Tuyên Quang: Đến Xà Phìn vào tháng 10, hòa mình vào Lễ hội Mùa Vàng-Làng Nhà Rêu

Những ngôi nhà với mái rêu phong xanh nơi núi rừng vùng biên giới Thanh Thủy (Tuyên Quang). (Ảnh: Đức Thọ/TTXVN)

Giữa không gian núi rừng hùng vĩ, những thửa ruộng bậc thang vào mùa lúa chín cùng những nếp nhà rêu phủ mang đậm dấu ấn thời gian, Lễ hội Mùa Vàng-Làng Nhà Rêu Xà Phìn năm 2026 sẽ diễn ra tại thôn Xà Phìn, xã Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang.

Theo kế hoạch, Lễ hội sẽ chính thức khai mạc vào 7 giờ 45 ngày 10/10/2026. Lễ hội là dịp giới thiệu, quảng bá vẻ đẹp thiên nhiên, cảnh quan ruộng bậc thang và nét độc đáo của Làng Nhà Rêu Xà Phìn; đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc Dao.

Trong khuôn khổ Lễ hội sẽ diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, trải nghiệm hấp dẫn như hội thi giã bánh dày, hội thi gặt lúa, hội thi sao chè, hội thi mâm cơm ẩm thực dân tộc Dao. Du khách cũng có cơ hội "check-in" Làng Nhà Rêu, khám phá những thửa ruộng bậc thang và chiêm ngưỡng sắc vàng mùa lúa chín.

Thông qua các hoạt động, Lễ hội góp phần tạo không gian giao lưu văn hóa cộng đồng, quảng bá sản vật, món ăn truyền thống và vẻ đẹp con người Xà Phìn; đồng thời giới thiệu tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái gắn với cảnh quan ruộng bậc thang và Làng Nhà Rêu.

Ẩn mình dưới chân dãy Tây Côn Lĩnh hùng vĩ, thôn Xà Phìn, xã Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang mang một vẻ đẹp rất riêng, mộc mạc và nguyên sơ. Những mái nhà lợp lá cọ phủ rêu xanh trầm mặc, thấp thoáng giữa làn sương sớm, nằm bên những thửa ruộng bậc thang uốn lượn theo sườn núi. Khi mùa Thu về, Xà Phìn khoác lên mình sắc vàng óng của lúa chín, tạo nên một bức tranh thiên nhiên ngoạn mục, khiến bất cứ ai đặt chân đến say lòng.

Phụ nữ Dao bên ngôi nhà mái rêu. (Ảnh: Đức Thọ/TTXVN)

Người dân Xà Phìn thường chỉ gieo cấy một vụ lúa trong năm. Mùa Hè là mùa nước đổ. Khi đó, những thửa ruộng bậc thang căng đầy nước, phản chiếu mây trời như những tấm gương lớn giữa núi rừng. Đến mùa lúa chín, từng thửa ruộng nối tiếp nhau chuyển sang sắc vàng, trải dài theo sườn núi, biến Xà Phìn thành một "biển vàng” đẹp mắt.

Xà Phìn hiện có 54 hộ với 270 nhân khẩu, 100% là đồng bào Dao sinh sống. Với người dân nơi đây, những mái nhà rêu phủ xanh không chỉ là hình ảnh thân thuộc gắn bó qua nhiều thế hệ, mà còn là một nét đặc trưng góp phần tạo nên bản sắc riêng. Hiện thôn còn 11 ngôi nhà có mái rêu. Qua thời gian, rêu phủ lên mái nhà theo những mùa sương, gắn với cách dựng nhà và sử dụng vật liệu truyền thống của đồng bào Dao, tạo nên vẻ đẹp trầm mặc, độc đáo cho bản làng.

Phát huy lợi thế về cảnh sắc thiên nhiên và không gian văn hóa truyền thống, nhiều hộ dân đã mạnh dạn phát triển du lịch cộng đồng, mở homestay, dịch vụ ăn uống, nghỉ ngơi để phục vụ du khách. Những ngôi nhà sàn rêu phong được cải tạo một cách khéo léo thành điểm dừng chân, nơi lưu trú qua đêm, mang đến cho du khách những trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên và đời sống bản địa.

Đến Xà Phìn, du khách không chỉ bắt gặp một bản làng miền núi bình dị mà còn được hòa mình vào một không gian văn hóa sống động, nơi con người gắn bó với thiên nhiên, nơi những mái nhà rêu phong như kể lại câu chuyện về sức sống bền bỉ của đồng bào Dao dưới chân dãy Tây Côn Lĩnh. Chính những giá trị giản dị, mộc mạc, nguyên sơ và đậm đà bản sắc ấy đã tạo nên sức hút riêng, góp phần đưa Xà Phìn trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách.

Mùa Thu ở Xà Phìn không chỉ quyến rũ bởi sắc vàng óng của những thửa ruộng bậc thang mùa lúa chín mà còn bởi nhịp sống chậm rãi, bình yên. Giữa không gian bảng lảng sương núi, những nếp nhà rêu phong lặng lẽ đứng đó qua bao mùa mưa nắng, hòa cùng tiếng nói cười của người dân và hương thơm dịu ngọt của lúa mới. Tất cả tạo nên một bức tranh hài hòa giữa thiên nhiên và văn hóa, để mỗi du khách khi đến Xà Phìn đều có thể cảm nhận một vẻ đẹp mộc mạc mà khó quên./.