Tuyên truyền mở rộng thị trường, tăng cường hỗ trợ cho người lao động làm việc ở nước ngoài

Hơn 66.300 lao động ra nước ngoài làm việc

Theo Cục Quản lý lao động ngoài nước, 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đưa 66.311 lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, đạt 59,2% kế hoạch năm. Dù giảm 11,22% so với cùng kỳ năm 2025, kết quả này cho thấy hoạt động đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài vẫn duy trì quy mô lớn trong bối cảnh thị trường quốc tế có nhiều biến động.

Nhật Bản tiếp tục là thị trường tiếp nhận nhiều lao động Việt Nam nhất, tiếp đến là Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore, Hy Lạp và một số thị trường khác. Đáng chú ý, định hướng phát triển thị trường đang có sự chuyển dịch theo hướng đa dạng hóa, ưu tiên những quốc gia, vùng lãnh thổ có thu nhập cao, điều kiện làm việc và chế độ phúc lợi tốt.

Trong 6 tháng đầu năm, Cục Quản lý lao động ngoài nước đã trao đổi, đàm phán để tiến tới ký kết các thỏa thuận, bản ghi nhớ hợp tác lao động với 7 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đồng thời, đặt mục tiêu tiếp tục đàm phán với 14 thị trường trong thời gian tới, trong đó có Nhật Bản, Canada, Đức, Australia, Hàn Quốc, Nga, Hy Lạp, Albania và Đài Loan (Trung Quốc).

6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đưa 66.311 lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Ảnh: Báo điện tử Chính phủ.

Theo Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Nội vụ) Phạm Đình Lộc, trong bối cảnh địa chính trị thế giới phức tạp, việc mở rộng thị trường phải gắn với lựa chọn những thị trường có chất lượng, bảo đảm tốt hơn việc làm, thu nhập và quyền lợi của người lao động.

Không chỉ thể hiện ở số lượng, hoạt động đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài đang tạo ra những tác động rõ nét tại nhiều địa phương. Tại Thanh Hóa, hiện có gần 45.000 lao động đang làm việc có thời hạn ở nước ngoài. Từ năm 2022 đến nay, tỉnh đã đưa 60.426 lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Thu nhập bình quân được địa phương ước khoảng 25-40 triệu đồng/tháng; lượng tiền người lao động gửi về gia đình ước khoảng 345 triệu USD mỗi năm, tương đương hơn 9.000 tỷ đồng. Nguồn lực này góp phần giúp nhiều hộ gia đình thoát nghèo, đầu tư sản xuất, kinh doanh và tạo thêm việc làm tại quê hương.

Ở xã Tràng Xá (Thái Nguyên), Chủ tịch UBND xã Tràng Xá Lý Hoàng Nguyên cho biết, năm 2020 đến nay có hơn 174 lao động đi làm việc ở nước ngoài, chủ yếu tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và Đức. Địa phương ghi nhận nhiều gia đình sau khi người thân đi làm việc ở nước ngoài đã có điều kiện xây dựng nhà cửa, đầu tư sản xuất, cải thiện đời sống. Hoạt động này cũng góp phần làm thay đổi nhận thức của người dân về vai trò của việc làm ngoài nước trong giải quyết việc làm và giảm nghèo.

Chất lượng và an toàn là yêu cầu mới

Trong 6 tháng cuối năm, Cục Quản lý lao động ngoài nước đặt mục tiêu đưa 112.000 lao động đi làm việc ở nước ngoài, phấn đấu đạt 150.000 lao động trong cả năm; đồng thời tiếp tục giữ vững các thị trường truyền thống, mở rộng thị trường thu nhập cao.

Những con số trên cho thấy đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng đang trở thành một kênh tạo sinh kế quan trọng, đặc biệt tại khu vực nông thôn, miền núi và những địa bàn còn thiếu việc làm ổn định. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những thách thức không nhỏ. Một số địa phương phản ánh thực trạng lao động vẫn hạn chế về ngoại ngữ, tay nghề, kỹ năng sống và tác phong công nghiệp. Tỷ lệ lao động phổ thông còn cao; việc đào tạo đôi khi mới chú trọng “nghề” mà chưa quan tâm đầy đủ đến kỹ năng sống, văn hóa, phong tục và kỷ luật lao động tại nước sở tại.

Quỹ Hỗ trợ lao động ngoài nước đẩy mạnh công tác tuyên truyền tại địa phương.

