UNESCO tiết lộ một con số nóng về giáo dục Afghanistan, nguy cơ để lại 'thế hệ mất mát'
Ngày 11/8, UNESCO thông báo, khoảng 2,4 triệu trẻ em gái Afghanistan đã bị cấm tiếp tục học trung học kể từ khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, cảnh báo chính sách này có thể đẩy quốc gia Nam Á vào nhiều thập niên tổn thất về nguồn lực và cơ hội phát triển.
Theo Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO), Afghanistan hiện là quốc gia duy nhất trên thế giới chính thức cấm trẻ em gái và phụ nữ tiếp cận giáo dục trung học và đại học. Cơ quan này nhận định, việc duy trì lệnh cấm có nguy cơ làm gia tăng nghèo đói, làm suy giảm tiềm năng phát triển và để lại những hệ quả khó đảo ngược đối với xã hội Afghanistan.
Đáng chú ý, UNESCO ước tính lệnh cấm giáo dục trung học và đại học đối với nữ giới có thể khiến khoảng 600.000 phụ nữ rời lực lượng lao động vào năm 2066, đồng thời làm Afghanistan mất khoảng 9,6 tỷ USD thu nhập tích lũy và gia tăng nguy cơ kết hôn sớm.
Các biện pháp hạn chế được Taliban áp đặt trái với những cam kết từng đưa ra sau khi lực lượng này trở lại nắm quyền. Tháng 3/2022, chính quyền Taliban đóng cửa các trường trung học đối với nữ sinh; đến tháng 12 cùng năm, phụ nữ tiếp tục bị cấm học đại học. Những quy định này ban đầu được mô tả là tạm thời nhưng đến nay vẫn chưa được dỡ bỏ.
Bên cạnh giáo dục, các quy định của Taliban cũng hạn chế cơ hội việc làm và việc đi lại của phụ nữ. Chính quyền Taliban cho rằng, các chính sách này nhằm bảo đảm quyền của phụ nữ theo cách diễn giải luật Hồi giáo và phù hợp với văn hóa Afghanistan.
Trong khi đó, hệ thống giáo dục nước này đang chịu sức ép ngày càng lớn về nhân lực. UNESCO dự báo Afghanistan có thể thiếu hơn 11.000 giáo viên nữ đủ trình độ vào năm 2030. Bà Hoda Jaberian, Điều phối viên chương trình giáo dục trong tình huống khẩn cấp của UNESCO, cho biết, nhiều giáo viên đã rời khỏi đất nước, trong khi những người còn ở lại bị hạn chế khả năng tiếp tục giảng dạy.
Theo cơ quan này, việc cấm phụ nữ giảng dạy nam sinh đã làm suy giảm đáng kể đội ngũ giáo viên có chuyên môn, đồng thời khiến nhiều học sinh phải học với giáo viên nam chưa qua đào tạo đầy đủ.
Chất lượng giáo dục cũng đang đối mặt nhiều vấn đề. UNESCO tiết lộ, hơn 90% trẻ 10 tuổi tại Afghanistan không thể đọc hiểu một đoạn văn đơn giản, trong khi tỷ lệ biết chữ trên toàn quốc chỉ ở mức 37%. Gần một nửa số trường học thiếu nước sạch, hệ thống vệ sinh hoặc thiết bị sưởi ấm, còn nhiều cơ sở rơi vào tình trạng quá tải và thiếu trang thiết bị.
Trong bối cảnh đó, sức ép đối với hệ thống giáo dục tiếp tục gia tăng khi khoảng 3 triệu người trở về Afghanistan trong năm 2025, theo UNESCO. Bên cạnh đó, từ năm 2021, các trận động đất, lũ lụt và thiên tai khác cũng khiến khoảng 1.000 trường học phải đóng cửa.
Những diễn biến trên cho thấy, lệnh hạn chế giáo dục đối với phụ nữ đang tạo ra tác động vượt xa phạm vi trường học, đặt Afghanistan trước bài toán thiếu hụt nhân lực, suy giảm thu nhập và thu hẹp cơ hội phát triển trong dài hạn.
