Ukraine phản ứng về kế hoạch hợp tác Nga - Mỹ trị giá 12.000 tỷ USD

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. Ảnh: THX/TTXVN

Theo mạng tin châu Âu EUToday.net, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vừa tiết lộ rằng tình báo nước này đã thu thập được thông tin chi tiết về đề xuất của Nga về hợp tác kinh tế quy mô lớn với Mỹ, có thể trị giá khoảng 12.000 tỷ USD. Ông Zelensky cảnh báo rằng bất kỳ thỏa thuận nào liên quan đến Ukraine sẽ không thể chấp nhận được nếu được thảo luận mà không có sự tham gia của Kiev.

"Gói Dmitriev" và lập trường của Ukraine

Phát biểu với các nhà báo, Tổng thống Zelensky cho biết ông đã được thông báo về một tài liệu mà ông gọi là "gói Dmitriev", gồm các đề xuất hợp tác kinh tế giữa Washington và Moskva. Ông Zelensky nói tổng giá trị được thảo luận là khoảng 12.000 tỷ USD và các quan chức Ukraine đã thấy các tín hiệu từ truyền thông và ngoại giao cho thấy các vấn đề liên quan đến Ukraine có thể xuất hiện trong các tài liệu liên quan.

Gói kinh tế này được cho là do đặc phái viên của Tổng thống Nga, ông Kirill Dmitriev, đề xuất. Tổng thống Zelensky không công bố các tài liệu này, nhưng cho biết tình báo Ukraine đã phác thảo đề xuất và nó liên quan đến các cuộc thảo luận rộng hơn đang diễn ra song song với các cuộc đàm phán liên quan đến cuộc xung đột.

Ông Zelensky lưu ý lập trường của Kiev là bất kỳ thỏa thuận song phương nào giữa Mỹ và Nga có đề cập đến Ukraine đều không được trái với hiến pháp hoặc luật pháp của nước này, và Ukraine sẽ đáp trả nếu thấy chủ quyền của mình bị đe dọa. Ông coi vấn đề này như một lằn ranh đỏ: các quyết định "về chúng tôi mà không có sự tham gia của chúng tôi" sẽ không được ủng hộ.

Những phát biểu trên được đưa ra trong bối cảnh tiến trình ngoại giao đang được đẩy mạnh, trong đó chính quyền Tổng thống Trump đang thúc đẩy việc đạt được một thỏa thuận vào giữa năm 2026. Tổng thống Zelensky cho biết Mỹ muốn Nga và Ukraine đạt được thỏa thuận vào đầu mùa hè và các quan chức Mỹ đã đề xuất một vòng đàm phán khác trên lãnh thổ Mỹ, trong đó Miami được nhắc đến như một địa điểm khả thi. Ukraine tuyên bố sẽ tham dự.

Theo Reuters, ông Zelensky đã gắn mốc thời gian này với chính trị nội bộ của Mỹ, lưu ý đến thời điểm sắp diễn ra cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Quốc hội Mỹ. Hãng thông tấn AP cũng đưa tin về thời hạn tháng 6 để đạt được thỏa thuận và cho biết Washington đã ra tín hiệu sẽ gây áp lực lớn hơn nếu các cuộc đàm phán không tiến triển.

EUToday.net lưu ý, quan điểm của ông Zelensky dường như nhằm mục đích ngăn chặn sự xuất hiện của các cuộc đàm phán song song riêng giữa Mỹ và Nga, vốn có thể định hình bối cảnh giải quyết xung đột rộng lớn hơn. Theo ông, rủi ro với Kiev không chỉ là việc bình thường hóa kinh tế giữa Washington và Moskva, mà còn là khả năng về tình trạng lãnh thổ, các thỏa thuận an ninh hoặc các lựa chọn tái thiết của Ukraine có thể được coi là đối tượng đàm phán trong các khuôn khổ song phương mà Kiev bị gạt sang bên lề.

Thông tin công khai về nội dung của "gói Dmitriev" còn rất hạn chế. Tuy nhiên, các thông tin gần đây đã chỉ ra một cuộc tranh luận rộng rãi hơn tại các nước phương Tây về việc liệu Nga có thể được tái hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu như thế nào trong khuôn khổ hậu chiến. Vào tháng 12 năm ngoái, Wall Street Journal đưa tin rằng chính quyền Mỹ đã chia sẻ các tài liệu với các đối tác châu Âu, trong đó nêu rõ quan điểm của họ về việc Nga quay trở lại nền kinh tế thế giới.

Các động thái gần đây của Nga

Trong tuần qua, Bộ Ngoại giao Nga cũng đã công khai tuyên bố rằng họ đã gửi các đề xuất tới Mỹ về việc loại bỏ những gì họ gọi là "rào cản nghiêm trọng" đối với việc "khôi phục hoàn toàn" quan hệ. Chủ đề tương tự cũng xuất hiện trong các báo cáo thứ cấp, đề cập đến các bước như nối lại các chuyến bay trực tiếp và giải quyết các vấn đề liên quan đến tài sản ngoại giao.

Tiến trình ngoại giao vẫn phụ thuộc vào diễn biến trên chiến trường và những nỗ lực nhằm xác định các thỏa thuận ngừng bắn hạn chế. Các cuộc thảo luận đã bao gồm khả năng ngừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng và thiết lập các cơ chế kỹ thuật để giám sát việc tuân thủ, nhưng chưa có thỏa thuận lâu dài nào được xác nhận. Các cuộc tấn công trên không quy mô lớn tiếp tục ảnh hưởng đến hệ thống năng lượng của Ukraine.

Ông Zelensky đã nhiều lần khẳng định rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bảo toàn chủ quyền của Ukraine và các đảm bảo an ninh không thể tách rời khỏi các thỏa thuận chính trị và kinh tế. Trong những tuần gần đây, các quan chức châu Âu cũng đã đề cập đến việc gắn các cuộc thảo luận về an ninh với kế hoạch phục hồi sau xung đột. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã thảo luận về một "Khung thịnh vượng" gắn liền với kịch bản ngừng bắn và kế hoạch tái thiết rộng lớn hơn.

Đối với Kiev, ý nghĩa trước mắt của những bình luận mới nhất từ Tổng thống Zelensky là hai mặt: thứ nhất, gợi ý rằng Nga đang tìm cách mở rộng chương trình nghị sự với Washington bằng cách đưa ra đề nghị bình thường hóa kinh tế ở quy mô đặc biệt; và thứ hai, nhấn mạnh rằng Kiev kỳ vọng sẽ được tham gia vào bất kỳ cuộc thảo luận nào mà vấn lãnh thổ hoặc các thỏa thuận an ninh của Ukraine có thể bị ảnh hưởng.

Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc