinan Diamond.