Tuyên truyền phát triển du lịch cộng đồng vùng dân tộc thiểu số Đắk Lắk thế nào?

Sau 5 năm triển khai chính sách hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng tại các thôn, buôn đồng bào dân tộc thiểu số, Đắk Lắk đã hình thành một số mô hình, cải thiện điều kiện phục vụ khách và tạo thêm việc làm, sinh kế cho người dân.

Tuy nhiên, theo đánh giá của ngành chức năng, kết quả đạt được vẫn chưa tương xứng với tiềm năng văn hóa và du lịch của tỉnh.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk Lê Hoàng Phú cho biết, một số quy định của Nghị quyết số 08 chưa theo kịp yêu cầu thực tế.

Trong đó, nghị quyết chưa quy định rõ mức chi theo định mức xây dựng đối với một số nội dung, gây khó khăn trong quá trình thiết kế, thẩm định và quản lý dự án.

Lễ hội rượu cần bên Hồ Lắk.

Nguồn xã hội hóa và vốn đối ứng của địa phương còn hạn chế, trong khi việc lồng ghép các nguồn lực trong giai đoạn thực hiện nghị quyết chưa nhiều.

Một trong những khó khăn khác là quỹ đất công cộng tại các buôn du lịch gần như không có, khiến việc xây dựng bãi đỗ xe chung, nhà vệ sinh công cộng gặp trở ngại, nhiều trường hợp phải phụ thuộc vào đất của người dân tại chỗ.

Hạ tầng kết nối, hạ tầng số, công trình phụ trợ và chất lượng một số hạng mục cũng chưa đồng bộ. Đáng chú ý, sau đầu tư, phần lớn các điểm du lịch chưa có cơ chế tài chính ổn định để duy tu, bảo dưỡng.

Trong 12 hạng mục được hỗ trợ theo Nghị quyết số 08, chưa có nội dung hỗ trợ trang thiết bị tối thiểu để các hộ gia đình phục vụ khách tham quan, lưu trú.

Không chỉ hạn chế về hạ tầng, nguồn nhân lực du lịch tại các buôn cũng là vấn đề cần được quan tâm. Lao động chủ yếu làm du lịch dựa trên kinh nghiệm, còn thiếu kỹ năng quản trị điểm đến, xây dựng sản phẩm, marketing, ngoại ngữ và ứng dụng công nghệ số.

Một số Ban Quản lý du lịch cộng đồng đã được thành lập nhưng hoạt động chưa hiệu quả, chưa phát huy rõ vai trò điều phối. Cơ chế phân chia lợi ích và trách nhiệm giữa các hộ tham gia cũng chưa được hình thành rõ ràng.

Du khách tham gia các hoạt động trong chuỗi du lịch cộng đồng tại buôn Akŏ Dhông.

Trong khi đó, lực lượng nghệ nhân ngày càng lớn tuổi, còn lực lượng kế cận chưa đồng đều. Nếu không có cơ chế truyền dạy phù hợp, nguy cơ mai một tri thức và kỹ năng văn hóa truyền thống vẫn hiện hữu.

Sản phẩm du lịch tại nhiều điểm còn rời rạc, chủ yếu khai thác những tài nguyên sẵn có. Nhiều nơi cùng giới thiệu cồng chiêng, nhà dài, ẩm thực nhưng chưa tạo được câu chuyện riêng, sản phẩm chủ lực và thương hiệu đặc trưng.

Sự liên kết giữa cộng đồng với doanh nghiệp, hợp tác xã và đơn vị lữ hành chưa chặt chẽ. Nguồn khách còn phụ thuộc nhiều vào mùa vụ, sự kiện và các đoàn khách; tỷ lệ khách lưu trú qua đêm, mức chi tiêu và nguồn thu từ du lịch còn thấp.

Từ thực tế này, tại hội nghị đánh giá việc thực hiện chính sách, nhiều đại biểu đề nghị tỉnh nghiên cứu cơ chế hỗ trợ mới phù hợp hơn với tình hình thực tế giai đoạn 2026-2030.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Y Nhuân Byăh đánh giá, Nghị quyết số 08 đã mang lại những kết quả thiết thực, vừa khai thác tiềm năng, vừa bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa, tạo sinh kế, việc làm và nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Tuy nhiên, nguồn lực dành cho chương trình còn hạn chế và quá trình thực hiện đã bộc lộ nhiều khó khăn, bất cập.

Theo lãnh đạo tỉnh, Đắk Lắk hiện có không gian phát triển mới, là nơi hội tụ của 45 dân tộc cùng sinh sống. Mỗi cộng đồng dân tộc đều mang những giá trị văn hóa riêng, từ không gian văn hóa cồng chiêng, nhà dài, sử thi, nghề thủ công truyền thống của các dân tộc Tây Nguyên đến văn hóa dân gian, làng nghề, lễ hội đặc sắc của vùng.

Đây là nguồn tài nguyên lớn để phát triển du lịch cộng đồng, nhưng việc khai thác phải đặt trong mối quan hệ hài hòa giữa bảo tồn văn hóa và tạo sinh kế.

Bà Cao Thị Hòa An, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Đắk Lắk, cho rằng chính sách hiện hành đã tạo những kết quả bước đầu nhưng chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và giá trị văn hóa đặc sắc của tỉnh.

Một số quy định, nhất là về mức hỗ trợ, định mức chi, vốn đối ứng và cơ chế hỗ trợ sau đầu tư, chưa thực sự phù hợp với thực tiễn.

Theo bà Cao Thị Hòa An, đây là những vấn đề cần được nhìn nhận thẳng thắn để sửa đổi, hoàn thiện chính sách, thay vì chỉ khắc phục trong quá trình tổ chức thực hiện.

Lãnh đạo HĐND tỉnh đề nghị UBND tỉnh khẩn trương tổng kết, đánh giá toàn diện việc thực hiện Nghị quyết số 08, làm rõ hiệu quả thực chất, những mô hình cần nhân rộng cũng như những cơ chế, chính sách không còn phù hợp.

Đây sẽ là cơ sở thực tiễn để nghiên cứu, xây dựng chính sách phát triển du lịch cộng đồng giai đoạn 2026-2030, theo hướng người dân là chủ thể, văn hóa là nền tảng và sinh kế là mục tiêu quan trọng của phát triển du lịch cộng đồng.