Tỷ phú Trần Bá Dương: Trồng chuối lãi gấp 6 lần làm cơ khí

Ngày 12/11, Thaco Agri đã ký kết hợp tác chiến lược với các đối tác đến từ Mỹ, Trung Quốc và Nhật Bản, qua đó chốt đầu ra cho toàn bộ 680.000 tấn chuối dự kiến xuất khẩu trong năm 2027. Đây là kết quả đáng chú ý sau gần 7 năm Tập đoàn Trường Hải (Thaco) đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp quy mô lớn tại Việt Nam, Lào và Campuchia.

Chia sẻ về chiến lược đầu tư nông nghiệp, ông Trần Bá Dương, Chủ tịch Hội đồng quản trị Thaco, cho biết hiệu quả kinh tế từ cây chuối đang mở ra dư địa tăng trưởng lớn cho tập đoàn.

So sánh với các mảng kinh doanh khác, ông Dương cho hay lĩnh vực cơ khí chế tạo vốn là ngành công nghiệp cốt lõi của Thaco trong nhiều năm qua thường chỉ có tỷ suất lợi nhuận khoảng 5 - 7%, mức cao nhất đạt khoảng 8%, trong khi mảng bất động sản lại chịu nhiều biến động theo chu kỳ thị trường.

Ngược lại, nếu tổ chức sản xuất chuối theo quy mô công nghiệp, kiểm soát tốt năng suất, chất lượng và chi phí, tỷ suất lợi nhuận có thể đạt tới 30% trên doanh thu, cao gấp 4 - 6 lần so với lĩnh vực cơ khí chế tạo.

Nhà máy đóng gói chuối xuất khẩu của Thaco Agri tại Campuchia.

Theo tính toán của Chủ tịch Thaco, một ha chuối khi vận hành ổn định có thể đạt năng suất bình quân 65 tấn, với giá bán bình quân tại khu liên hợp (quy về tại vườn) dự kiến khoảng 0,7 USD/kg, tương đương 18.000 đồng/kg vào năm 2027. Sau khi trừ chi phí sản xuất và logistics, doanh nghiệp có thể thu lãi khoảng 5.000 - 6.000 đồng/kg. Như vậy, mỗi ha chuối có khả năng mang lại doanh thu khoảng 1,17 tỷ đồng và lợi nhuận từ 325 - 390 triệu đồng cho mỗi chu kỳ sản lượng tương ứng.

Tuy nhiên, ông Trần Bá Dương nhấn mạnh đây không phải là mức lợi nhuận dễ đạt được. Doanh nghiệp buộc phải kiểm soát chặt chẽ dịch bệnh, thời tiết, năng suất và đặc biệt là chất lượng quả chuối thương phẩm. Để đạt hiệu quả như tính toán, khoảng 92% sản lượng thu hoạch phải đủ tiêu chuẩn thương mại.

Cụ thể, đối với thị trường Nhật Bản, tỷ lệ chuối đạt tiêu chuẩn xuất khẩu phải từ 92% trở lên, còn tại thị trường Trung Quốc, tỷ lệ chuối loại A phải chiếm trên 70%. Theo ông Dương, dịch bệnh, thời tiết và những yêu cầu chất lượng khắt khe chính là rủi ro lớn nhất, khiến nguồn cung chuối đạt chuẩn xuất khẩu khó tăng nhanh dù nhu cầu thị trường còn rất lớn.

Trong năm nay, Thaco Agri dự kiến xuất khẩu hơn 214.000 tấn chuối, với 6.500 ha cho thu hoạch trên tổng diện tích 9.700 ha. Sang năm 2027, doanh nghiệp đặt mục tiêu nâng sản lượng xuất khẩu lên 680.000 tấn, tăng hơn 3 lần so với năm nay, mang về giá trị khoảng 498 triệu USD tính theo giá CIF.

Trong tổng sản lượng này, thị trường Trung Quốc dự kiến tiêu thụ gần 500.000 tấn, tương đương 22% thị phần nhập khẩu theo ước tính của doanh nghiệp. Thị trường Nhật Bản dự kiến mua 150.000 tấn, chiếm khoảng 14% thị phần, còn lại 30.000 tấn dành cho các thị trường khác.

Hệ thống kênh thủy lợi tại xí nghiệp chuối của Thaco Agri.

Ông Trần Bá Dương ước tính thị trường chuối châu Á hiện có quy mô khoảng 3 tỷ USD, mở ra dư địa lớn để doanh nghiệp hướng tới mục tiêu doanh thu 1 tỷ USD từ mặt hàng này. Bên cạnh đó, chuối Đông Nam Á còn sở hữu lợi thế cạnh tranh về chi phí và thời gian vận chuyển so với nguồn hàng từ Nam Mỹ. Ngoài Trung Quốc và Nhật Bản, hiện nhiều nhà phân phối tại châu Âu và Trung Đông cũng đã chủ động tìm đến Thaco Agri để đặt hàng.

Khác với mô hình sản xuất truyền thống phụ thuộc vào thương lái thu mua tại vườn, Thaco Agri tổ chức cung ứng trực tiếp cho các hệ thống phân phối và siêu thị quốc tế. Các đối tác này thường ký hợp đồng tiêu thụ dài hạn trước cả năm, quy định rõ lịch giao hàng và sản lượng theo từng tháng, thậm chí từng tuần với biên độ chênh lệch chỉ khoảng 10%.

Phương thức sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, quản trị theo mô hình công nghiệp kết hợp cùng các hợp đồng dài hạn giúp doanh nghiệp chủ động hoàn toàn về đầu ra và giá bán, hạn chế tình trạng "được mùa mất giá", dù đồng thời đòi hỏi sự đảm bảo nghiêm ngặt về chất lượng lẫn tiến độ giao hàng.

Minh chứng cho năng lực cung ứng này, ông Zheng Yi Qiang, Chủ tịch Willink International (HK) Limited, cho biết sau hơn 6 năm hợp tác, doanh nghiệp của ông đã tiêu thụ hơn 35.000 container chuối của Thaco Agri tại thị trường Trung Quốc và Trung Á, trong đó có những thời điểm tốc độ tiêu thụ đạt tới 408 container mỗi tuần.