Tuyển sinh Đại học 2026: Xu hướng xét tuyển kết hợp lên ngôi

Ða dạng phương thức

Trong bối cảnh tuyển sinh ĐH ngày càng hướng tới đánh giá toàn diện năng lực người học, nhiều cơ sở giáo dục ĐH đã điều chỉnh phương thức xét tuyển theo hướng kết hợp nhiều tiêu chí. Việc giảm tỉ trọng học bạ và tăng vai trò của các kì thi đánh giá năng lực hoặc điểm thi tốt nghiệp THPT được xem là bước đi nhằm bảo đảm công bằng, đồng thời phản ánh đầy đủ hơn năng lực học tập của thí sinh.

Một trong những đơn vị triển khai rõ nét xu hướng này là ĐH Quốc gia TPHCM khi áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp. Đây là phương thức xét tuyển thống nhất trong toàn hệ thống, cho phép thí sinh sử dụng đồng thời nhiều nguồn dữ liệu để xét tuyển.

Cụ thể, thí sinh có thể sử dụng kết quả kì thi tốt nghiệp THPT, kết quả kì thi đánh giá năng lực do ĐH này tổ chức, kết quả học tập THPT (học bạ) cùng một số tiêu chí bổ sung khác để tham gia xét tuyển. Cách tiếp cận này nhằm phản ánh năng lực học tập một cách toàn diện, hạn chế việc phụ thuộc vào một kết quả thi hoặc một thành tích học tập riêng lẻ.

Theo định hướng tuyển sinh của ĐH Quốc gia TPHCM, các trường thành viên được trao quyền tự chủ trong việc xác định ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào, xây dựng hệ số quy đổi và trọng số cho từng tiêu chí xét tuyển. Việc xác định các hệ số này phải bảo đảm phù hợp với đặc thù ngành đào tạo, đồng thời tuân thủ quy định của Bộ GD&ĐT và chịu trách nhiệm giải trình trước xã hội.

Tùy từng trường thành viên, các hệ số này có thể khác nhau. Việc xác định trọng số thường dựa trên tỉ lệ nhập học theo từng phương thức trong ba năm gần nhất hoặc thông qua phân tích mối tương quan giữa điểm xét tuyển và kết quả học tập của sinh viên sau khi nhập học.

Một điểm đáng chú ý trong chính sách tuyển sinh của ĐH Quốc gia TPHCM là việc áp dụng cơ chế cộng điểm cho thí sinh đến từ 149 trường THPT thuộc danh sách ưu tiên xét tuyển. Những thí sinh này khi đăng kí vào các trường thành viên có thể được cộng điểm thưởng tối đa 5 điểm trên thang điểm 100 (mức điểm cụ thể do từng trường thành viên quy định).

Trong giai đoạn 2026-2028, chính sách cộng điểm này áp dụng với thí sinh thuộc 149 trường THPT nếu đáp ứng đồng thời hai điều kiện: Học tối thiểu hai năm tại trường và có học lực trung bình cả ba năm THPT đạt từ loại Tốt trở lên. Từ năm 2029, chính sách ưu tiên này sẽ chỉ còn áp dụng đối với thí sinh học tại các trường THPT chuyên.

Không chỉ ĐH Quốc gia TPHCM, nhiều cơ sở giáo dục ĐH khác như Trường ĐH Ngoại thương, ĐH Kinh tế Quốc dân hay ĐH Bách khoa Hà Nội cũng áp dụng phương thức xét tuyển kết hợp. Với cách thức này, mỗi thành tố trong hồ sơ xét tuyển đều có vai trò nhất định trong tổng điểm xét tuyển, góp phần tạo nên bức tranh đánh giá toàn diện hơn về năng lực của thí sinh.

