Tuyến đường tránh Hormuz bị tấn công, thị trường dầu mỏ chao đảo

Mỹ tung video không kích Iran, USS Tripoli áp sát chiến trường Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã công bố video ghi lại các đợt không kích nhằm vào mục tiêu được cho là các tàu chiến và máy bay tại Iran, đồng thời xác nhận tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli cùng mang theo khoảng 2.200 lính thủy đánh bộ đã có mặt tại Ấn Độ Dương.

Hình ảnh vệ tinh do Soar Atlas công bố cho thấy các đám cháy bùng phát tại hai trạm bơm dọc tuyến ống dẫn dầu Habshan-Fujairah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), vốn là tuyến vận chuyển quan trọng đưa dầu thô từ Abu Dhabi tới cảng Fujairah, đồng thời tránh đi qua Eo biển Hormuz.

Theo truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ, các đám cháy đã ảnh hưởng trực tiếp đến cơ sở hạ tầng dọc tuyến ống, vốn được thiết kế như một lộ trình xuất khẩu thay thế cho tuyến đường thủy chiến lược nói trên.

Đường ống Habshan-Fujairah được xây dựng nhằm vận chuyển dầu thô từ Abu Dhabi thẳng tới Fujairah, nằm bên bờ Vịnh Oman, cho phép các chuyến hàng tránh phụ thuộc vào Eo biển Hormuz.

Tuyến này từ lâu đã đóng vai trò như một phương án thay thế quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn hoặc đối mặt với rủi ro an ninh.

Quốc hội Iran chính thức áp phí quá cảnh tại Hormuz

Quốc hội Iran vừa chính thức thông qua đạo luật thu phí quá cảnh đối với tàu thương mại qua eo biển Hormuz. Theo các hãng tin Tasnim và Fars ngày 30/3, dự luật khẳng định quyền “chủ quyền, kiểm soát và giám sát” của Tehran đối với tuyến đường này, tạo nguồn thu mới cho ngân sách quốc gia.

Ông Mohammadreza Rezaei Kouchi, Chủ tịch Ủy ban Các vấn đề dân sự, mô tả đây là hoạt động thương mại đơn thuần: vì Iran đảm bảo an ninh cho hành lang nên việc thu phí là điều tất yếu. Theo TASS, các khoản phí dự kiến phải thanh toán bằng đồng rial của Iran.

Đáng chú ý, đạo luật cấm các tàu liên quan đến Mỹ, Israel và các quốc gia áp đặt trừng phạt đơn phương đối với Iran đi qua eo biển. Động thái này trực tiếp thách thức các quy định hàng hải quốc tế, biến điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới thành công cụ gây áp lực chính trị và kinh tế trực diện.

Tàu Pakistan, Trung Quốc và Ấn Độ băng qua eo biển Hormuz

Theo CNN, số lượng tàu băng qua eo biển Hormuz đang gia tăng. Cuối tuần qua, Pakistan thông báo Iran cho phép 20 tàu treo cờ nước này đi qua tuyến hàng hải trọng yếu. Ngoại trưởng Ishaq Dar cho biết trên mạng xã hội X rằng mỗi ngày sẽ có hai tàu quá cảnh, đồng thời nhận định: “Đây là một cử chỉ thiện chí và mang tính xây dựng của Iran”. Pakistan đã và đang nỗ lực làm trung gian giữa Mỹ và Iran nhằm tìm cách chấm dứt xung đột.

Riêng trong ngày thứ Hai, theo dịch vụ theo dõi tàu biển Marine Traffic, hai tàu container lớn của Trung Quốc đã băng qua eo biển và đang hướng tới cảng Klang tại Malaysia.

Trong số các tàu băng qua eo biển còn có hai tàu lớn của Ấn Độ chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) - mặt hàng đang khan hiếm tại Ấn Độ. Việc này diễn ra sau thỏa thuận giữa Iran và Ấn Độ hai tuần trước, cho phép hai tàu chở dầu treo cờ Ấn Độ đi qua eo biển.

Iran duy trì quan điểm rằng eo biển vẫn mở cửa cho các tàu không được vận hành bởi các quốc gia liên minh với Mỹ hoặc Israel.