Tình trạng người dân tiếp cận thông tin chưa đầy đủ hoặc lo ngại doanh nghiệp đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng thực hiện chưa nghiêm quy định của pháp luật về tổ chức, quản lý quá trình đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài; thiếu trách nhiệm trong việc quản lý, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động ở nước ngoài. "Đặc biệt, khi lao động gặp rủi ro chưa tích cực giải quyết, hỗ trợ, bảo vệ quyền lợi của người lao động, dẫn đến việc người lao động phát sinh tranh chấp với doanh nghiệp đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng”, Chủ tịch UBND xã Tràng Xá Lý Hoàng Nguyên chia sẻ.
Vì vậy, Cục Quản lý lao động ngoài nước xác định tăng cường kỷ cương và bảo vệ người lao động là nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Trong 6 tháng đầu năm, Cục đã tổ chức 7 đoàn kiểm tra doanh nghiệp dịch vụ và ban hành 7 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền 635 triệu đồng; tiếp nhận, xử lý 43 đơn thư khiếu nại, kiến nghị, phản ánh liên quan đến hoạt động đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Cùng với đó, Cục phối hợp với cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài theo dõi tình hình lao động, xử lý các vụ việc liên quan đến tai nạn, tử vong, tiền lương, bảo hiểm; đồng thời xây dựng phương án bảo hộ, bảo đảm an toàn cho người lao động tại những khu vực có diễn biến phức tạp.

Trong chuỗi chính sách hỗ trợ người lao động, Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước có vai trò đáng chú ý, nhất là khi người lao động gặp những rủi ro không thể lường trước. Theo đó, thực hiện Quyết định số 34/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, người lao động khi ký hợp đồng đi làm việc ở nước ngoài đóng góp 100.000 đồng/người/hợp đồng vào Quỹ. Khi phải về nước trước hạn do tai nạn lao động, tai nạn rủi ro, ốm đau, bệnh tật đến mức không còn khả năng tiếp tục làm việc ở nước ngoài, người lao động có thể được hỗ trợ từ 10-30 triệu đồng/trường hợp.

Trường hợp hợp đồng chấm dứt trước hạn do người sử dụng lao động ở nước ngoài giải thể, phá sản hoặc thu hẹp sản xuất vì thiên tai, dịch bệnh, bất ổn chính trị, chiến tranh, suy thoái kinh tế hoặc lý do bất khả kháng khác, mức hỗ trợ được nêu từ 7-20 triệu đồng/trường hợp. Quỹ đồng thời hỗ trợ chi phí pháp lý để giải quyết tranh chấp phát sinh liên quan đến người lao động.

Theo đại diện xã Vị Thanh 1(Cần Thơ), ý nghĩa của Quỹ không chỉ nằm ở khoản hỗ trợ tài chính. Với người lao động đang ở nước ngoài, việc phải trở về nước trước thời hạn có thể làm đảo lộn kế hoạch việc làm và tài chính của cả gia đình. Cơ chế hỗ trợ của Quỹ tạo thêm một tầng bảo đảm, giúp người lao động có nguồn lực ban đầu để xử lý khó khăn và có thêm cơ sở tiếp cận hỗ trợ pháp lý khi phát sinh tranh chấp.

Đây cũng là lý do Quỹ Hỗ trợ lao động ngoài nước đẩy mạnh công tác tuyên truyền tại địa phương cho cán bộ Sở Nội vụ, Trung tâm dịch vụ việc làm, lãnh đạo các xã, cán bộ phòng Văn hóa-Xã hội của xã để chuyển tải đầy đủ quyền lợi đến với người lao động. Chia sẻ tại 1 cuộc tập huấn, đại diện xã Tràng Xí (Thái Nguyên) nhấn mạnh, nhờ tham gia buổi tập huấn, địa phương không chỉ tích cực tuyên truyền về vai trò của Quỹ mà còn nắm được quy trình hướng dẫn người lao động thực hiện thủ tục đề nghị hỗ trợ thông qua doanh nghiệp hoặc trực tiếp về Quỹ.

Từ thực tiễn các địa phương có thể thấy, giá trị của hoạt động đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng không chỉ nằm ở số người được đưa ra nước ngoài làm việc. Quan trọng hơn là người lao động được chuẩn bị tốt trước khi xuất cảnh, tiếp cận thị trường minh bạch, làm việc trong điều kiện an toàn, được bảo vệ quyền lợi khi phát sinh rủi ro và có cơ hội phát huy kỹ năng, vốn tích lũy sau khi trở về.

Và Quỹ Hỗ trợ việc làm ngoài nước là một cấu phần quan trọng của chính sách bảo vệ người lao động. Khi cùng lúc được củng cố bởi hệ thống pháp luật, quản lý doanh nghiệp, chuyển đổi số, đào tạo nghề và trách nhiệm của chính quyền cơ sở, hoạt động đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài có thể chuyển mạnh từ mục tiêu tăng số lượng sang nâng chất lượng, an toàn và bền vững.