Thí sinh cần xác định rõ mục tiêu

Song song với việc đa dạng hóa phương thức tuyển sinh, nhiều trường ĐH hiện nay cũng tổ chức các kì thi riêng để phục vụ công tác tuyển sinh. Kết quả của những kì thi này không chỉ được sử dụng tại chính trường tổ chức mà còn được một số trường khác chấp nhận trong quá trình xét tuyển.

Theo PGS.TS Nguyễn Thanh Chương, Bí thư Đảng ủy Trường ĐH Giao thông Vận tải, trước hết thí sinh cần xác định rõ mục tiêu nghề nghiệp và ngành học mong muốn theo đuổi. Khi đã xác định được ngành học, thí sinh mới nên tìm hiểu xem những trường nào đào tạo ngành đó và các trường sử dụng kết quả thi nào để xét tuyển.

“Hiện nay các trường có tổ chức kì thi riêng. Kì thi này để xét các thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển vào trường đó và các kì thi đánh giá năng lực để lấy kết quả xét tuyển. Vì vậy thí sinh cần phân biệt rõ giữa hai loại kì thi này”, PGS.TS Nguyễn Thanh Chương lưu ý.

Thí sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh năm 2026.

Đối với kì thi tuyển sinh riêng của từng trường, thí sinh thường chỉ có cơ hội tham gia một lần. Do đó, việc chuẩn bị tâm lí, nắm rõ quy chế thi và phương thức tổ chức rất quan trọng để tránh những sai sót không đáng có.

Theo PGS.TS Nguyễn Thanh Chương, về mặt kiến thức, phần lớn các kì thi riêng hiện nay vẫn tập trung vào khối kiến thức cơ bản của các môn như Toán, Văn và các môn khoa học tự nhiên hoặc khoa học xã hội. Đây cũng chính là nền tảng kiến thức phục vụ cho kì thi tốt nghiệp THPT. Thí sinh cần tập trung vào những kiến thức cơ bản này để có thể đạt kết quả tốt trong nhiều kì thi khác nhau.

Đối với các kì thi đánh giá năng lực được sử dụng để xét tuyển vào nhiều trường ĐH, thí sinh cần tìm hiểu rõ những trường nào sử dụng kết quả của kì thi đó. Trong những năm gần đây, các kì thi đánh giá năng lực của 2 ĐH Quốc gia hay kì thi đánh giá tư duy của ĐH Bách khoa Hà Nội đã thu hút đông đảo thí sinh tham gia.

Thí sinh cũng cần nắm rõ quy trình tổ chức, quy chế thi cũng như cấu trúc bài thi để hạn chế những sai sót không đáng có trong quá trình làm bài.

Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Thanh Chương, dù là kì thi nào, thí sinh cũng cần chuẩn bị tâm thế nghiêm túc và quyết tâm đạt kết quả tốt nhất. “Tôi tin rằng nếu thí sinh nắm chắc kiến thức cơ bản thì sẽ có kết quả tốt trong các kì thi đánh giá, dù đó là kì thi của trường nào”, ông Chương nói.

Ở góc độ quản lí nhà nước, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục ĐH (Bộ GD&ĐT) cho rằng, thời điểm tuyển sinh ĐH là một cột mốc quan trọng đối với học sinh lớp 12. Ông khuyến khích thí sinh chủ động tìm hiểu thông tin tuyển sinh và trao đổi trực tiếp với đại diện các trường để có lựa chọn phù hợp.

“Chúng ta đang sống trong một kỉ nguyên mà trí tuệ nhân tạo, kinh tế xanh, công nghệ số và hội nhập toàn cầu đang tái định hình mọi lĩnh vực. Những ngành nghề của hôm qua có thể không còn là trung tâm của ngày mai, trong khi những nghề của ngày mai có thể chưa kịp xuất hiện”, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo nhận định. Trong bối cảnh đó, việc lựa chọn ngành học không chỉ đơn thuần là chọn một chương trình đào tạo hay một tấm bằng, mà còn là con đường phát triển cá nhân trong dài hạn.

Nghiêm Huê