Ứng xử văn hóa trên môi trường mạng

Hoạt động ngoại khóa giúp học sinh giảm thời gian sử dụng mạng xã hội, nâng cao kỹ năng ứng xử văn hóa trên mạng.

Hiện nay, Thái Nguyên có quy mô trường lớp khá lớn với trên 430 nghìn trẻ em, học sinh, học viên ở các cấp học. Trong đó, số học sinh THCS, THPT và học viên các trung tâm giáo dục thường xuyên chiếm tỷ lệ khá đông.

Việc sử dụng mạng xã hội thiếu kiểm soát vì thế tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với học sinh. Trước hết là tình trạng xao nhãng học tập, ảnh hưởng sức khỏe thể chất, tinh thần khi các em dành nhiều thời gian lướt video, chơi game hoặc nhắn tin với bạn bè.

Thầy giáo Hà Quang Đỉnh, Hiệu trưởng Trường THPT Phú Lương, chia sẻ: Đáng lo ngại hơn, việc sử dụng mạng xã hội quá đà làm giảm khả năng tập trung cũng như gây ra các vấn đề về thị lực, rối loạn giấc ngủ do thức khuya. “Nghiện” mạng xã hội cũng là lý do khiến các em lười vận động, ngại tương tác với mọi người bên ngoài môi trường mạng.

Đặc biệt, học sinh có thể tiếp xúc với thông tin xấu độc, nội dung bạo lực, nguy cơ bắt nạt trực tuyến, lừa đảo trên không gian mạng. Tại Thái Nguyên, tình trạng học sinh ứng xử thiếu văn hóa, nói tục, khiêu khích nhau trên mạng xã hội rồi hẹn gặp nhau ngoài đời để đánh nhau đã từng xảy ra.

Đơn cử như vụ việc xảy ra đầu năm nay, do mâu thuẫn cá nhân, 2 nhóm học sinh của các trường THPT trên địa bàn xã Chợ Đồn và Nghĩa Tá đã hẹn nhau qua mạng xã hội, mang theo hung khí, rượt đuổi trên nhiều tuyến đường và chuẩn bị đánh nhau. Cơ quan Công an tỉnh Thái Nguyên đã khởi tố 11 bị can trong vụ việc này về tội “gây rối trật tự công cộng”.

Trong các tiết Tin học, học sinh được giáo viên hướng dẫn sử dụng mạng xã hội hiệu quả, phục vụ học tập.

Trước những nguy cơ từ mạng xã hội, để học sinh ứng xử có văn hóa trên môi trường mạng, các trường học trên địa bàn tỉnh đã tăng “sức đề kháng” số cho học sinh thông qua giáo dục kỹ năng nhận diện thông tin, phối hợp chặt chẽ với gia đình và quản lý việc sử dụng thiết bị điện tử.

Cô giáo Bùi Thị Nhíp, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS 915 Gia Sàng, cho biết: Giải pháp tích cực nhất chính là dạy học sinh cách nhận diện tin giả, tin xấu độc và thông tin chưa được kiểm chứng; tổ chức các buổi ngoại khóa hướng dẫn văn hóa, quy tắc ứng xử an toàn trên không gian mạng. Đồng thời, khuyến khích học sinh không chia sẻ thông tin cá nhân, hình ảnh nhạy cảm hoặc hùa theo các trào lưu tiêu cực.

Không dừng lại ở đó, các nhà trường còn xây dựng quy chế rõ ràng về việc sử dụng điện thoại, thiết bị thông minh trong giờ học; lập kênh thông tin chính thống của nhà trường để định hướng tư tưởng và giải đáp thắc mắc cho học sinh; phối hợp với cơ quan chức năng xử lý nghiêm các trường hợp lan tỏa thông tin sai lệch gây ảnh hưởng xấu.

Em Nguyễn Đức Thiện, học sinh lớp 12, Trường THPT Phú Lương, nói: Được các thầy cô giáo định hướng, chúng em đã có ý thức sử dụng mạng xã hội hiệu quả, có các phát ngôn chuẩn mực trên mạng và tạo được sự đoàn kết trong môi trường học đường.

Định hướng để học sinh ứng xử có văn hóa trên môi trường mạng, sử dụng mạng xã hội hiệu quả cho việc học tập, tích lũy kiến thức và kết nối, xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp là một trong những nhiệm vụ quan trọng của các trường học. Bên cạnh sự nỗ lực của nhà trường, rất cần sự phối hợp của gia đình và xã hội.

Cha mẹ cần chủ động đồng hành, kiểm soát thời gian và nội dung con, em mình xem trên mạng xã hội. Cùng với đó, các cấp, ngành chức năng nên tạo lập không gian sống lành mạnh thông qua các hoạt động thể thao, văn nghệ để học sinh có thêm lựa chọn vui chơi, giao lưu, giảm thời gian sử dụng mạng xã hội.