Mỹ có ý định yêu cầu đồng minh Ả Rập chi trả cho cuộc chiến tại Iran

Tổng thống Donald Trump đang muốn yêu cầu các quốc gia Ả Rập đài thọ chi phí cho cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran, hiện ước tính lên tới hàng chục tỷ USD.

Tổng thống Donald Trump tham dự lễ đón tiếp tại Doha, Qatar vào tháng 5/2025. Ảnh: Reuters.

Người phát ngôn Karoline Leavitt xác nhận đây là một "ý tưởng" mà ông Trump đặc biệt quan tâm và có thể sớm đưa ra lời kêu gọi chính thức đến các nhà lãnh đạo khu vực.

Về tiền lệ lịch sử, động thái này gợi nhắc đến Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1990. Khi đó, các đồng minh và quốc gia khu vực đã huy động khoảng 54 tỷ USD (tương đương 134 tỷ USD ngày nay) để hỗ trợ Washington. Tuy nhiên, bối cảnh hiện tại có sự khác biệt rõ rệt: Mỹ và Israel đang đơn phương gây chiến với Iran mà không có sự tham gia của liên minh toàn cầu hay sự yêu cầu từ các nước láng giềng.

Bên cạnh đó, các ý kiến thân cận với chính quyền Trump còn đề xuất buộc Iran phải hoàn trả toàn bộ chiến phí bằng dầu mỏ. Ngược lại, phía Tehran kiên quyết bác bỏ và yêu cầu Mỹ phải bồi thường cho những tổn thất do chiến tranh gây ra.

Trong khi các bên tranh cãi về gánh nặng tài chính, Iran vẫn tiếp tục thực hiện các đợt đáp trả bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái trên diện rộng, làm gia tăng sự bất ổn trên khắp Trung Đông.

Israel dội bão lửa vào Tehran, phá hủy loạt cơ sở quân sự trọng yếu

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) vừa thông báo hoàn tất đợt không kích quy mô lớn nhắm thẳng vào thủ đô Tehran, đánh trúng các trung tâm chỉ huy và mạng lưới sản xuất vũ khí của Iran.

Theo thông cáo chính thức từ IDF, quân đội Israel đã thực hiện một "làn sóng tấn công diện rộng" đánh phá các cơ sở hạ tầng mà họ cáo buộc là thuộc về "chế độ khủng bố Iran" ngay tại trung tâm thủ đô Tehran. Thống kê trong 24 giờ qua, Israel đã dội bom xuống tổng cộng 170 mục tiêu trên khắp lãnh thổ Iran.

Các vị trí bị nhắm tới chủ yếu là các cơ sở nghiên cứu và dây chuyền sản xuất vũ khí công nghệ cao. Báo cáo chi tiết của IDF chỉ ra rằng đợt không kích đã xóa sổ nhiều cơ sở chiến lược, bao gồm: • Xưởng sản xuất động cơ UAV: Nơi cung cấp linh kiện then chốt cho đội quân máy bay không người lái của Iran. • Sở chỉ huy quân sự: Nhiều căn cứ đầu não tại khu vực phía Tây Iran đã bị san phẳng. • Cơ sở nghiên cứu vũ khí: Các địa điểm được cho là trung tâm phát triển công nghệ quân sự mới của Tehran.

Tàu dầu Kuwait trúng hỏa lực Iran tại cảng Dubai

Hãng thông tấn quốc gia Kuwait (KUNA) xác nhận một tàu chở dầu thô cỡ lớn của nước này vừa bị trúng đòn tập kích từ phía Iran khi đang neo đậu tại cảng Dubai (UAE).

Tàu chở dầu của Kuwait bốc cháy dữ dội tại cảng Dubai. Ảnh: X.

Vụ việc xảy ra vào ngày 31/3, nhắm trực diện vào tàu Al-Salmi thuộc biên chế của Tập đoàn Dầu khí quốc gia Kuwait (KPC). Theo báo cáo ban đầu, dù con tàu hứng chịu hỏa lực mạnh, may mắn không có thương vong về người được ghi nhận trong thủy thủ đoàn. Tuy nhiên, mối lo ngại lớn nhất hiện nay là nguy cơ ô nhiễm nghiêm trọng.

