Ukraine thay 'mắt thần' kép cho tên lửa FP-7.x 'chọi' Iskander Nga

Công ty Fire Point (Ukraine) vừa công bố thay đổi quan trọng trên thông số kỹ thuật của tên lửa đánh chặn FP-7.x Freyja.

Thay vì chỉ dùng đầu dò hồng ngoại hình ảnh (IIR) như trước đây, phiên bản mới kết hợp cả hồng ngoại và radar, nâng cao khả năng theo dõi mục tiêu trong điều kiện phức tạp. 

Đây không chỉ là cập nhật nhỏ mà là tín hiệu rõ ràng về sự hoàn thiện công nghệ hướng tới một hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo châu Âu giá thành thấp, cạnh tranh trực tiếp với Patriot.

Theo thông tin từ Defence Blog ngày 28/9/2026, công ty Ukraine Fire Point đã đăng tải thông số kỹ thuật mới trên mạng xã hội X cho tên lửa đánh chặn FP-7.x của dự án Freyja. 

Trước đó, vào tháng 8/2026 khi đồng sáng lập và trưởng thiết kế Denys Shtilerman giới thiệu dự án, đầu dò được mô tả chỉ là imaging infrared (IIR - hồng ngoại hình ảnh), dựa vào chữ ký nhiệt của mục tiêu. 

Hiện tại, thông số chính thức liệt kê đầu dò/bộ phận dẫn đường (seeker) kết hợp hồng ngoại và radar. Công ty không giải thích lý do thay đổi hay tiết lộ nhà cung cấp phần radar, nhưng sự điều chỉnh này phản ánh quá trình tích hợp thực tế với các đối tác châu Âu.

Về mặt kỹ thuật, tên lửa FP-7.x có chiều dài 7,25 mét và đường kính thân 0,53 mét, được chế tạo chủ yếu từ vật liệu composite nhằm giảm trọng lượng và chi phí. 

Tốc độ tối đa công bố nằm trong khoảng 1.500 đến 2.000 mét mỗi giây, tương đương khoảng Mach 4,4 đến Mach 5,9, với khả năng nâng lên khoảng 2.200 mét mỗi giây khi chương trình trưởng thành. 

Tên lửa FP-7.x sử dụng dẫn đường quán tính kết hợp hiệu chỉnh radio trong hành trình, rồi chuyển sang chế độ dẫn đường giai đoạn cuối (terminal) bằng đầu dò kép (kết hợp hồng ngoại và radar). 

Đầu đạn là loại phân mảnh, phát nổ gần mục tiêu để phun mảnh kim loại thay vì hit-to-kill thuần túy ở giai đoạn đầu. 

Đây là thiết kế xuất phát từ nền tảng tên lửa đạn đạo chiến thuật FP-7 của chính Fire Point, vốn kế thừa hình dáng khí động học từ dòng 48N6 của S-300/S-400 nhưng đã được hiện đại hóa mạnh về vật liệu và điện tử.

Fire Point nâng cấp tên lửa đánh chặn FP-7.x Freyja với đầu dò kết hợp hồng ngoại và radar. Ảnh thử nghiệm phóng tên lửa đánh chặn FP-7.x Freyja/defence-blog.com 

Công nghệ đầu dò kép mang lại lợi thế rõ rệt so với chỉ hồng ngoại hình ảnh. Đầu dò hồng ngoại hình ảnh (IIR) hoạt động tốt trong điều kiện rõ ràng, phân biệt được mục tiêu thật với mồi nhiệt nhờ hình ảnh nhiệt chi tiết. 

Tuy nhiên, nó dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết xấu, mây mù, mưa hoặc khi mục tiêu có biện pháp giảm chữ ký nhiệt. 

Radar bổ sung khả năng theo dõi dựa trên phản xạ sóng điện từ, giúp duy trì khóa mục tiêu khi tín hiệu nhiệt suy giảm hoặc bị nhiễu. 

Sự kết hợp chế độ kép (dual-mode) cho phép tên lửa chuyển đổi hoặc hợp nhất dữ liệu từ cả hai cảm biến, tăng độ tin cậy trong giai đoạn cuối, nơi sai số tính bằng mét có thể quyết định thành bại. 

Trong bối cảnh đối phó với các tên lửa đạn đạo như Iskander-M vốn có thể mang mồi bẫy, giải pháp này cải thiện khả năng sống sót của tên lửa đánh chặn (interceptor) trước các biện pháp đối phó điện tử và quang học.

Phân tích ưu điểm cho thấy tên lửa FP-7.x hướng tới mục tiêu chi phí dưới 1 triệu euro mỗi quả, chỉ bằng khoảng một phần tư đến một phần sáu giá Patriot PAC-3. 

Kích thước lớn hơn so với một số interceptor phương Tây giúp chứa đầu đạn phân mảnh mạnh và tốc độ cao cần thiết để đánh chặn ở giai đoạn cuối, với độ cao ước tính 20-25 km. 

Kiến trúc mở của dự án Freyja cho phép tích hợp radar từ Hensoldt TRML-4D, Thales, Saab hay Leonardo, cùng hệ thống chỉ huy Kongsberg, tạo sự linh hoạt và giảm phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất. 

Việc Ukraine làm chủ khung thân và động cơ, kết hợp công nghệ châu Âu về đầu dò (seeker) và cảm biến, đẩy nhanh tiến độ: thử nghiệm đánh chặn mục tiêu đạn đạo đầu tiên dự kiến quanh tháng 7/2027, với tham vọng sản xuất lên đến 2.000 quả mỗi năm.

Nhược điểm cũng cần nhìn nhận thẳng thắn. Đây vẫn là hệ thống đang phát triển, chưa được chứng minh qua các thử nghiệm đánh chặn thực tế quy mô lớn.

Tốc độ và độ cao hiện tại phù hợp chủ yếu với đe dọa đạn đạo chiến thuật và tầm ngắn đến trung bình, chưa chắc chắn trước các mối đe dọa siêu vượt âm hoặc đạn đạo tầm xa phức tạp hơn. 

Đầu đạn phân mảnh đơn giản hơn hit-to-kill nhưng yêu cầu độ chính xác gần hơn và có thể kém hiệu quả hơn trước mục tiêu có khả năng cơ động cao. 

Việc phụ thuộc vào nguồn cung seeker và radar từ đối tác châu Âu tạo rủi ro về tiến độ nếu giấy phép xuất khẩu hoặc sản xuất bị chậm. 

Ngoài ra, việc chưa công bố chi tiết về nhà cung cấp phần radar và quy trình hợp nhất dữ liệu cảm biến khiến nhiều câu hỏi kỹ thuật vẫn bỏ ngỏ, từ khả năng chống nhiễu đến hiệu suất trong môi trường điện tử phức tạp.

Sự thay đổi thông số này phản ánh cách tiếp cận thực dụng của Fire Point: điều chỉnh thiết kế dựa trên thực tế hợp tác và nhu cầu chiến trường thay vì giữ nguyên công bố ban đầu. 

Trong bối cảnh Ukraine và châu Âu cần giải pháp phòng thủ đạn đạo số lượng lớn, giá thành thấp để đối phó với các đợt tấn công bão hòa, tên lửa FP-7.x Freyja đang định vị mình như một lựa chọn bổ sung quan trọng cho Patriot và các hệ thống đắt đỏ khác. 

(Theo defence-blog.com, app.dealroom.co)