UBCKNN: Đẩy mạnh thoái vốn doanh nghiệp nhà nước qua kênh chứng khoán

Nâng cao chất lượng hàng hóa

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã phối hợp với Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước, Bộ Tài chính tổ chức Hội nghị phổ biến quy định của pháp luật về công ty đại chúng, huy động vốn, thoái vốn đối với các doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa đang niêm yết, đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán.

Tại đây, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương cho biết trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và chất lượng nâng cao, việc phát triển thị trường vốn nói chung, thị trường chứng khoán nói riêng đã và đang trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Đảng, Quốc hội và Chính phủ đặc biệt quan tâm chỉ đạo.

Trong thời gian qua, nhiều chủ trương, định hướng lớn đã được ban hành nhằm phát triển đồng bộ thị trường tài chính và nâng cao vai trò của khu vực doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế.

Đặc biệt, Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị đã khẳng định rõ yêu cầu xây dựng doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò nòng cốt của kinh tế nhà nước, hoạt động hiệu quả theo cơ chế thị trường, có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, thực hiện quản trị hiện đại, công khai, minh bạch.

Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương. Ảnh: UBCKNN

"Việc đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn trên thị trường chứng khoán không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật, mà còn là giải pháp chiến lược nhằm nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp, mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn xã hội và gia tăng giá trị doanh nghiệp", Chủ tịch UBCKNN nhấn mạnh.

Bà Phương nhận định, thị trường chứng khoán Việt Nam hiện đang đứng trước một giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội quan trọng. Việc FTSE Russell nâng hạng thị trường Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp đang mở ra cơ hội rất lớn để thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế quy mô lớn.

Trong bối cảnh đó, vai trò của các doanh nghiệp nhà nước niêm yết và đăng ký giao dịch là hết sức quan trọng. Đây chính là nhóm doanh nghiệp có quy mô vốn hóa lớn, hoạt động trong các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế và có khả năng tạo ra sức hút mạnh mẽ đối với dòng vốn trong và ngoài nước.

Theo Luật chứng khoán, công ty đại chúng phải đáp ứng đồng thời các điều kiện về vốn điều lệ, vốn chủ sở hữu và cơ cấu cổ đông, trong đó tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết phải do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ.

Các quy định này nhằm nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường, tăng tính minh bạch, cải thiện thanh khoản và đáp ứng các tiêu chí nâng hạng.

Tuy nhiên, qua rà soát, phần lớn các trường hợp doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa là công ty đại chúng chưa đáp ứng điều kiện mới về công ty đại chúng liên quan đến điều kiện về cơ cấu cổ đông do tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn và cổ đông nhà nước còn ở mức cao, dẫn tới tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng thấp.

Do đó, lãnh đạo UBCKNN đề nghị các doanh nghiệp này cần khẩn trương thực hiện các giải pháp tái cơ cấu về sở hữu cổ đông, vốn điều lệ, vốn chủ sở hữu để đáp ứng và duy trì các điều kiện công ty đại chúng theo quy định của pháp luật.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số

Để hỗ trợ doanh nghiệp duy trì tư cách công ty đại chúng và nâng cao hiệu quả huy động vốn, UBCKNN đã và đang triển khai nhiều giải pháp như hoàn thiện cơ chế chính sách, đơn giản hóa thủ tục chào bán chứng khoán, đẩy mạnh ứng dụng dịch vụ công trực tuyến, tăng cường hướng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình phát hành cổ phiếu, thoái vốn và cơ cấu lại cổ đông.

Ông Vũ Hồng Phương, Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước cho biết, bối cảnh chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 đã đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân giai đoạn ở mức cao "hai con số".

Mục tiêu này dẫn đến yêu cầu cao về giao chỉ tiêu sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp nhà nước. Ông đánh giá, đây là một yêu cầu thách thức đối với các Tập đoàn kinh tế, tổng công ty và doanh nghiệp nhà nước.

"Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ dựa vào vốn của Nhà nước mà cần huy động nhiều nguồn lực khác, trong đó, huy động vốn qua thị thị trường chứng khoán là một kênh quan trọng, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hóa, là công ty đại chúng, đang niêm yết hoặc giao dịch trên thị trường chứng khoán", Cục trưởng Vũ Hồng Phương nhấn mạnh.

Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước đã định hướng tiếp tục đẩy mạnh cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước. Ảnh: UBCKNN

Ông cho biết, Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước đã định hướng tiếp tục đẩy mạnh cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước, nâng cao hiệu quả hoạt động, áp dụng công nghệ tiên tiến và mô hình quản trị hiện đại theo chuẩn mực quốc tế.

Theo Cục trưởng, thời gian qua, hệ thống pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp đã có nhiều quy định mới, góp phần tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc liên quan đến đầu tư vốn nhà nước cho doanh nghiệp.

Bên cạnh việc tạo thêm nguồn lực cho đầu tư phát triển, việc niêm yết và đăng ký giao dịch còn thúc đẩy doanh nghiệp áp dụng các chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế, nâng cao chất lượng quản trị theo hướng hiện đại và tiệm cận thông lệ quốc tế.

Ông Vũ Hồng Phương nhấn mạnh, trong nỗ lực chung nhằm phát triển thị trường chứng khoán và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, việc hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về chứng khoán cũng như pháp luật về quản lý, đầu tư vốn nhà nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao tính công khai, minh bạch, mà còn tạo điều kiện thuận lợi để nắm bắt cơ hội huy động vốn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư phát triển trong giai đoạn tới.