Tuyển sinh đại học 2026: Phân hóa nguồn tuyển

Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT 2026. Ảnh: Quang Vinh

Có trường gần 10 thí sinh cạnh tranh 1 chỉ tiêu

Theo dữ liệu từ hệ thống tuyển sinh chung, Trường ĐH Công Thương TPHCM ghi nhận gần 83.000 thí sinh đăng ký xét tuyển. Với 8.500 chỉ tiêu đào tạo ĐH chính quy, trung bình mỗi chỉ tiêu có gần 10 thí sinh cạnh tranh. Dù vậy, số lượng hồ sơ đăng ký vào trường vẫn giảm hơn 10.000 so với năm trước. Theo lãnh đạo nhà trường, nguyên nhân một phần đến từ quy định mới yêu cầu thí sinh phải đạt tối thiểu 15 điểm theo tổ hợp xét tuyển mới đủ điều kiện đăng ký, đồng thời mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng.

Trường ĐH Y Dược TPHCM tiếp tục nằm trong nhóm trường có sức hút lớn khi có hơn 17.000 thí sinh đăng ký xét tuyển, trong khi tổng chỉ tiêu chỉ 2.746, tương đương tỷ lệ cạnh tranh hơn 6 thí sinh cho một suất học. Năm nay, trường chỉ sử dụng kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển và không dùng điểm bảo lưu từ các năm trước.

Tương tự, Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TPHCM) ghi nhận hơn 20.000 thí sinh đăng ký cho 3.200 chỉ tiêu, bình quân hơn 6 thí sinh cạnh tranh một chỗ học. Dù tăng thêm 500 chỉ tiêu so với năm trước, trường vẫn áp dụng ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào khá cao và sử dụng phương thức xét tuyển tổng hợp.

Ở góc độ ngành học, khối STEM tiếp tục là điểm sáng của mùa tuyển sinh năm nay. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT), hơn 50% thí sinh lựa chọn các ngành STEM, chiếm khoảng 30% trong tổng số hơn 7,18 triệu nguyện vọng. Nhiều trường dự báo điểm chuẩn các ngành công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, an toàn thông tin và kỹ thuật sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao, dao động từ 27 đến trên 28 điểm tại các trường tốp đầu.

Nguồn tuyển vẫn là bài toán với nhiều trường

Trái ngược với sức hút của nhóm trường dẫn đầu, nhiều trường ĐH ngoài công lập và trường địa phương vẫn chưa thể yên tâm về kết quả tuyển sinh, dù số lượng hồ sơ đăng ký không giảm.

Trường ĐH Công nghệ TPHCM ghi nhận khoảng 37.000 nguyện vọng, tương đương năm trước. Trường ĐH Gia Định có hơn 26.000 thí sinh đăng ký, tăng gấp đôi so với năm 2025. Trường ĐH Cửu Long có 7.414 thí sinh đăng ký, tăng nhẹ so với năm ngoái, trong khi Trường ĐH Công nghệ Miền Đông cũng tăng khoảng 400 hồ sơ.

Tuy nhiên, theo các trường, số lượng đăng ký chưa phản ánh chính xác khả năng trúng tuyển và nhập học. Hiện các cơ sở đào tạo mới chỉ biết tổng số hồ sơ đăng ký, chưa có dữ liệu về nguyện vọng ưu tiên của thí sinh. Vì vậy, tỷ lệ ảo cũng như số lượng nhập học thực tế chỉ có thể xác định sau khi Bộ GDĐT hoàn tất quá trình lọc ảo trên toàn quốc.

Theo Bộ GDĐT, năm 2026 có hơn 1,2 triệu thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT, trong đó hơn 874.000 thí sinh đăng ký xét tuyển đại học với 7.180.860 nguyện vọng, bình quân khoảng 8,2 nguyện vọng mỗi thí sinh.

Thực tế những năm gần đây cho thấy nhiều cơ sở đào tạo vẫn chưa tuyển đủ chỉ tiêu, trong khi tổng chỉ tiêu tiếp tục tăng, khiến áp lực cạnh tranh nguồn tuyển ngày càng lớn.

Đánh giá về bức tranh tuyển sinh năm 2026, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GDĐT) cho rằng, điều cần quan tâm không phải là tổng số hơn 7,18 triệu nguyện vọng, mà là khả năng chuyển hóa từ đăng ký sang trúng tuyển và nhập học thực tế. Theo ông Thảo, cần phân biệt rõ ba giai đoạn: đăng ký xét tuyển, trúng tuyển và xác nhận nhập học, bởi mỗi thí sinh chỉ được trúng tuyển vào một nguyện vọng cao nhất đáp ứng điều kiện. Vì vậy, số lượng nguyện vọng lớn không đồng nghĩa tất cả người đăng ký đều trở thành sinh viên. Mục tiêu của tuyển sinh không phải khuyến khích thí sinh đăng ký thật nhiều nguyện vọng, mà là lựa chọn đúng ngành học, phù hợp với năng lực, sở trường và định hướng nghề nghiệp lâu dài.

Bức tranh tuyển sinh năm 2026 vì vậy tiếp tục phản ánh sự phân hóa rõ giữa các cơ sở đào tạo. Trong khi các trường có thương hiệu, nhóm ngành STEM và những ngành gắn với nhu cầu thị trường lao động duy trì sức hút lớn, nhiều trường vẫn phải chờ kết quả lọc ảo và xác nhận nhập học mới có thể đánh giá chính xác hiệu quả tuyển sinh. Điều này cũng đặt ra yêu cầu các cơ sở đào tạo tiếp tục nâng cao chất lượng chương trình, tăng cường gắn kết với nhu cầu nhân lực và tạo sức hấp dẫn để nâng cao năng lực cạnh tranh trong những mùa tuyển sinh tiếp theo.