Phía KPC cảnh báo rằng tàu Al-Salmi đang trong trạng thái "ăn hàng" đầy tải (fully loaded) và cấu trúc tàu bị hư hại làm dấy lên lo ngại về một vụ tràn dầu quy mô lớn ra vùng biển xung quanh cảng Dubai. Hiện các chuyên gia kỹ thuật của KPC đang phối hợp cùng lực lượng chức năng tại chỗ để đánh giá mức độ thiệt hại thực tế và triển khai các biện pháp ngăn chặn sự cố môi trường.

Tây Ban Nha đóng cửa không phận đối với máy bay Mỹ

Ngày 30/03, Bộ trưởng Quốc phòng Tây Ban Nha Margarita Robles tuyên bố đóng cửa không phận quốc gia đối với mọi máy bay quân sự Mỹ liên quan đến cuộc chiến tại Iran.

Đây là động thái khẳng định lập trường phản đối quyết liệt của Madrid đối với chiến dịch quân sự do Mỹ và Israel dẫn đầu tại Trung Đông. Bà Robles khẳng định Tây Ban Nha không cấp phép cho quân đội Mỹ sử dụng không phận cũng như các căn cứ quân sự phối hợp (Rota và Morón) cho bất kỳ hành động nào liên quan đến chiến tranh Iran.

Thủ tướng Pedro Sánchez mô tả cuộc xung đột này là "bất hợp pháp, liều lĩnh và bất công". Tây Ban Nha hiện là quốc gia châu Âu có tiếng nói phản đối mạnh mẽ nhất đối với các hành động quân sự của Washington và Tel Aviv.

Tổng thống Donald Trump đã đe dọa trả đũa bằng cách cắt đứt quan hệ thương mại với Madrid sau khi bị từ chối quyền tiếp cận các căn cứ quân sự chiến lược tại miền Nam nước này. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Sánchez kiên trì bảo vệ các nguyên tắc luật pháp quốc tế, sau khi đã từng chỉ trích gay gắt chiến dịch của Israel tại Gaza.

Iran kêu gọi Saudi Arabia 'trục xuất' quân đội Mỹ

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi vừa gửi thông điệp cứng rắn tới Riyadh, khẳng định đã đến lúc Saudi Arabia phải chấm dứt sự hiện diện của lực lượng quân sự Mỹ trên lãnh thổ nước này để bảo đảm an ninh khu vực.

Ông Araghchi nhấn mạnh Iran luôn coi Saudi Arabia là một "quốc gia anh em". Nhà ngoại giao hàng đầu của Tehran khẳng định các chiến dịch quân sự hiện nay của Iran chỉ nhắm vào "những kẻ xâm lược" không hề tôn trọng người Arab hay người Iran, và cũng không hề mang đến sự đảm bảo an ninh nào.

Ngoại trưởng Iran đã đăng kèm hình ảnh một xác máy bay bị phá hủy hoàn toàn, trên thân vẫn còn nguyên phù hiệu của Không quân Mỹ. "Hãy nhìn xem chúng tôi đã làm gì với trung tâm chỉ huy trên không của họ", ông viết, ám chỉ việc Iran đã vô hiệu hóa thành công các phương tiện chỉ huy chiến lược của Mỹ.

Ông Trump: Iran gửi 20 tàu dầu là ‘dấu hiệu tôn trọng’ Mỹ

Tổng thống Donald Trump mô tả Iran gửi 20 tàu dầu là ‘dấu hiệu tôn trọng’ Mỹ. Ông khẳng định tiến trình đàm phán hiện nay đang đi trước kế hoạch nhiều tuần và đánh giá các cuộc thảo luận, bao gồm cả trực tiếp và gián tiếp, đang tiến triển "cực kỳ tốt".

Ông Trump nhận định Iran hiện nay là một "chế độ mới" với những nhân sự có thái độ "hợp lý" hơn so với các đối tác mà Mỹ từng đối đầu trước đây. "Họ đã đưa cho chúng ta 20 con tàu dầu - những tàu dầu rất lớn - đang đi qua eo biển Hormuz... Tôi khá chắc chắn chúng ta sẽ đạt được thỏa thuận", Tổng thống tuyên bố.

Ông Trump nhận định Iran hiện nay là một "chế độ mới" với những nhân sự có thái độ "hợp lý" hơn so với các đối tác mà Mỹ từng đối đầu trước đây.

