Tương lai mới và tầm vóc mới trong thời kỳ quan hệ mới giữa Việt Nam và Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc vừa qua là sự kiện trọng đại đối với Việt Nam và đối với mối quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc. Trong chính sách đối ngoại của Việt Nam, thúc đẩy phát triển quan hệ hữu nghị và hợp tác với Trung Quốc theo định hướng và nội hàm của khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện mà hai bên đã thiết lập luôn là ưu tiên chiến lược hàng đầu. Trung Quốc cũng rất coi trọng Việt Nam và dành ưu tiên cao cho mối quan hệ với Việt Nam trong chính sách của Trung Quốc đối với các nước láng giềng. Điều này cũng thể hiện ở mức độ trọng thị, thân tình của phía Trung Quốc trong các nghi lễ đón tiếp và các cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Chuyến thăm Trung Quốc vừa qua là chuyến thăm đối tác bên ngoài đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ sau Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, sau cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 và sau khi Quốc hội kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cấp cao theo quy định của Hiến pháp và pháp luật. Điều này phản ánh mức độ ưu tiên chính sách dành cho mối quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc trong chính sách đối ngoại của Việt Nam, phản ánh chủ trương và mong muốn của lãnh đạo Việt Nam thúc đẩy phát triển mạnh mẽ hơn nữa mối quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và Trung Quốc. Kết quả tốt đẹp của sự kiện đối ngoại trọng đại này biểu lộ cụ thể và rõ ràng ở hàng chục thỏa thuận hợp tác mới trên nhiều lĩnh vực khác nhau được hai bên ký kết, nhưng trước hết và có ý nghĩa quan trọng hơn cả ở hai khía cạnh sau.

Thứ nhất là mức độ tin cậy chiến lược rất cao giữa hai bên. Trong chính trị thế giới và quan hệ giữa các quốc gia trên thế giới, mức độ tin cậy lẫn nhau là chiếc “hàn thử biểu” chuẩn xác nhất cho việc xác định mức độ quan hệ song phương và triển vọng tương lai của mối quan hệ hợp tác song phương. Nó quyết định mức độ bền vững của nền tảng cho mối quan hệ song phương. Nó là sự bảo đảm chắc chắn nhất cho mối quan hệ hợp tác song phương tiếp tục được phát triển tốt đẹp kể cả khi xảy ra biến cố bất ngờ nào đấy trong chính trị thế giới và thậm chí cả trong mối quan hệ song phương. Chỉ khi thực sự tin cậy lẫn nhau và có được mức độ tin cậy lẫn nhau cao, hai bên mới có thể có được sự thống nhất quan điểm thật sự và sự phối hợp hành động thật sự để giải quyết ổn thỏa mọi vấn đề mà hai bên cùng quan tâm và cùng có lợi ích trong quan hệ song phương cũng như trong chính trị thế giới.

Thứ hai là, hai bên đạt được sự đồng thuận sâu rộng về định hướng phát triển quan hệ hữu nghị và hợp tác song phương trong thời gian tới. Những định hướng mới này đã trở nên cần thiết đối với cả Việt Nam và Trung Quốc, xuất phát từ thực tế và nhu cầu phát triển của mỗi nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Việt Nam đã bước vào kỷ nguyên phát triển thịnh vượng mới, theo những định hướng và hướng tới các mục tiêu được xác định tại Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Đồng thời, Việt Nam đã khởi động và tiếp tục kiên định triển khai công cuộc cải cách thể chế nhà nước, cải tổ kinh tế - xã hội sâu rộng.

Để kiến tạo thành công kỷ nguyên phát triển thịnh vượng mới, Việt Nam cần có quyết tâm và nỗ lực mới, cùng với định hướng chính sách và cách thức huy động nguồn lực phù hợp; đồng thời, nâng cao hiệu quả, chất lượng các mối quan hệ đối ngoại và quá trình hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh đó, quan hệ với Trung Quốc trở nên quan trọng hơn rất nhiều đối với Việt Nam.

