Tướng Israel đứng sau chiến dịch hạ sát Lãnh tụ Tối cao Iran

Sáng 28/2/2026, một chiến dịch không kích quy mô lớn do Mỹ và Israel phối hợp tiến hành đã đánh trúng khu phức hợp chính phủ tại thủ đô Tehran của Iran.

Đòn tập kích khiến Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao thiệt mạng, mở đầu cho một giai đoạn leo thang mới trong xung đột Trung Đông.

Theo các nguồn tin từ Israel, chiến dịch này được xây dựng dựa trên chiến lược mà một tướng lĩnh cấp cao của nước này theo đuổi trong nhiều năm, đó chính là tướng Eyal Zamir.

Khi tướng Eyal Zamir ngồi vào bàn ăn Shabbat tại nhà mẹ ở miền trung Israel tối 27/2, không ai trong gia đình biết ông sắp ra một quyết định mang tính bước ngoặt. Shabbat là ngày nghỉ lễ hàng tuần của người Do Thái, thường dành cho gia đình và sinh hoạt tôn giáo.

Vài giờ sau, Zamir rời đi trên một chiếc xe không biển hiệu đến trung tâm chỉ huy quân sự ngầm ở Tel Aviv. Tại đây, ông yêu cầu quân đội Israel mở cuộc không kích nhằm vào Iran, trong đó có mệnh lệnh hạ sát Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei.

"Các anh được phép thực hiện. Hãy không kích mục tiêu được chỉ định. Các anh đang làm nên lịch sử", ông Zamir nói, theo các nguồn thạo tin.

Giới chức quân đội Israel mô tả Zamir là kiến trúc sư then chốt trong chiến dịch phối hợp của quân đội Israel và Mỹ. Ông đã cùng các đại diện Mỹ lên kế hoạch tác chiến, tham vấn lãnh đạo Israel và quan chức an ninh Arab, giám sát các đợt không kích.

Tướng Zamir sinh năm 1966 tại Eilat, thành phố cực nam Israel. Sau khi tốt nghiệp trường nội trú chỉ huy quân sự ở Tel Aviv, ông gia nhập lực lượng thiết giáp Israel năm 1984, từng chỉ huy đơn vị xe tăng tác chiến tại miền nam Lebanon giai đoạn 1988-1990.

Các cựu đồng nghiệp cho biết những năm tháng tác chiến ở Lebanon giúp ông hiểu rõ hơn về góc nhìn của một người lính tại chiến trường.

Zamir sau đó lãnh đạo một đơn vị phụ trách học thuyết và huấn luyện quân sự, tham gia định hình tư duy chiến lược của Israel, rồi lần lượt chỉ huy Lữ đoàn Thiết giáp số 7 và Sư đoàn Thiết giáp số 36.

Sau đó tướng Zamir tiếp tục thăng tiến và tới tháng 3/2025 Thủ tướng Netanyahu quyết định bổ nhiệm Zamir làm Tổng tham mưu trưởng quân đội Israel.

Tướng là người thúc đẩy quan điểm rằng Iran chính là trung tâm của mạng lưới lực lượng chống Israel tại Trung Đông, bao gồm Hezbollah ở Lebanon, Hamas ở Gaza và nhiều nhóm vũ trang khác.

Theo cách nhìn này, nếu chỉ đối phó với các lực lượng ủy nhiệm thì Israel sẽ luôn phải chiến đấu trên nhiều mặt trận.

Vì vậy, chiến lược được đề xuất là tấn công trực tiếp vào hệ thống quyền lực và quân sự của Iran nhằm làm suy yếu nguồn hỗ trợ cho các nhóm vũ trang trong khu vực.

Một cựu sĩ quan Israel từng nhận định Iran giống như “đầu rắn”, nếu đánh vào trung tâm thì toàn bộ mạng lưới xung quanh sẽ suy yếu.

Kế hoạch tấn công không chỉ dựa vào sức mạnh quân sự mà còn phụ thuộc vào một chiến dịch tình báo kéo dài nhiều năm.

Theo các nguồn tin phương Tây, cơ quan tình báo Israel Mossad và Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ CIA đã theo dõi sát các hoạt động của lãnh tụ Iran, từ lịch trình di chuyển cho tới các cuộc họp cấp cao của giới lãnh đạo nước này.

Bước ngoặt của chiến dịch xuất hiện khi tình báo Mỹ nắm được thông tin về một cuộc họp quan trọng của lãnh đạo Iran tại trung tâm Tehran.

Đây là cuộc họp quy tụ nhiều quan chức cấp cao, trong đó có Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Dữ liệu tình báo này được coi là cơ hội hiếm có để tiến hành một cuộc tập kích “đánh trúng đầu não”.

Sau khi xác nhận mục tiêu, lực lượng Mỹ và Israel đã triển khai chiến dịch không kích bằng vũ khí dẫn đường chính xác nhằm vào khu phức hợp chính phủ nơi diễn ra cuộc họp.

Hình ảnh vệ tinh sau đó cho thấy khu vực bị tấn công gần như bị phá hủy hoàn toàn, cho thấy mức độ chính xác và sức công phá của đòn tập kích.

Về mặt quân sự, chiến dịch này được xem là một ví dụ điển hình của chiến thuật “tấn công chặt đầu”.

Đây là chiến lược nhằm loại bỏ ban lãnh đạo cao nhất của đối phương để làm tê liệt hệ thống chỉ huy. Trong lịch sử chiến tranh hiện đại, các đòn đánh kiểu này thường nhắm vào trung tâm chỉ huy, lãnh đạo quân sự hoặc chính trị của đối phương.

Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài của chiến lược này vẫn gây tranh cãi. Một số chuyên gia cho rằng việc loại bỏ lãnh đạo cấp cao có thể gây rối loạn tạm thời trong hệ thống chỉ huy.

Nhưng trong nhiều trường hợp, nó cũng có thể khiến các lực lượng còn lại trở nên cứng rắn hơn hoặc nhanh chóng tìm ra người kế nhiệm.

Sau khi lãnh tụ Iran thiệt mạng, Tehran nhanh chóng kích hoạt cơ chế chuyển giao quyền lực và bắt đầu quá trình lựa chọn lãnh tụ tối cao mới.

Trong khi đó, phía Israel tuyên bố sẽ tiếp tục theo đuổi chiến lược gây sức ép tối đa đối với Iran và các lực lượng liên minh của nước này trong khu vực.

Sự kiện ngày 28/2 vì thế không chỉ là một cuộc tập kích quân sự đơn lẻ mà còn phản ánh cách tiếp cận chiến lược mới của Israel đối với Iran.

Thay vì chỉ tập trung vào các mặt trận ủy nhiệm, Tel Aviv đang tìm cách tác động trực tiếp tới trung tâm quyền lực của đối thủ, với hy vọng thay đổi cán cân chiến lược tại Trung Đông.

Việt Hùng