Ông Trump tung video 'biển lửa' tại Iran giữa đợt tấn công mới Ông Trump đã đăng tải một đoạn video ghi lại loạt vụ nổ lớn ngay sau khi xuất hiện thông tin về đợt tấn công mới nhằm vào Iran. Đoạn clip cho thấy nhiều quả cầu lửa và cột khói bốc lên dữ dội, thắp sáng bầu trời đêm tại một khu vực đồi núi. Tuy ông Trump không nêu rõ thời gian và địa điểm cụ thể của các vụ nổ, RT cho là các cuộc không kích tại Isfahan.

Tuyên bố đàm phán với chế độ mới tại Iran là “ảo tưởng”

Cựu Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton đã công khai bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về việc Nhà Trắng đang đàm phán với một chính quyền Iran "ôn hòa và hợp lý hơn".

Ông Bolton khẳng định việc cho rằng chính quyền hiện tại ở Tehran khác biệt so với chế độ trước ngày 28/02 là điều “hoàn toàn ảo tưởng”. Ông nhấn mạnh rằng dù lãnh đạo tối cao Ali Khamenei đã bị tiêu diệt, cốt lõi của chính quyền này vẫn không thay đổi.

Trả lời phỏng vấn CNN, ông Bolton nhận định Iran là một "chế độ ý thức hệ" đã trải qua nhiều đợt thanh lọc nội bộ suốt nhiều thập kỷ. Theo ông, dù các gương mặt lãnh đạo có thể mới, nhưng hệ tư tưởng chính trị và tôn giáo vẫn được giữ nguyên.

Phát biểu của ông Bolton nhằm đáp trả trực tiếp bài đăng của Tổng thống Trump trên mạng xã hội Truth Social. Trước đó, ông Trump tuyên bố Hoa Kỳ đang có những “cuộc thảo luận nghiêm túc với một chế độ mới và hợp lý hơn” để tiến tới chấm dứt các hoạt động quân sự tại Iran.

Mỹ cưỡng chế kho uranium của Iran?

Theo Wall Street Journal, Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc chiến dịch quân sự nhằm thu giữ khoảng 450kg uranium làm giàu của Iran để ngăn chặn nguy cơ phát triển vũ khí hạt nhân.

Tổng thống Donald Trump. Ảnh: Reuters.

Hiện tại ông Trump vẫn để ngỏ khả năng sử dụng vũ lực tại các cơ sở như Isfahan và Natanz. Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định Lầu Năm Góc đang chuẩn bị các phương án tác chiến tối ưu.

Các chuyên gia cảnh báo đây là nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm, buộc quân đội Mỹ phải xâm nhập lãnh thổ Iran dưới hỏa lực mạnh để thu hồi khoảng 40 - 50 thùng chứa chuyên dụng.

Tuy nhiên, Washington có thể hủy bỏ kế hoạch nếu Tehran đồng ý chuyển giao uranium thông qua thỏa thuận ngoại giao. Việc cưỡng chế thu hồi vật liệu hạt nhân được dự báo sẽ vấp phải đòn trả đũa khốc liệt, có nguy cơ làm trầm trọng thêm cuộc xung đột khu vực hiện nay.

Giá dầu Brent chạm mốc 116 USD/thùng

Sáng 30/03, giá dầu thô Brent tăng 2% lên mức 116 USD/thùng. Kể từ đầu tháng 3, giá dầu đã tăng 59%, ghi nhận mức tăng trưởng theo tháng cao nhất trong lịch sử, vượt qua kỷ lục thiết lập năm 1990 khi Iraq xâm lược Kuwait.

Tổng thống Trumpxác nhận đang cân nhắc phương án chiếm giữ đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu cốt lõi của Iran. Tổng thống Mỹ khẳng định việc kiểm soát nguồn dầu tại Iran là mục tiêu ưu tiên hàng đầu của ông hiện nay, tuy nhiên đến nay quyết định cuối cùng vẫn chưa được đưa ra.

Căng thẳng địa chính trị ngày càng leo thang khi Mỹ bổ sung 3.500 binh sĩ đến khu vực Trung Đông. Lực lượng Houthi tại Yemen chính thức tham chiến và bắn tên lửa đạn đạo vào Israel, đe dọa nghiêm trọng đến an ninh năng lượng toàn cầu.

