Úc cảnh báo khẩn khi 43 người bị dơi cắn, cào

Sự gia tăng đột biến này làm dấy lên lo ngại về virus lyssa ở dơi Úc, một loại virus hiếm gặp nhưng có thể gây tử vong khi lây sang người.

Theo Sở Y tế bang New South Wales (NSW), từ ngày 28/9 đến 10/10, có 43 người được cơ quan y tế đánh giá nguy cơ phơi nhiễm sau khi tiếp xúc với dơi, cao gấp hơn bốn lần so với cùng kỳ năm ngoái. Các trường hợp được ghi nhận tại nhiều khu vực, bao gồm Hunter New England, Mid North Coast, Northern NSW và Central Coast.

Sự gia tăng đáng kể số người tiếp xúc với dơi khiến giới chức y tế đặc biệt lo ngại về nguy cơ lây nhiễm virus lyssa ở dơi Úc (Australian Bat Lyssavirus - ABLV).

Đây là loại virus có họ hàng gần với virus gây bệnh dại, có thể truyền sang người thông qua vết cắn, vết cào hoặc khi nước bọt của dơi nhiễm bệnh tiếp xúc với vết thương hở hay niêm mạc.

Sở Y tế NSW đã đưa ra cảnh báo khẩn cấp sau khi hơn 40 người bị dơi cắn hoặc cào trên toàn tiểu bang chỉ trong hai tuần, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ phơi nhiễm một loại virus hiếm gặp nhưng gây chết người. Ảnh: Shutterstock/Martin Pelanek

Người nhiễm ban đầu có thể xuất hiện những triệu chứng tương tự cúm như đau đầu, sốt và mệt mỏi. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể bị rối loạn thần kinh nghiêm trọng, bao gồm tê liệt, mê sảng và co giật.

Đáng lo ngại, một khi các triệu chứng lâm sàng xuất hiện, bệnh gần như luôn dẫn đến tử vong do hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu hiệu quả ở giai đoạn này. Người bệnh có thể tử vong trong vòng một đến hai tuần sau khi phát bệnh. Kể từ khi ABLV được phát hiện lần đầu vào năm 1996, Úc đã ghi nhận ba trường hợp nhiễm virus này ở người, tất cả đều xảy ra tại bang Queensland và đều tử vong.

Trước tình hình trên, bà Keira Glasgow, Giám đốc Bảo vệ Sức khỏe thuộc Sở Y tế NSW, khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý bắt hoặc chạm vào dơi, kể cả khi phát hiện chúng bị thương hay đang gặp nguy hiểm.

Bà Glasgow nhấn mạnh bất kỳ con dơi nào cũng có khả năng mang ABLV, loại virus đặc biệt nguy hiểm đối với con người. Nếu phát hiện dơi bị thương hoặc gặp nạn, người dân nên liên hệ với các tổ chức cứu hộ động vật hoang dã địa phương thay vì tự mình can thiệp.

Theo bà, chỉ những người được đào tạo chuyên môn, trang bị phương tiện bảo hộ và tiêm phòng đầy đủ mới nên trực tiếp xử lý dơi.

Mặc dù nguy cơ ABLV lây truyền từ dơi sang người rất thấp, hậu quả có thể đặc biệt nghiêm trọng nếu người bị phơi nhiễm không được xử trí kịp thời.

Sở Y tế NSW khuyến cáo bất kỳ ai bị dơi cắn hoặc cào cần lập tức rửa kỹ vết thương dưới vòi nước với xà phòng trong ít nhất 15 phút, sau đó sử dụng dung dịch sát trùng có tác dụng với virus như povidone-iodine (Betadine) nếu có.

Người bị phơi nhiễm phải nhanh chóng đến cơ sở y tế để được đánh giá và điều trị dự phòng sau phơi nhiễm, ngay cả khi vết thương nhỏ hoặc chưa xuất hiện triệu chứng.

Trong khi đó, các chuyên gia môi trường cho rằng, tình trạng khan hiếm thức ăn có thể là nguyên nhân khiến số vụ tiếp xúc giữa người và dơi gia tăng bất thường tại NSW.

Bà Ingrid Emery, Giám đốc điều hành các chương trình bảo tồn thuộc Sở Biến đổi Khí hậu, Năng lượng, Môi trường và Nước bang NSW, cho biết tình trạng thiếu nguồn thức ăn đang làm thay đổi tập tính sinh hoạt của dơi ăn quả.

Thông thường, loài dơi này kiếm ăn vào ban đêm và quay về các khu vực trú ngụ tập trung vào ban ngày. Tuy nhiên, khi thức ăn khan hiếm, chúng có xu hướng ở lại trên những cây có nguồn thức ăn suốt cả ngày thay vì trở về đàn.

Điều này khiến người dân dễ dàng bắt gặp dơi đậu trên cây trong sân vườn hoặc tại các khu dân cư vào ban ngày, từ đó làm tăng khả năng tiếp xúc trực tiếp với chúng.

Giới chức NSW tiếp tục kêu gọi người dân giữ khoảng cách an toàn với dơi và không tự ý giải cứu những con vật bị thương. Cơ quan y tế nhấn mạnh rằng dù ABLV rất hiếm khi lây sang người, việc xử lý vết thương và điều trị dự phòng kịp thời sau phơi nhiễm đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa căn bệnh nguy hiểm này.