Ukraine cạn tên lửa Patriot giữa lúc bất hoà với Tổng thống Mỹ Trump

Một hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất. (Ảnh: AP)

Thông tin này xuất hiện trong bối cảnh mâu thuẫn công khai giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Ukraine Volodymir Zelensky ngày càng gay gắt. Trong những ngày gần đây, Nhà Trắng quyết định nới trừng phạt dầu diesel của Mátxcơva, đồng thời gia tăng sức ép buộc Ukraine ngừng tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga.

Ông Zelensky nói rằng ông cảm thấy bị Tổng thống Trump phản bội vì thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Nhà lãnh đạo Ukraine tuyên bố nước này sẽ tiếp tục tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga.

Trong nhiều tháng qua, ông Zelensky liên tục cảnh báo Ukraine đang cạn dần tên lửa đánh chặn Patriot do Mỹ sản xuất. Đây là một trong số ít loại vũ khí phòng thủ có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo.

Tuy nhiên, loại tên lửa đánh chặn này vừa đắt đỏ, vừa khan hiếm trên toàn cầu, khi nhiều quốc gia đã sử dụng phần lớn kho dự trữ hoặc đang củng cố hệ thống phòng thủ của mình trong bối cảnh xung đột tại Ukraine và Trung Đông.

“Gần như toàn bộ tên lửa đạn đạo trong đợt tấn công gần đây đều không bị đánh chặn do thiếu tên lửa đánh chặn”, nguồn tin nói với CNN.

Trong cuộc tấn công diễn ra từ đêm 13/10 đến rạng sáng 14/10, tên lửa đạn đạo Nga đã đánh trúng 3 nhà máy điện tại Kiev và nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở Kharkov.

Trước đó, Không quân Ukraine cho biết đã đánh chặn 4 tên lửa đạn đạo của Nga, cho thấy Ukraine có thể đã sử dụng những quả tên lửa Patriot cuối cùng của họ.

Đây không phải lần đầu tiên Ukraine hoàn toàn cạn tên lửa đánh chặn Patriot. Ông Zelensky cũng nhiều lần công khai nói về những khó khăn dai dẳng trong việc tìm kiếm nguồn cung bổ sung.

Trong cuộc phỏng vấn với CNN hồi tháng 8, ông Zelensky cho biết phần lớn thời gian trong ngày của ông dành cho “hàng triệu” cuộc điện thoại với các đồng minh nhằm đàm phán để có thêm tên lửa Patriot. Ông cho biết Ukraine chỉ có lượng tên lửa đánh chặn bằng 1/10 nhu cầu cấp thiết.

Một tháng sau, Tổng thống Ukraine tỏ ra lạc quan hơn khi tuyên bố nước này “sẽ nhận được giấy phép sản xuất tên lửa Patriot” từ Mỹ. Tuy nhiên, Tổng thống Trump sau đó từ chối xác nhận ông có đồng ý với đề xuất đó hay không, và giấy phép này chưa bao giờ được cấp.

Căng thẳng giữa ông Zelensky và ông Trump bùng phát trong những ngày gần đây, sau khi Washington yêu cầu Kiev ngừng tấn công cơ sở nhiên liệu của Nga.

Tình báo và tín hiệu

Trong cuộc phỏng vấn với Financial Times vừa qua, ông Zelensky cho biết Ukraine chỉ có thể đồng ý ngừng tấn công cơ sở năng lượng của Nga nếu được cung cấp thêm tên lửa đánh chặn Patriot.

Ông nói thêm rằng khi Ukraine đề nghị được tăng cường hệ thống phòng không, “phản ứng của Mỹ là giảm tín hiệu Starlink”.

Trong tuyên bố công khai ngày 14/10, ông Zelensky một lần nữa kêu gọi bổ sung nguồn cung.

“Tổng thống Mỹ có tất cả những công cụ hiệu quả và cần thiết để đưa hòa bình đến gần hơn thông qua sức mạnh, công lý và sức ép... Chúng tôi đề nghị cung cấp thêm các gói tên lửa đánh chặn Patriot cho Ukraine”, ông nói.

Trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, ông Trump cho rằng cuộc xung đột Nga – Ukraine làm tăng giá dầu diesel toàn cầu, mặc dù cuộc chiến tại Iran đóng vai trò đáng kể hơn trong đợt tăng giá nhiên liệu này.

Đầu tuần này, chính quyền Mỹ cảnh báo Ukraine và các đồng minh châu Âu rằng Washington có thể đình chỉ việc châu Âu mua vũ khí Mỹ để cung cấp cho Ukraine cũng như hoạt động chia sẻ thông tin tình báo hỗ trợ Ukraine, nếu Kiev không ngừng tấn công các cơ sở năng lượng của Nga.

Cảnh báo từ Bộ Ngoại giao và Lầu Năm Góc đã được gửi tới các quan chức Ukraine và châu Âu vào cuối tuần qua, trong đó có thông điệp từ quân đội Mỹ gửi trực tiếp tới các chỉ huy Ukraine.

Sau đó, ông Trump khẳng định Mỹ chưa ngừng chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine.

Nếu Mỹ thực sự quyết định đình chỉ việc châu Âu mua vũ khí thì các đợt cung cấp tên lửa đánh chặn Patriot trong tương lai sẽ trở nên không chắc chắn.

Tình trạng cạn tên lửa đánh chặn Patriot không phải vấn đề duy nhất gây khó khăn cho Ukraine. Trong tuần này, Kiev còn phải đối mặt với tình trạng gián đoạn trong hoạt động chia sẻ thông tin tình báo và tín hiệu Starlink dành cho mục đích quân sự, có tên Starshield.

Giới chức Ukraine cho biết, họ đã bị bất ngờ khi tốc độ hoạt động của Starshield bị hạn chế, gây gián đoạn các hoạt động quân sự, hậu cần và việc đánh chặn các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.

Đến ngày 15/10, hoạt động của Starshield đã được khôi phục một phần. Tuy nhiên, các quan chức Ukraine cho biết việc vận hành các loại vũ khí quân sự tốc độ cao vẫn gặp trục trặc.

Giám đốc điều hành SpaceX Elon Musk cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội X rằng các hệ thống Starshield thuộc sở hữu và quyền kiểm soát của chính phủ Mỹ. Ông cũng lưu ý rằng mọi giới hạn về tốc độ hoặc phạm vi sử dụng hệ thống đều do quân đội và tổng thống Mỹ quyết định.