Tuyên Quang nâng năng lực phổ biến pháp luật từ cơ sở

Tuyên Quang đang hướng công tác PBGDPL ngày càng sát hơn với nhu cầu thực tế ở cơ sở. Ảnh: Gia Huy

Đưa tình huống đời sống vào buổi tập huấn

Với một tuyên truyền viên pháp luật hay hòa giải viên ở thôn, tổ dân phố, điều khó không chỉ là nhớ được quy định. Khi đứng trước một mâu thuẫn gia đình, tranh chấp dân sự hay một trường hợp người dân cần hướng dẫn về hộ tịch, điều quan trọng hơn là hiểu đúng vấn đề, biết quy định nào cần áp dụng và lựa chọn cách giải thích, vận động sao cho người dân dễ tiếp nhận.

Để tháo gỡ bài toán này, xã Bắc Quang (Tuyên Quang) đã đổi mới công tác bồi dưỡng, chuyển từ lý thuyết thuần túy sang chú trọng thực hành kỹ năng phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL), hòa giải và nghiệp vụ hộ tịch.

Đây là những nhiệm vụ có mối liên hệ trực tiếp với đời sống của người dân, góp phần phòng ngừa tranh chấp, hạn chế phát sinh khiếu kiện, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và tăng cường khả năng tiếp cận pháp luật của người dân ngay từ cơ sở.

Điểm mới trong cách làm này là đưa trực tiếp các vấn đề thực tiễn vào chương trình tập huấn. Nhờ đó, buổi bồi dưỡng không dừng ở lý thuyết suông hay phổ biến quy định, mà tập trung nâng cao năng lực ứng dụng luật để giải quyết các vướng mắc thường gặp của người dân.

Thực tiễn cho thấy, hiệu quả của công tác hòa giải cơ sở phụ thuộc lớn vào năng lực toàn diện của đội ngũ hòa giải viên. Là "tuyến đầu" tiếp xúc với mâu thuẫn dân cư, nếu chỉ dừng ở lý thuyết suông mà thiếu kỹ năng dân vận và phân tích tình huống, pháp luật sẽ khó đi vào cuộc sống. Ngược lại, sự kết hợp giữa hiểu biết pháp luật và nghệ thuật thuyết phục chính là "chìa khóa" để tháo gỡ vướng mắc ngay từ cơ sở, giảm tải cho hệ thống tư pháp và giữ vững an ninh trật tự tại địa phương.

Từ mô hình điểm tại huyện Bắc Quang, bài toán nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ pháp luật cơ sở nhanh chóng được nhân rộng trên phạm vi toàn tỉnh.

Hướng mạnh về địa bàn dân cư

Ngày 05/10/2026, Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang tổ chức Hội nghị tập huấn bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng về PBGDPL; chuẩn tiếp cận pháp luật; hòa giải ở cơ sở và công tác hộ tịch với sự tham gia của đại diện lãnh đạo Ủy ban nhân dân, công chức phụ trách công tác tư pháp, tuyên truyền viên pháp luật cấp xã và hoà giải viên ở cơ sở của 94/124 xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Theo Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang Vũ Thị Như Trang, việc nâng cao chất lượng công tác PBGDPL; hòa giải ở cơ sở; xây dựng cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật và thực hiện tốt công tác hộ tịch có ý nghĩa hết sức quan trọng, góp phần tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, xây dựng chính quyền cơ sở ngày càng chuyên nghiệp, gần dân và phục vụ Nhân dân. Đặc biệt, theo quy định về đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật, việc tổ chức bồi dưỡng, tập huấn cho đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở, tuyên truyền viên pháp luật là một trong những nội dung quan trọng để xem xét, đánh giá kết quả thực hiện các tiêu chí của cấp xã.

Thông qua các chuyên đề, báo cáo viên của Sở Tư pháp đã tập trung làm rõ những nội dung mới, những vấn đề cần lưu ý trong quá trình tổ chức thực hiện; đồng thời hướng dẫn kỹ năng nghiệp vụ gắn với yêu cầu thực tiễn tại địa phương.

Thay vì chỉ trình bày chuyên đề theo cách truyền thống, chương trình còn sử dụng video mô phỏng quy trình một buổi hòa giải và quy trình đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật. Cách tiếp cận trực quan giúp người làm công tác ở xã, phường dễ hình dung các bước thực hiện, từ đó thuận lợi hơn khi áp dụng vào công việc hằng ngày.

Từ những vướng mắc được đưa ra tại một lớp tập huấn ở Bắc Quang đến chương trình bồi dưỡng kết nối hàng chục xã, phường, có thể thấy Tuyên Quang đang hướng công tác PBGDPL ngày càng sát hơn với nhu cầu thực tế ở cơ sở. Mục tiêu không chỉ là để đội ngũ tuyên truyền viên, hòa giải viên “biết thêm luật”, mà quan trọng hơn là biết giải thích, biết vận dụng và biết hướng dẫn người dân tìm được cách giải quyết phù hợp khi phát sinh vấn đề pháp lý.