Tin nóng
Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố lực lượng của nước này đã tiến hành các cuộc tập kích mới trong đêm nhằm vào loạt cơ sở quân sự tại Kiev và thành phố Zaporizhia của Ukraine.
Một bên cần phá thế cô lập, một bên muốn giữ thế cân bằng giữa Nga và phương Tây. Chuyến thăm của Tổng thống Zelensky tới Belgrade có thể đang mở ra một nước cờ mới trên bàn cờ Balkan.
Phía Iran tuyên bố eo biển Hormuz sẽ không được mở lại cho tới khi Mỹ "thay đổi cách hành xử" và chấp nhận các điều kiện của Tehran để chấm dứt xung đột.
Ngày 11/8, Hàn Quốc, Mỹ, Nhật Bản và 37 quốc gia khác ra tuyên bố chung kêu gọi các nước thông báo trước đầy đủ về kế hoạch phóng tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM), tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) và phương tiện phóng vào không gian (SLV).
Mỹ và lực lượng Houthi cho biết đã xảy ra các cuộc tấn công riêng rẽ nhằm vào vận tải biển, trong bối cảnh triển vọng chấm dứt xung đột ngày càng mờ nhạt.
Theo phóng viên TTXVN tại Berlin, hoạt động bay tại sân bay Hannover của Đức đã bị gián đoạn tạm thời vào rạng sáng 11/8 theo giờ địa phương sau khi phát hiện một thiết bị bay không người lái (UAV) trong khu vực sân bay.
Tin mới
Việc Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận phòng thủ chung, ngày 7/8, không chỉ tạo thêm một cơ chế hợp tác quân sự ở Trung Đông. Quan trọng hơn, thỏa thuận cho thấy các cường quốc khu vực đang tìm cách xây dựng thêm những tầng bảo đảm an ninh trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng bất ổn.
Ấn Độ đang mở rộng lựa chọn máy bay chiến đấu mới, trong bối cảnh New Delhi không muốn tiếp tục theo đuổi các mẫu Sukhoi mới của Nga.
Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đang điều tra vụ việc một nhân viên công nghệ thông tin (IT) Triều Tiên vượt qua quy trình tuyển dụng để làm việc từ xa cho một cơ quan liên bang Mỹ, làm gia tăng lo ngại về những lỗ hổng an ninh từ hình thức lao động trực tuyến.
Tòa án Syria tuyên án tử hình vắng mặt đối với ông Bashar al-Assad và người em họ vì "các tội ác chống lại loại người" trong cuộc xung đột kéo dài 14 năm.
Triều Tiên ngày 12/8 phóng một tên lửa đạn đạo về phía vùng biển ngoài khơi bờ biển phía Đông bán đảo Triều Tiên, chỉ vài ngày trước khi Hàn Quốc và Mỹ tiến hành cuộc tập trận quân sự chung quy mô lớn, theo thông báo của giới chức Hàn Quốc và Nhật Bản.
Ngày 11/8, tàu chở hàng Tihamah thuộc sở hữu của một công ty Ai Cập bị tấn công bằng tên lửa khi di chuyển qua eo biển Bab el-Mandeb, khiến 6 người thiệt mạng và 10 người khác bị thương. Giới chức Yemen cáo buộc lực lượng Houthi tiến hành vụ tấn công.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết, Ukraine đã chuyển đề xuất về kế hoạch chấm dứt xung đột với Nga tới các nhà đàm phán Mỹ, nhưng không hé lộ chi tiết.
Ba Lan ngày 11/8 đã ký các thỏa thuận với tập đoàn Boeing của Mỹ, mở đường cho việc xây dựng trung tâm bảo dưỡng trực thăng Apache lớn nhất châu Âu tại nước này. Cơ sở dự kiến không chỉ phục vụ đội trực thăng của Ba Lan mà còn có thể hỗ trợ các quốc gia châu Âu khác sử dụng loại máy bay này.