Úc biến rác thải thành dầu diesel, giảm lệ thuộc nhập khẩu

Từ rác thải tới nhiên liệu

Dự án biến dầu ăn thải thành nhiên liệu sẽ được triển khai tại nhà máy lọc dầu Ampol Lytton tại Brisbane ở Brisbane, bang Queensland, Úc. Ảnh: Lytton

Chính quyền bang Queensland, Úc vừa công bố đầu tư 25 triệu đô-la Úc, tương đương với 18 triệu USD vào dự án sản xuất dầu diesel tái tạo tại nhà máy lọc dầu Lytton ở Brisbane. Dự án do Ampol- Tập đoàn năng lượng và nhiên liệu hàng đầu Úc đứng đầu, được xem là bước đi đầu tiên giúp quốc gia này giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.

Dự án sử dụng nguyên liệu đầu vào là chất thải, dầu thực vật và mỡ động vật để sản xuất khoảng 20 triệu lít diesel tái tạo mỗi năm, bắt đầu từ năm 2028. Quy mô này tương đương khoảng 125.000 thùng dầu, tức gần 10% nhu cầu tiêu thụ dầu mỗi ngày ở Úc.

Động thái diễn ra trong bối cảnh châu lục phải đối mặt với giá nhiên liệu tăng cao và nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, khi xung đột địa chính trị làm gián đoạn dòng chảy dầu từ Trung Đông.

Thủ hiến bang Queensland David Crisafulli nhấn mạnh trên tờ Daily News Cargo (Úc) rằng những dự án tương tự Ampol rất quan trọng “để đảm bảo chúng ta sẽ không bao giờ bị phụ thuộc vào các quốc gia nước ngoài, ở cuối chuỗi cung ứng toàn cầu nữa.”

Khoản đầu tư này là dự án đầu tiên thuộc Quỹ Phát triển Công nghiệp Chủ quyền Queensland, cho thấy chính quyền bang đang ưu tiên mạnh mẽ lĩnh vực nhiên liệu sinh học.

Nhiên liệu “mới mà cũ”

Điểm đáng chú ý của diesel tái tạo là khả năng tương thích gần như hoàn toàn với nhiên liệu truyền thống. Theo Jarrod Bleijie, Phó Thủ hiến bang Queensland, thành phần hóa học của dầu diesel tái tạo hoàn toàn giống với dầu diesel thông thường. Điều này đồng nghĩa nhiên liệu có thể sử dụng trực tiếp cho xe tải, ôtô, máy kéo hay thiết bị công nghiệp mà không cần thay đổi động cơ.

Giáo sư Richard Brown (Đại học Công nghệ Queensland) cũng nhấn mạnh lợi thế từ nguồn nguyên liệu địa phương: “Chúng tôi có rất nhiều dầu ăn thải, và một ngành nông nghiệp lớn có thể cung cấp thêm nguyên liệu để sản xuất nhiên liệu sinh học.” Ông cũng khẳng định tính ứng dụng rộng rãi của loại nhiên liệu này: “Bạn có thể dùng cho máy kéo, xe bán tải hay bất kỳ phương tiện diesel nào, và không ai nhận ra sự khác biệt.”

Tuy vậy, lãnh đạo bang thừa nhận quy mô giai đoạn đầu còn khá nhỏ. Theo kế hoạch, giai đoạn hai của dự án có thể nâng công suất lên khoảng 750 triệu lít mỗi năm vào đầu những năm 2030, trong đó có cả nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) được sản xuất từ nguồn tái tạo, sẽ thay thế dần nhiên liệu hàng không truyền thống.

Xu hướng toàn cầu

Công ty Revo International (Nhật Bản) thu gom dầu ăn đã qua sử dụng từ các nhà hàng để sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) . Ảnh: Revo International

Úc không phải là trường hợp cá biệt. Trên thế giới, nhiều quốc gia đang tăng tốc phát triển nhiên liệu sinh học nhằm giảm phụ thuộc vào dầu mỏ và ứng phó biến động nguồn cung.

Tại Brazil, doanh nghiệp đã thử nghiệm nhiên liệu sinh học có thể thay thế hoàn toàn diesel truyền thống. Ở Mỹ, sản lượng diesel sinh học được đẩy mạnh nhờ các chính sách hỗ trợ, với mục tiêu đạt hàng tỷ gallon mỗi năm. Trong khi đó, châu Âu tận dụng mạnh nguồn thải- tiêu biểu là tập đoàn Neste, sử dụng tới 80% nguyên liệu đầu vào là dầu mỡ dư thừa để sản xuất nhiên liệu tái tạo.

Tại châu Á, Indonesia triển khai chương trình pha trộn biodiesel quy mô lớn (B35), sử dụng dầu cọ để giảm nhập khẩu nhiên liệu. Còn Nhật Bản đang phát triển nhiên liệu dùng cho ngành hàng không từ dầu ăn đã qua sử dụng, hướng tới mục tiêu trung hòa carbon toàn ngành.

Theo Daily News Cargo, giá dầu tăng và rủi ro nguồn cung từ xung đột địa chính trị đang khiến nhiên liệu sinh học “trở lại mạnh mẽ” trong chiến lược năng lượng của nhiều quốc gia. Trong bối cảnh đó, hướng đi của Úc cho thấy một xu hướng mới của thế giới, giúp biến rác thải thành nhiên liệu. Đây không chỉ là giải pháp môi trường mà còn là lời giải dài hạn cho bài toán an ninh năng lượng.