Ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý hải quan

Hoạt động xuất - nhập khẩu hàng hóa tại Cảng Đồng Nai. Ảnh: Ngọc Liên

Đây là nhiệm vụ trọng tâm về ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý hải quan theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ được ngành hải quan thực hiện xuyên suốt, qua đó thúc đẩy xây dựng quan hệ đối tác hải quan - doanh nghiệp, phát triển doanh nghiệp số, đại lý hải quan số và hệ sinh thái hải quan số trên địa bàn.

Số hóa quản lý hải quan

Thời gian qua, ngành hải quan đã đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến, cải cách thủ tục hành chính (TTHC) và ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong toàn bộ quy trình nghiệp vụ. Tỷ lệ hồ sơ TTHC được tiếp nhận, xử lý trực tuyến đạt mức rất cao, góp phần quan trọng trong việc rút ngắn thời gian thông quan, nâng cao tính công khai, minh bạch và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp mặc dù đôi lúc còn xảy ra những vướng mắc gây chậm trễ của hệ thống CNTT.

Để duy trì và phát huy tốt những giá trị nền tảng của hệ sinh thái hải quan số, Chi cục HQKV 18 đã tổ chức triển khai, vận hành hệ thống này tại các đơn vị trực thuộc, với sự tham gia của cơ quan hải quan, doanh nghiệp xuất - nhập khẩu, đại lý hải quan, doanh nghiệp logistics, ngân hàng, doanh nghiệp kinh doanh kho bãi cảng và các cơ quan quản lý nhà nước liên quan.

Kết quả trong năm 2025, 100% tờ khai hải quan phát sinh được tiếp nhận và giải quyết thông quan điện tử với tỷ lệ luồng xanh đạt trên 76% (tăng 0,49% so với năm 2024). Ngành hải quan đã trả kết quả đúng hạn cho gần 3 triệu hồ sơ TTHC qua các hệ thống nghiệp vụ hải quan của đơn vị.

Chia sẻ về những nhiệm vụ trọng tâm và Chi cục HQKV 18 sẽ thực hiện theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, Phó Trưởng phòng CNTT, Chi cục HQKV 18 Nguyễn Tiểu Long cho biết: Thời gian tới, chi cục sẽ tiếp tục tổ chức triển khai, vận hành hệ thống hải quan số tại các đơn vị trực thuộc, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái hải quan số với sự tham gia của cơ quan hải quan, doanh nghiệp xuất - nhập khẩu, đại lý hải quan, doanh nghiệp; logistics, ngân hàng, doanh nghiệp kinh doanh kho bãi cảng và các cơ quan quản lý nhà nước liên quan. Việc xây dựng hệ sinh thái hải quan số giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tạo thuận lợi thương mại, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp; đồng thời tăng cường minh bạch và phòng ngừa rủi ro, gian lận.

Linh hoạt ứng dụng các giải pháp quản lý hải quan trên không gian số

Bước qua năm 2026, ngành hải quan xác định công tác quản lý hải quan tiếp tục được thực hiện có trọng tâm, trọng điểm trong bối cảnh tình hình kinh tế trong nước và quốc tế tiếp tục có nhiều biến động, tác động trực tiếp đến hoạt động xuất - nhập khẩu và công tác quản lý nhà nước về hải quan.

Chia sẻ về những kế hoạch trong công tác quản lý hải quan thời gian tới, Chi cục trưởng Chi cục HQKV 18 Lê Văn Thung cho biết: Đơn vị sẽ tiếp tục tập trung nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác quản lý hải quan, cải thiện chất lượng phục vụ doanh nghiệp. Đồng thời rà soát, hoàn thiện quy trình công tác, tăng cường ứng dụng CNTT và các hạ tầng số vào hoạt động hải quan. Ngành hải quan sẽ tiếp tục chủ động tiếp nhận và xử lý kịp thời các khó khăn, vướng mắc phát sinh, đảm bảo việc thực hiện thủ tục hải quan thống nhất, minh bạch, đúng quy định.

Ghi nhận những kết quả ngành hải quan đạt được thời gian qua, tại Hội nghị Tổng kết công tác hải quan năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Chi cục HQKV 18, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Kim Long đánh giá cao những kết quả mà ngành hải quan đã đạt được. Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh, trong điều kiện áp lực công việc lớn, yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, nhưng Chi cục HQKV 18 đã triển khai đồng bộ, quyết liệt và linh hoạt các giải pháp quản lý, bám sát thực tiễn hoạt động xuất - nhập khẩu trên địa bàn, vừa đảm bảo tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và tăng trưởng kinh tế vừa giữ vững kỷ cương, kỷ luật, thực thi nghiêm pháp luật về hải quan.

Năm 2025 là năm có nhiều khó khăn, thách thức đan xen, song cũng mở ra những cơ hội mới đối với tỉnh Đồng Nai và toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Trong bối cảnh đó, Chi cục HQKV 18 đã khẳng định rõ vai trò là lực lượng nòng cốt trong đảm bảo thông suốt hoạt động xuất - nhập khẩu, đồng hành cùng doanh nghiệp thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, mở rộng thị trường và hội nhập quốc tế.

Đặc biệt, công tác thu ngân sách nhà nước được Chi cục HQKV 18 tổ chức bài bản, hiệu quả. Công tác cải cách TTHC và chuyển đổi số được triển khai theo hướng thực chất. Công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, ma túy và vi phạm pháp luật hải quan được tăng cường, đúng trọng tâm, trọng điểm. Những kết quả đó đã đóng góp quan trọng vào ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an ninh kinh tế và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh của tỉnh Đồng Nai cũng như khu vực.

Ngọc Liên