Trước tình hình này, Thủ tướng Keir Starmer triệu tập khẩn cấp lãnh đạo các tập đoàn năng lượng (Shell, BP, Equinor) và các tổ chức tài chính để thảo luận biện pháp ứng phó kịch bản phong tỏa eo biển Hormuz.

Chuyên gia Ipek Ozkardeskaya (Swissquote) nhận định nếu chiến tranh kéo dài, giá dầu có thể chạm ngưỡng 150-200 USD/thùng, gây ra tình trạng suy thoái kinh tế toàn cầu.

IRGC: các đại học liên quan Mỹ - Israel là ‘mục tiêu quân sự hợp pháp’

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vừa đưa ra thông báo chính thức coi tất cả các cơ sở giáo dục đại học có liên kết với Mỹ và Israel tại khu vực Tây Á là mục tiêu tấn công quân sự hợp pháp. Động thái này nhằm đáp trả các cuộc không kích trước đó nhắm vào Đại học Công nghệ Isfahan (IUT) và Đại học Khoa học và Công nghệ Iran (IUST) tại Tehran.

Theo TJP, IRGC yêu cầu sinh viên, giảng viên và cư dân sống xung quanh các cơ sở giáo dục có liên kết với Mỹ phải giữ khoảng cách tối thiểu 1 km để tránh thiệt hại về tính mạng khi các cuộc tấn công xảy ra.

Đại sứ quán Mỹ tại Baghdad đã xác nhận thông tin về ý định tấn công của Iran và các nhóm ủy nhiệm nhắm vào đại học tại Baghdad, Sulaymaniyah và Dohuk.

Phía Mỹ nhận định chính phủ Iraq không đủ khả năng ngăn chặn các cuộc tấn công xuất phát từ lãnh thổ nước này. Bộ Ngoại giao Mỹ yêu cầu mọi công dân Mỹ phải rời khỏi Iraq ngay lập tức để đảm bảo an toàn.

Mỹ - Israel và Iran leo thang tấn công các mục tiêu dân sự

Trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tuần đang được triển khai, Mỹ và Israel đã gia tăng cường độ tấn công vào các địa điểm dân sự tại Iran.

Theo dữ liệu từ Al Jazeera, hàng nghìn cuộc không kích của liên quân đã nhắm vào hạ tầng quân sự và dân sự, bao gồm bệnh viện, trường học và khu dân cư của quốc gia 90 triệu dân này.

Phía Iran báo cáo hơn 2.000 người thiệt mạng sau các đợt tấn công vào khoảng 90.000 địa điểm dân sự. Song song đó, Israel bị cáo buộc đang mở rộng "kịch bản Gaza" sang Lebanon. Tại dải Gaza, số người Palestine tử vong do lực lượng Israel gây ra hiện đã vượt mức 72.000 người.

Đáp trả các động thái trên, Iran thực hiện nhiều cuộc tấn công trả đũa nhắm vào cơ sở quân sự, công nghiệp, dân sự và năng lượng của Israel, khiến ít nhất 19 người thiệt mạng. Các căn cứ quân sự của Mỹ tại vùng Vịnh cũng chịu tổn thất với ít nhất 25 người tử vong, trong đó có 13 binh sĩ Mỹ.

Đáng chú ý, phạm vi tấn công từ phía Mỹ và Israel đã mở rộng sang hệ thống lưới điện và nhà máy khử muối nước biển. Iran cũng đã nhắm mục tiêu vào một nhà máy khử muối tại Kuwait vào Chủ nhật vừa qua, gây lo ngại sâu sắc cho các quốc gia vùng Vịnh vốn phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung cấp nước này.

Nhà máy lọc dầu của Israel bốc cháy dữ dội Ngày 30/3, khói đen dày đặc bốc lên từ khu phức hợp nhà máy lọc dầu Bazan nằm ở thành phố Haifa (Israel). Theo điều tra ban đầu, mảnh vỡ sau vụ đánh chặn tên lửa thành công rơi xuống bồn chứa nhiên liệu, gây ra vụ cháy. Mái của một tòa nhà trong khu phức hợp cũng bốc cháy vì mảnh vỡ. Vụ cháy đã được lực lượng cứu hộ kiểm soát thành công và không gây ra thương vong.

Minh Anh