Trung Quốc hiện đang ở một giai đoạn đặc biệt, cả về đối nội lẫn đối ngoại. Sau nhiều năm phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao vị thế trên trường quốc tế cũng như trong khu vực, Trung Quốc đang giải quyết những thách thức mới nảy sinh.

Trong tình hình đó, các đối tác láng giềng ngày càng trở nên quan trọng đối với Trung Quốc, trong đó, Việt Nam giữ vị trí đặc biệt. Từ đó nảy sinh nhu cầu thiết thực để Việt Nam và Trung Quốc cùng mở ra một giai đoạn mới trong quan hệ hợp tác song phương.

Những kết quả quan trọng của chuyến thăm Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho thấy, Việt Nam và Trung Quốc đã đạt được nhận thức chung và sự đồng thuận sâu rộng về việc cùng nhau mở ra vận hội mới cho quan hệ hữu nghị và hợp tác Việt Nam - Trung Quốc. Đây là vận hội hướng tới kiến tạo một tương lai mới, với tầm vóc và chất lượng cao hơn của quan hệ giữa hai nước. Đó cũng chính là bản chất và những tiêu chí cốt lõi của giai đoạn phát triển mới trong quan hệ song phương.

Cách đây vài năm, hai bên đã đề cập khái niệm "Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện thời đại mới". Thời kỳ quan hệ hợp tác song phương mới bây giờ đòi hỏi hai bên phải phát triển hơn nữa và nâng cấp mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, mở rộng phạm vi, cụ thể hóa hơn nữa nội hàm và nâng cao hiệu quả thiết thực của mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện để phù hợp với bối cảnh tình hình mới ở hai nước và trên thế giới, để đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi mà hai bên đặt ra cho mối quan hệ hợp tác song phương.

Những kết quả tốt đẹp của chuyến thăm Trung Quốc vừa qua của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có thể được coi là những bước đi cụ thể đầu tiên nhằm định hướng cho mối quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc trong thời kỳ mới ở cả hai nước, nhằm cụ thể hóa hơn nữa nội hàm của mối Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện thời kỳ mới Việt Nam - Trung Quốc, hướng tới định hình cấp độ và tầm vóc mới của khuôn khổ quan hệ đối tác này sao cho thích hợp với thời kỳ mới, có lợi thiết thực nhất cho cả hai nước trong thời kỳ quan hệ song phương mới.

Sự khác biệt cơ bản so với thời kỳ quan hệ song phương trước đã bắt đầu thể hiện rõ trước hết ở sự tin cậy chính trị giữa lãnh đạo hai nước, ở sự kết nối chiến lược giữa nền kinh tế hai nước, ở việc mở rộng phạm vi hợp tác và đưa quan hệ hợp tác đi vào chiều sâu, ở mức độ thể chế hóa ngày càng cao quan hệ hợp tác và ở mức độ đa dạng ngày càng lớn hình thức hợp tác song phương.

Văn kiện “Tuyên bố chung giữa nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa về việc tiếp tục làm sâu sắc quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược ở mức độ cao hơn trong thời kỳ mới” được Việt Nam và Trung Quốc công bố nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã thể hiện những chuyển biến nổi bật của mối quan hệ hợp tác Việt Nam - Trung Quốc hiện tại và bao hàm những định hướng dẫn dắt mối quan hệ này đi vào thời kỳ mới.

Văn kiện này không những chỉ quyết định tương lai của mối quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc, mà còn tạo dựng những tiền đề thuận lợi cơ bản đầu tiên để mối quan hệ song phương giữa Việt Nam và Trung Quốc dần phát triển trở thành một nhân tố có thể tác động rất mạnh mẽ tới diễn biến tình hình trên mọi phương diện ở khu vực Đông Nam Á và khu vực Đông Á, cũng như trong chừng mực nhất định cả ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Cấp độ mới và tầm vóc mới của mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Trung Quốc hiện hữu trong giá trị thiết thực mới của khuôn khổ quan hệ đối tác này đối với Việt Nam và Trung Quốc và ở tác động vượt ra ngoài khuôn khổ và giới hạn của phạm vi quan hệ hợp tác song phương, đi từ tác động khu vực tới tác động toàn cầu của khuôn khổ cấp độ quan hệ đối tác mới.

