Ước mơ bên dòng sông Gianh: Bao giờ có một cây cầu?

Cuộc sống nương theo con nước

Chúng tôi tìm về thôn Đồng Phú, xã Tuyên Phú, tỉnh Quảng Trị, vào một ngày nắng gắt. Đi trên chiếc cầu phao chông chênh nối liền hai bờ sông Gianh, ông Lê Văn Chiến, Trưởng thôn Đồng Phú, bộc bạch: "Cũng may các O đến vào dịp này chứ cách đây 2 tuần, trời mưa lớn, nước sông dâng cao là phải cất cầu phao. Cả thôn lại phải đi đò vất vả lắm".

Theo trưởng thôn Đồng Phú Lê Văn Chiến, thôn nằm cách biệt bên kia sông Gianh, có 260 hộ với hơn 1.100 nhân khẩu. Nhiều năm qua, cây cầu phao là tuyến giao thông chính kết nối người dân trong thôn với bên ngoài.

Nhiều năm trôi qua, việc đi lại của người dân thôn Đồng Phú phụ thuộc hoàn toàn vào cây cầu phao.

Ngày thường, trung bình có 150 lượt người dân và 250 lượt học sinh, giáo viên qua lại cây cầu này. Nhưng đó là câu chuyện của mùa khô. Khi mùa lũ đến, cầu phao phải tháo dỡ để đảm bảo an toàn. Hàng trăm người dân, học sinh, giáo viên lại phải chờ đò giữa dòng nước lớn, có thời điểm việc đi lại bị gián đoạn cả tháng trời.

Nói về những nỗi vất vả trong việc đi lại của người dân địa phương, ông Nguyễn Hùng, trú thôn Đồng Phú thở dài: "Mỗi lần mưa lũ, thời gian tháo cầu kéo dài gần 10 ngày thậm chí có khi phải chờ cả tháng mới có thể lắp đặt trở lại. Người dân, học sinh chỉ còn cách đi đò qua sông. Nhưng nước lớn, dòng chảy mạnh, việc qua sông rất khó khăn và phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết. Có những ngày đò không thể hoạt động, chúng tôi gần như bị cô lập".

Chiếc cầu phao nối 2 bờ sông Gianh qua thôn Đồng Phú.

Cũng vì cách sông trở đò cho nên cuộc sống và sản xuất của người dân thôn Đồng Phú gặp nhiều khó khăn. Mỗi lần có người ốm đau, việc vận chuyển người bệnh rất khó khăn và mất nhiều thời gian hơn cho nên cũng nguy hiểm đến tính mạng.

Nông sản làm ra bán rẻ hơn bên kia sông từ 1 đến 2 giá, trong khi giá vật liệu xây dựng lại cao hơn do phải tính thêm tiền vận chuyển. Theo trưởng thôn Đồng Phú, đã có nhiều đoàn về khảo sát để làm cầu nhưng đến nay vẫn chưa có động thái gì, một chiếc cầu qua sông vẫn là mơ ước bao đời nay của người dân nơi đây.

Việc đi lại khó khăn cũng ảnh hưởng trực tiếp đến việc học của trẻ em trong thôn. Hiện thôn có 5 lớp tiểu học và 2 lớp mầm non. Khi cầu phao phải tháo dỡ, giáo viên tiểu học ở bên kia sông không thể sang nên 3 cô giáo ở trong thôn phải chia nhau đảm nhiệm 5 lớp tiểu học.

"Với học sinh THCS, THPT, những ngày mưa lũ các em thường bị trễ học. Nếu cầu phao và đò cùng không hoạt động thì có trường hợp phải nghỉ học cả tuần. Việc học tập vì thế bị ảnh hưởng rất nhiều", ông Chiến nói.

Quá nửa đời người chờ một nhịp cầu kiên cố

Trước đây, người dân thôn Đồng Phú muốn lên trung tâm xã phải đi đò. Thế nhưng, cảnh "đò giang cách trở", lại không có cầu nên người dân gặp không ít trở ngại mỗi khi có việc cần phải sang bên kia sông, hoặc giao lưu, buôn bán hàng hóa với bên ngoài. Tội nhất là các em học sinh mỗi khi đi học phải dậy từ rất sớm rồi ra bến đợi đò. Nhiều lúc đò gặp bất trắc, hư hỏng thì các em phải nghỉ học vì không còn con đường nào khác. Niềm khát khao bao đời của người dân là có được cây cầu nối liền bờ sông để việc đi lại thuận tiện hơn.

Đến năm 2001, một người dân đứng ra làm cầu phao bằng gỗ phục vụ nhu cầu đi lại. Dù phải trả phí, người dân vẫn đồng thuận vì có thêm một tuyến kết nối thuận tiện hơn.

Khi mưa lớn, chiếc cầu phao kéo về bờ, người dân và học sinh phải đi đò qua sông (Ảnh: V.T).

Trải qua nhiều trận lũ lụt cây cầu bị hư hỏng sửa chữa nhiều lần, cách đây hơn 5 năm, cầu bị lũ cuốn trôi. Sau đó, gia đình ông Nguyễn Văn Hồng đứng ra tu sửa, làm lại cầu phao bằng gỗ, sắt và phao nhựa để người dân tiếp tục sử dụng.

Từ đó đến nay, cây cầu phao vẫn là tuyến giao thông chính của thôn. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời, không thể đáp ứng nhu cầu đi lại trong mùa mưa lũ. Khi nước sông Gianh dâng cao, việc đi lại vẫn phụ thuộc vào thời tiết, dòng chảy và khả năng hoạt động của phương tiện.

Không chỉ chịu cảnh chia cắt khi mưa lũ, vào những ngày cầu phao hoạt động, người dân cũng phải trả phí qua cầu. 

Gần 20 năm trôi qua, người dân ở đây vẫn mong ngóng có một cây cầu kiên cố.

Theo người dân Đồng Phú, xây dựng một cây cầu kiên cố qua sông Gianh là giải pháp lâu dài, giúp chấm dứt tình trạng chia cắt mỗi khi mưa lũ.

Để hạn chế nguy cơ mất an toàn, chính quyền xã Tuyên Phú thường xuyên kiểm tra các bến đò, phương tiện và người điều khiển; trang bị áo phao, đồng thời tuyên truyền, nhắc nhở người dân chấp hành các quy định khi qua sông.

Trao đổi với PV Người Đưa tin, ông Phan Thanh Phương, Chủ tịch UBND xã Tuyên Phú, cho biết thôn Đồng Phú nằm cách biệt bên kia sông Gianh, việc đi lại khó khăn đã ảnh hưởng lớn đến đời sống, kinh tế của người dân. Trước thực trạng trên, địa phương đã đề xuất các cơ quan chức năng xem xét, hỗ trợ đầu tư xây dựng cầu qua sông Gianh, nhằm đảm bảo việc đi lại an toàn, thuận lợi cho người dân, nhất là học sinh trong mùa mưa lũ.

"Có cầu, học sinh sẽ không còn cảnh nghỉ học, trễ học vì cầu phao phải tháo dỡ hoặc đò không thể hoạt động. Người dân cũng thuận lợi hơn trong đi lại, vận chuyển hàng hóa, từ đó yên tâm phát triển kinh tế rừng, kinh tế trang trại", ông Phương nói.