Tỷ số giới tính khi sinh ở mức 110 bé trai/100 bé gái, Bộ Y tế đề xuất lộ trình kiểm soát

Bộ Y tế đang xây dựng Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2026-2035.

Theo Bộ Y tế, thực trạng tỷ số giới tính khi sinh ở Việt Nam duy trì ở mức cao so với ngưỡng cân bằng tự nhiên.

Báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2016-2025 cho thấy tốc độ gia tăng tỷ số giới tính khi sinh trên phạm vi cả nước đã từng bước được khống chế, giảm từ 112,2 bé trai/100 bé gái (năm 2016) xuống còn 110 bé trai/100 bé gái (năm 2025).

Theo Bộ Y tế, diễn biến này cho thấy tốc độ gia tăng tỷ số giới tính khi sinh đã từng bước được kiểm soát, các biện pháp can thiệp đã có hiệu quả. Tuy nhiên, tỷ số giới tính khi sinh ở Việt Nam vẫn còn ở mức cao so với mức cân bằng tự nhiên. Do vậy, nếu không tiếp tục có các giải pháp can thiệp kịp thời, nguy cơ tỷ số giới tính khi sinh tăng cao trở lại.

Bộ Y tế đánh giá, trong dài hạn, mất cân bằng giới tính khi sinh dẫn đến tình trạng thừa nam, thiếu nữ trong độ tuổi kết hôn gây mất cân đối cơ cấu dân số, ảnh hưởng đến ổn định xã hội và thị trường lao động, làm gia tăng nguy cơ bất bình đẳng giới, bạo lực trên cơ sở giới, mua bán phụ nữ và trẻ em gái và các vấn đề về an ninh, trật tự xã hội.

Theo kinh nghiệm quốc tế, diễn biến thực tế tại Việt Nam phản ánh theo quy luật chuyển đổi tỷ số giới tính khi sinh trên thế giới. Tại Việt Nam, tình trạng này khởi phát vào khoảng năm 2004 và hiện đang nằm trong giai đoạn chững lại. Theo đó, về mặt lý thuyết và mô hình tính toán, mục tiêu đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên vào năm 2035 là khả thi.

Tại dự thảo, Đề án chia lộ trình làm hai giai đoạn. Giai đoạn 2026-2030, tỷ số cần giảm xuống dưới 109 bé trai trên 100 bé gái, tương đương mỗi năm giảm 0,2 điểm. Giai đoạn 2031-2035, tốc độ phải tăng gấp đôi để về mốc 106. Tính chung 10 năm, Việt Nam cần kéo tỷ số xuống 4 điểm, bình quân 0,4 điểm mỗi năm.