Việt Nam và Trung Quốc đều ý thức được rằng, cả hai bên đều vẫn còn phải cùng nhau nỗ lực rất nhiều và hiện vẫn còn tồn tại không ít vấn đề cần được giải quyết dứt điểm và ổn thỏa lâu bền. Kết quả tốt đẹp của chuyến thăm Trung Quốc vừa qua của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm củng cố niềm tin rằng mọi vấn đề còn tồn tại đều có thể được giải quyết và mọi trắc trở đều có thể được tháo gỡ trong thời gian tới.

Từ những kết quả ấy có thể thấy hai bên có đủ lý do xác đáng để lạc quan và tin tưởng vào triển vọng tương lai của mối quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc. Chưa khi nào, hai bên có được những điều kiện và tiền đề thuận lợi như thể địa lợi và nhân hòa cho công cuộc mở ra thời kỳ phát triển mới cho mối quan hệ song phương vì lợi ích thiết thực trước mắt và lợi ích chiến lược lâu dài cho cả hai bên.

Khi cùng nhau mở ra vận hội mới cho mối quan hệ hợp tác song phương này, Việt Nam và Trung Quốc trong thực chất cùng nhau tận dụng tác động của thời cuộc nhằm gây dựng nhân tố thiên thời để cộng hưởng hiệu ứng với nhân tố địa lợi và nhân hòa.

Trong văn kiện Tuyên bố chung nêu trên, Việt Nam và Trung Quốc đã biểu lộ chủ định và quyết tâm tranh thủ thiên thời, tận dụng địa lợi và phát huy nhân hòa để nắm bắt vận hội mới mà kiến tạo nên tương lai tươi sáng chung cho mối quan hệ Việt Nam - Trung Quốc.

Thực chất, thiên thời ở đây là cả Việt Nam và Trung Quốc hiện đều có uy tín và vị thế quốc tế cao, đều có tầm ảnh hưởng về chính trị châu lục và khu vực, đều phát triển mạnh mẽ và ổn định giữa khi thế giới, châu lục và khu vực đều rất cần những tâm điểm và hạt nhân ổn định chính trị, tăng trưởng kinh tế và có vai trò chính trị an ninh như Trung Quốc và Việt Nam.

Nhân hòa ở đây là sự đồng thuận quan điểm sâu rộng, phối hợp hành động hiệu quả và mức độ tin cậy chính trị rất cao giữa lãnh đạo cấp cao hai nước, là các mối quan hệ hữu nghị giữa nhân dân hai nước và mức độ kết nối kinh tế giữa Việt Nam và Trung Quốc. Địa lợi ở đây là nền tảng vững chắc của mối quan hệ hợp tác song phương và những thành quả quan trọng, to lớn mà hai bên đã đạt được cho đến nay trong việc kiến tạo và không ngừng thúc đẩy phát triển quan hệ hợp tác song phương.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân cùng các đại biểu thăm Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc ngày 14-4-2026.

Kết quả tốt đẹp của chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là thành công của đường lối đối ngoại hòa bình và hữu nghị, độc lập và tự chủ của Việt Nam. Đó là kết quả logic tốt đẹp của việc giải bài toán đối ngoại về xác định định hướng và ưu tiên chiến lược trong chính sách đối ngoại, về cách thức và lộ trình triển khai thực thi chính sách đối ngoại của Việt Nam nói chung, đặc biệt là đường lối, chính sách đối ngoại của Đại hội lần thứ XIV của Đảng vừa qua trong bối cảnh tình hình mới nhằm đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi mới và đạt được mục tiêu mới.

Bài viết: Đại sứ Trần Đức Mậu
Chỉ đạo thực hiện: Vũ Minh Tuấn
Chỉ đạo sản xuất: Chí Công - Nguyễn Sơn
Thiết kế: Thanh Nga