Tuyển sinh lớp 10: Tư vấn đăng ký nguyện vọng theo hướng phù hợp nhất

Từ ngày 10/4, học sinh lớp 9 tại Hà Nội bắt đầu đăng ký dự tuyển vào lớp 10 công lập năm học 2026 - 2027. Ảnh minh họa: Khánh Hòa - TTXVN

Dù được đánh giá là thuận lợi, song việc đăng ký trực tuyến cũng khiến không ít phụ huynh, học sinh băn khoăn khi theo dõi số lượng đăng ký theo từng nguyện vọng trên hệ thống. Nhiều ý kiến cho rằng nếu lựa chọn không hợp lý, thí sinh có thể gặp rủi ro không trúng tuyển cả 3 nguyện vọng.

* Áp lực ngay từ việc chọn trường

Theo hướng dẫn tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông năm học 2026-2027 của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, mỗi học sinh lớp 9 được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào các trường công lập không chuyên bất kỳ. Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội khuyến khích học sinh sử dụng tài khoản định danh điện tử VneID để đăng nhập và khai phiếu đăng ký dự tuyển tại Cổng tuyển sinh đầu cấp của thành phố, địa chỉ: tsdaucap.hanoi.gov.vn.

Đây là năm đầu tiên thành phố Hà Nội triển khai đăng ký dự tuyển lớp 10 theo hình thức trực tuyến. Việc này mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng khiến không ít phụ huynh, học sinh băn khoăn khi theo dõi số lượng đăng ký theo từng nguyện vọng trên hệ thống.

Trước đó, từ ngày 4/4 đến 17 giờ ngày 6/4, các học sinh đã có thời gian đăng ký thử nghiệm. Từ thực tế 3 ngày tập dượt đăng ký trên hệ thống, nhiều phụ huynh lo lắng khi có thể biết được số lượng thí sinh đăng ký vào từng trường, từng nguyện vọng, đặc biệt là khi số lượng nguyện vọng tăng nhanh ở các trường tốp đầu cũng như những trường ở khu vực ngoại thành.

Anh Nguyễn Phi Quang (phường Đông Ngạc, Hà Nội), có con học lớp 9 Trường Trung học cơ sở Đông Ngạc băn khoăn, liệu số lượng đăng ký vượt chỉ tiêu có ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội trúng tuyển của con mình hay không.

“Sức học của con tôi khá tốt nên cháu mong muốn đăng ký dự tuyển vào các trường trong top đầu. Tuy nhiên, năm nay, việc đăng ký nguyện vọng dự tuyển không bị giới hạn khu vực nên tôi khá lo lắng, nhất là trong ngày đăng ký thử thì những trường top ghi nhận rất đông nguyện vọng”, anh Quang chia sẻ.

Con gái chị Ngô Minh Thúy (phường Long Biên, Hà Nội) cũng học tốt và mong muốn đăng ký dự tuyển vào Trường Trung học phổ thông Nguyễn Gia Thiều. Tuy nhiên, dù con học chắc song gia đình chị vẫn khá lo lắng và loay hoay khi thời điểm đăng ký đang đến rất gần.

“Tỷ lệ trúng tuyển công lập không cao nên đăng ký như thế nào để con vừa đỗ được vào trường mong muốn vừa không trượt hết các nguyện vọng. Đây là điều mà gia đình tôi bàn bạc cả tháng nay”, chị Thúy chia sẻ.

* Cần chọn trường theo năng lực

Tuyển sinh lớp 10 công lập tại Hà Nội năm học 2026-2027 có điều chỉnh đáng chú ý về mức chênh lệch điểm giữa các nguyện vọng. Nếu như trước đây, mỗi nguyện vọng chênh nhau 1 điểm, thì năm nay khoảng cách này được giảm xuống còn 0,5 điểm.

Thí sinh đến nhập học tại trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Thu Hoài - TTXVN

Cụ thể, thí sinh không trúng tuyển nguyện vọng 1 sẽ được xét nguyện vọng 2 nếu có điểm cao hơn điểm chuẩn của trường ít nhất 0,5 điểm. Nếu tiếp tục không trúng tuyển, thí sinh được xét nguyện vọng 3 với điều kiện điểm cao hơn điểm chuẩn tối thiểu 1 điểm. Quy định này được đánh giá là linh hoạt hơn, góp phần tăng cơ hội trúng tuyển.

Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh vào lớp 10 vẫn rất lớn. Năm học 2026-2027, Hà Nội dự kiến có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở, tăng mạnh so với khoảng 120.000 học sinh của năm trước. Dù có thêm một số trường trung học phổ thông tham gia tuyển sinh, chỉ tiêu vào trường công lập vẫn giữ ở mức khoảng 60%. Điều đó đồng nghĩa với việc hơn 40% học sinh sẽ phải lựa chọn các hướng đi khác, khiến “cuộc đua” vào lớp 10 công lập chưa hề hạ nhiệt.

Từ kinh nghiệm thực tế tuyển sinh, nhiều hiệu trưởng trường phổ thông ở Hà Nội cho rằng, khi lựa chọn nguyện vọng, các học sinh cần căn cứ chủ yếu vào năng lực học tập, kết quả kiểm tra, khảo sát trên lớp thay vì quyết định theo cảm tính hay chạy theo “trào lưu trường top”.

Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Chương Dương (phường Hồng Hà) Nguyễn Thị Vân Hồng cho rằng, phụ huynh và thí sinh nên xác định nguyện vọng 1 là mục tiêu phấn đấu, nguyện vọng 2 và 3 cần được lựa chọn như phương án an toàn, phù hợp với năng lực thực tế. Khi lựa chọn nguyện vọng, gia đình cần tính đến điều kiện đi lại, xác định nếu trúng tuyển thì có thể theo học được, tránh tuyệt đối quan điểm phải đỗ bằng được trường công lập mà chọn trường quá xa nơi sinh sống.

Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Trần Nhân Tông (phường Hai Bà Trưng) Vũ Thị Hậu nhấn mạnh, quan trọng nhất là thí sinh phải hiểu rõ năng lực của bản thân để đặt nguyện vọng phù hợp. Đó không chỉ là ngôi trường phù hợp, trường yêu thích mà còn phải là nơi thí sinh có thể theo học hiệu quả và an toàn khi di chuyển hằng ngày.

Theo Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền, việc mỗi học sinh lớp 9 được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào các trường công lập không chuyên bất kỳ có thể xảy ra một vài tình huống phổ biến như: nguyện vọng 1 sẽ có nhiều học sinh đăng ký một trường tốt nào đó, sau đó để an toàn thì nguyện vọng 2 đăng ký vào trường xa xa một chút, rồi đến nguyện vọng 3 cũng ưu tiên khả năng đỗ vào trường công lập.

“Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, nếu đi học xa nhà trong 3 năm học thì rất vất vả cho cả gia đình và học sinh. Do đó, tôi đề nghị các nhà trường, các giáo viên chủ nhiệm cần tư vấn cho các em khi đăng ký nguyện vọng theo hướng phù hợp nhất với năng lực thực của mình. Bên cạnh đó, cần cân nhắc về khoảng cách từ nhà ở đến trường học. Đó cũng là lý do trên hệ thống tuyển sinh, chúng tôi sẽ cố gắng hiện khoảng cách để gia đình và phụ huynh cân nhắc khi đăng ký nguyện vọng”, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết.

Bên cạnh đó, hướng dẫn tuyển sinh của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cũng nêu rõ, nguyên tắc xét tuyển là xét đồng thời cả 3 nguyện vọng dựa trên điểm thi, không có chuyện ưu tiên nguyện vọng 1 hay nguyện vọng 2. Điểm chuẩn là yếu tố quyết định duy nhất. Vì vậy, việc thấy số lượng đăng ký nguyện vọng 1 vượt chỉ tiêu không đồng nghĩa với việc những học sinh đăng ký sau sẽ mất cơ hội.

Như vậy, các học sinh lớp 9 sẽ chính thức đăng ký nguyện vọng dự tuyến từ ngày 10/4 đến 24 giờ ngày 17/4. Thí sinh được điều chỉnh nguyện vọng (nếu có) trên cổng tuyển sinh trước 24 giờ ngày 17/4. Sau thời điểm này, học sinh không được thay đổi nguyện vọng đã đăng ký. Các trường sẽ in phiếu đăng ký, tổ chức cho học sinh kiểm tra, ký xác nhận để hoàn tất thủ tục.

Về phương thức tuyển sinh, các trường trung học phổ thông công lập không chuyên tiếp tục áp dụng hình thức thi tuyển. Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức một kỳ thi chung cho tất cả các trường vào ngày 30 và 31/5. Kỳ thi gồm ba môn: Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ. Trong đó, Toán và Ngữ văn thi theo hình thức tự luận, thời gian làm bài 120 phút/môn; môn Ngoại ngữ thi theo hình thức trắc nghiệm khách quan, thời gian làm bài 60 phút./.